– Καταγγελίες για πρόσβαση του Facebook σε προσωπικές φωτογραφίες
Στο επίκεντρο σοβαρής υπόθεσης παραβίασης προσωπικών δεδομένων βρίσκεται η Meta, μητρική εταιρεία του Facebook, μετά την επιβολή προστίμου ύψους 805 εκατομμυρίων ευρώ από την ιταλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Η υπόθεση αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης της εφαρμογής του Facebook σε φωτογραφίες και βίντεο που ήταν αποθηκευμένα στα κινητά τηλέφωνα περίπου 20 εκατομμυρίων χρηστών στην Ιταλία, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη ρητή συγκατάθεσή τους.
Σύμφωνα με την απόφαση των ιταλικών αρχών, το πρόβλημα σχετίζεται με λειτουργία της εφαρμογής με την ονομασία «Get suggestions from gallery when browsing Facebook», η οποία προτείνει στους χρήστες φωτογραφίες και βίντεο από τη συλλογή του κινητού τους, προκειμένου να τα δημοσιεύσουν στο Facebook.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα τέθηκε σε εφαρμογή το 2023 και, σύμφωνα με την έρευνα, επέτρεπε στην εφαρμογή για συσκευές Android να αποκτά πρόσβαση στο φωτογραφικό αρχείο των χρηστών, χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί ξεχωριστή και σαφής συγκατάθεση για τη συγκεκριμένη χρήση.
Πώς αποκτούσε πρόσβαση το Facebook στις προσωπικές φωτογραφίες
Όπως διαπίστωσε η ιταλική Αρχή, η Meta ζητούσε από τους χρήστες μία γενική άδεια πρόσβασης, η οποία κάλυπτε περισσότερες λειτουργίες της εφαρμογής. Ωστόσο, η ενημέρωση που εμφανιζόταν πριν από την παραχώρηση της άδειας δεν εξηγούσε με σαφήνεια ότι το Facebook μπορούσε να έχει πρόσβαση στις προσωπικές φωτογραφίες και να τις αξιοποιεί για την εμφάνιση προτάσεων δημοσίευσης.
Μάλιστα, η επίμαχη λειτουργία ήταν ενεργοποιημένη από προεπιλογή, γεγονός που προκάλεσε πρόσθετες ανησυχίες σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας.
Η πρόσβαση αφορούσε όχι μόνο φωτογραφίες και βίντεο, αλλά και τα μεταδεδομένα τους, δηλαδή πληροφορίες που συνοδεύουν τα συγκεκριμένα αρχεία.
Η έρευνα για την υπόθεση και οι 20 εκατομμύρια χρήστες
Η έρευνα των ιταλικών αρχών ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, έπειτα από καταγγελία του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών του Μπολτσάνο.
Μετά από τεχνικό έλεγχο της εφαρμογής, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρακτική παραβίαζε το άρθρο 122 του ιταλικού Κώδικα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, το οποίο ενσωματώνει στην εθνική νομοθεσία τις σχετικές προβλέψεις της ευρωπαϊκής οδηγίας ePrivacy.
Η συγκεκριμένη νομοθεσία προβλέπει ότι η πρόσβαση σε πληροφορίες που είναι αποθηκευμένες σε ηλεκτρονικές συσκευές προϋποθέτει ελεύθερη και ενημερωμένη συγκατάθεση του χρήστη.
Η Meta αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της ιταλικής Αρχής, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση θα έπρεπε να εξεταστεί από την αντίστοιχη εποπτική αρχή της Ιρλανδίας, όπου βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της εταιρείας. Το επιχείρημα, ωστόσο, απορρίφθηκε.
Προθεσμία 60 ημερών για αλλαγές στη λειτουργία του Facebook
Πέρα από το οικονομικό πρόστιμο, η Meta καλείται να προχωρήσει σε συγκεκριμένες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της εφαρμογής.
Ειδικότερα, οι ιταλικές αρχές έδωσαν στην εταιρεία προθεσμία 60 ημερών, προκειμένου η επίμαχη λειτουργία να παραμένει απενεργοποιημένη από προεπιλογή.
Για την ενεργοποίησή της θα απαιτείται πλέον ξεχωριστή συγκατάθεση, με σαφή ενημέρωση σχετικά με τον σκοπό της πρόσβασης στις φωτογραφίες και τον τρόπο απενεργοποίησης της δυνατότητας.
Παράλληλα, η εταιρεία υποχρεούται να ενημερώσει την Αρχή εντός 30 ημερών για τις ενέργειες στις οποίες έχει προχωρήσει και εντός 90 ημερών για τα μέτρα που θα έχουν εφαρμοστεί.
Τι ισχύει με τις φωτογραφίες και την τεχνητή νοημοσύνη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς η υπόθεση έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το ενδεχόμενο αξιοποίησης προσωπικών φωτογραφιών για την εκπαίδευση συστημάτων AI.
Ωστόσο, η ιταλική Αρχή διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν εξέτασε εάν οι φωτογραφίες και τα βίντεο των χρηστών χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Από την πλευρά της, η Meta αρνείται ότι χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο περιεχόμενο για αυτόν τον σκοπό.
Οι ρυθμιστικές αρχές διατηρούν, πάντως, το δικαίωμα να εξετάσουν ξεχωριστά νεότερη λειτουργία που παρουσιάστηκε το 2026 και αφορά την επεξεργασία περιεχομένου από τις συλλογές φωτογραφιών των χρηστών στο cloud.
Γιατί επιβλήθηκε τόσο υψηλό πρόστιμο στη Meta
Για τον καθορισμό του προστίμου των 805 εκατομμυρίων ευρώ, η ιταλική Αρχή έλαβε υπόψη τον αριθμό των χρηστών που επηρεάστηκαν, τη διάρκεια της πρακτικής, αλλά και προηγούμενη απόφαση του 2019 σε βάρος της εταιρείας.
Συνεκτιμήθηκε επίσης η στάση της Meta κατά τη διάρκεια της έρευνας, ενώ ως ελαφρυντικό αναγνωρίστηκαν ορισμένες τροποποιήσεις που είχε πραγματοποιήσει μετά την καταγγελία, οι οποίες ωστόσο κρίθηκαν ανεπαρκείς.
Το πρόστιμο αντιστοιχεί περίπου στο 0,47% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών του ομίλου Meta, σύμφωνα με την ιταλική Αρχή.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων στην ψηφιακή εποχή, αναδεικνύοντας την ανάγκη οι χρήστες να γνωρίζουν με ακρίβεια σε ποια προσωπικά αρχεία αποκτούν πρόσβαση οι εφαρμογές που χρησιμοποιούν καθημερινά.
