Ν. 4961/2022
Νέο πλαίσιο για την ταυτοποίηση συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας
Με τον Νόμο 4961/2022 (ΦΕΚ Α’ 146/27.07.2022), ο οποίος αφορά τις αναδυόμενες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, την ενίσχυση της ψηφιακής διακυβέρνησης και άλλες διατάξεις, θεσπίστηκε εκ νέου και επικαιροποιήθηκε το πλαίσιο ταυτοποίησης των συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι η ταυτοποίηση των συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας είναι υποχρεωτική:
- κατά τη σύναψη σύμβασης με πάροχο κινητής τηλεφωνίας,
- κατά την αλλαγή παρόχου μέσω φορητότητας αριθμού,
- καθώς και κατά την αντιστοίχιση των στοιχείων του συνδρομητή με την κάρτα SIM και τα λοιπά διαθέσιμα στοιχεία.
Παράλληλα, διασφαλίζεται το δικαίωμα του συνδρομητή να ζητήσει τη μη καταχώρισή του σε τηλεφωνικούς καταλόγους.
Άρθρο 100 Ν. 4961/2022
Υπηρεσίες διαλειτουργικότητας προς παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών
Το άρθρο 100 τροποποίησε το άρθρο 96 του Ν. 4727/2020 και εισήγαγε τη δυνατότητα των παρόχων να αντλούν στοιχεία ταυτότητας συνδρομητών μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.), υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Συγκεκριμένα:
- Οι πάροχοι σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, πρόσβασης στο διαδίκτυο και συνδρομητικής τηλεόρασης μπορούν να συλλέγουν και να αποθηκεύουν στοιχεία ταυτότητας συνδρομητή.
- Η διαδικασία γίνεται μόνο μετά από ειδική και ρητή συγκατάθεση του συνδρομητή.
- Ο συνδρομητής πρέπει να είναι καταχωρισμένος στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.).
- Η άντληση στοιχείων πραγματοποιείται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.
- Η ηλεκτρονική συλλογή των στοιχείων καλύπτει πλήρως την υποχρέωση ταυτοποίησης πριν από τη σύναψη της σύμβασης.
Με τη ρύθμιση αυτή διευκολύνεται η ψηφιακή ταυτοποίηση των συνδρομητών, περιορίζεται η ανάγκη φυσικής προσκόμισης εγγράφων και ενισχύεται η ασφάλεια των συναλλαγών.
Άρθρο 101 Ν. 4961/2022
Ρυθμίσεις σχετικά με την ταυτοποίηση χρηστών κινητής τηλεφωνίας
Το άρθρο 101 τροποποίησε τα άρθρα 2 και 3 του Ν. 3783/2009 και εξειδίκευσε τα στοιχεία που απαιτούνται για την ταυτοποίηση φυσικών και νομικών προσώπων.
Στοιχεία ταυτότητας φυσικού προσώπου
Για τους συνδρομητές φυσικά πρόσωπα απαιτούνται:
- ονοματεπώνυμο,
- πατρώνυμο,
- τόπος και ημερομηνία γέννησης,
- φωτοτυπία δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου,
- για αλλοδαπούς, αντίστοιχα έγγραφα νόμιμης παραμονής ή ταυτοποίησης,
- αριθμός φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ), εφόσον υπάρχει,
- διεύθυνση κατοικίας ή διαμονής,
- στοιχεία επικοινωνίας, όπως αριθμός κινητού τηλεφώνου και ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι δεν απαιτείται προσκόμιση επιπλέον στοιχείων όταν:
- τα στοιχεία προκύπτουν ήδη από το έγγραφο ταυτοποίησης ή
- συλλέγονται μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας κατόπιν συγκατάθεσης.
Στοιχεία ταυτότητας νομικού προσώπου
Για τα νομικά πρόσωπα απαιτούνται:
- επωνυμία,
- διεύθυνση έδρας,
- ονοματεπώνυμο και πατρώνυμο νόμιμου εκπροσώπου,
- ΑΦΜ του νομικού προσώπου,
- στοιχεία επικοινωνίας.
Υποχρέωση ταυτοποίησης κατά τη σύναψη σύμβασης
Η διάταξη προβλέπει ρητά ότι:
- ο πάροχος οφείλει να ζητήσει, να συλλέξει και να αποθηκεύσει τα στοιχεία ταυτότητας του συνδρομητή,
- η υποχρέωση ισχύει και στις περιπτώσεις φορητότητας αριθμού,
- τα στοιχεία μπορούν να τηρούνται είτε σε έντυπη είτε σε ηλεκτρονική μορφή,
- ο πάροχος μπορεί να πραγματοποιεί την ταυτοποίηση μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, με τη συναίνεση του συνδρομητή.
Επιπλέον, όταν ο χρήστης της κινητής συσκευής είναι διαφορετικός από τον συνδρομητή, ο συνδρομητής υποχρεούται να δηλώσει τα στοιχεία του χρήστη με υπεύθυνη δήλωση.
Δικαίωμα μη καταχώρισης σε τηλεφωνικούς καταλόγους
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η τροποποίηση της παραγράφου 4 του άρθρου 3 του Ν. 3783/2009.
Σύμφωνα με τη νέα διάταξη:
- η υποχρέωση ταυτοποίησης του συνδρομητή είναι ανεξάρτητη από το δικαίωμά του να μην εμφανίζεται σε τηλεφωνικούς καταλόγους,
- ο συνδρομητής μπορεί είτε κατά τη σύναψη της σύμβασης είτε μεταγενέστερα να ζητήσει, με ρητή δήλωσή του, τη μη καταχώρισή του:
- στον ενοποιημένο τηλεφωνικό κατάλογο,
- σε έντυπους καταλόγους,
- σε ηλεκτρονικούς καταλόγους συνδρομητών.
Το δικαίωμα αυτό προβλέπεται σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν. 3471/2006 και συνδέεται με την προστασία προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικότητας των πολιτών.
Τι αλλάζει πρακτικά για τους συνδρομητές
Με το νέο πλαίσιο:
- η ταυτοποίηση καθίσταται υποχρεωτική σε κάθε νέα σύνδεση ή αλλαγή παρόχου,
- διευρύνεται η δυνατότητα ψηφιακής ταυτοποίησης μέσω διαλειτουργικότητας κρατικών μητρώων,
- ενισχύεται η ασφάλεια και η αξιοπιστία των υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών,
- μειώνεται η ανάγκη φυσικής προσκόμισης εγγράφων,
- προστατεύεται το δικαίωμα του συνδρομητή να μη δημοσιοποιούνται τα στοιχεία του σε τηλεφωνικούς καταλόγους.
Οι ρυθμίσεις αυτές εντάσσονται στη γενικότερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της ψηφιακής διακυβέρνησης και της ασφαλούς διαχείρισης των στοιχείων των χρηστών ηλεκτρονικών επικοινωνιών.
Νομοθετικές αναφορές
- Νόμος 4961/2022 – ΦΕΚ Α’ 146/27.07.2022
- Άρθρο 100 – Τροποποίηση άρθρου 96 Ν. 4727/2020
- Άρθρο 101 – Τροποποίηση άρθρων 2 και 3 Ν. 3783/2009
- Νόμος 3471/2006 – Προστασία προσωπικών δεδομένων στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες
- Νόμος 4704/2020 – Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (Ε.Μ.Επ.)