Το καλοκαίρι του 1950 η Κρήτη μοιάζει με καζάνι που βράζει!
Απειλείται με αιματοκύλισμα. Αφορμή, μια… απαγωγή! Η απαγωγή της 3ης κόρης του Γιώργη Πετρακογιώργη Τασούλας, από τον Κώστα Κεφαλογιάννη στο Ηράκλειο της Κρήτης.
20 Αυγούστου η ημέρα της απαγωγής, ημέρα παραίτησης της Κυβέρνησης Πλαστήρα, νέα Κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου, εποχή που οι κεντρώοι πολιτικοί σχηματίζουν συμμαχικές κυβερνήσεις μικράς διάρκειας απέναντι στο ανερχόμενο Λαϊκό κόμμα του Παπάγου και μετά Καραμανλή.
Η απαγωγή της Τασούλας> έφτασε την Κρήτη κυριολεκτικά σε απόσταση αναπνοής από την εμφύλια σύρραξη. Η απόφαση των Κεφαλογιάννηδων έγινε αφορμή για να αρθούν 9 άρθρα του Συντάγματος, να επιβληθεί στρατιωτικός νόμος στην Κρήτη,
αλλά και προληπτική λογοκρισία του Τύπου, και αφορμή να στραφούν τα φώτα της δημοσιότητας στον Μυλοπόταμο τόπο δράσης του δράματος όπου κι εγκαταστάθηκαν 2 τάγματα της στρατοχωροφυλακής προς αναζήτηση του ζεύγους.
Θα μπορούσε να είναι μια ρομαντική πράξη έρωτα, μια ιστορία αγάπης. Στην πραγματικότητα όμως ήταν μια πολιτική πράξη: ο 34χρονος Κώστας Κεφαλογιάννης από τα Ανώγεια ήταν αδελφός του Μανόλη, τότε βουλευτή του Λαϊκού Κόμματος. Και
η Τασούλα, κόρη του Γιώργη Πετρακογιώργη, βουλευτή των Φιλελευθέρων. Και οι δύο οικογένειες με περγαμηνές στην Αντίσταση!
Οι πρωταγωνιστές της απαγωγής…
Γιώργος Πετρακογιώργης, ο πατέρας της Τασούλας: Βουλευτής των Φιλελευθέρων, επιχειρηματίας και αντιστασιακός με μεγάλη δράση στους αγώνες της Κρήτης, ο Σταυραετός της Κρήτης> όπως τον ονόμασαν, έχαιρε μεγάλης εκτιμήσεως σ’ όλο το νησί.
Ο Καπετάν Γεώργιος Πετρακογιώργης, γιος του Εμμανουήλ Πετράκη και της Αντιόπης Παπαστεφανάκη, γεννήθηκε το 1890 στο Μεγαρικάρι της Μεσαράς. Από το 1940 που πάτησαν οι Γερμανοί στην Κρήτη μπήκε στον αγώνα. Σε βομβαρδισμό
χάνει τον γιο του Μανώλη μπρος τα μάτια του και κηρύσσει τον πόλεμο στους Γερμανούς. Συγκροτεί ομάδα και συνεργαζόμενος με το στρατηγείο της Μ. Ανατολής αναλαμβάνει πολλές παρακινδυνευμένες αποστολές και τα βγάζει πέρα ηρωικά. Οι Γερμανοί ως αντίποινα καίνε το χωριό του και το εργοστάσιο του.
Η Κρήτη όλη αναγνωρίζει τις θυσίες και τον ηρωισμό του και στέκει τώρα με την απαγωγή της κόρης του δίπλα του , ενώ οι φίλοι και συμπολεμιστές του όπως ο Μανώλης Μπαντουβάς που παραμέρισε τις διαφορές τους σπεύδει προς βοήθεια.
Κώστας Κεφαλογιάννης, ο απαγωγέας: Κώστας Β. Κεφαλογιάννης ή Κουντόκωστας, (όπως όλοι οι Ανωγειανοί, ο Κώστας Κεφαλογιάννης είχε το δικό του παρανόμι: Κουντόκωστας). Άνδρας από μεγάλη γενιά κι αυτός, αντάρτης με τα όλα του. Ψηλός, γεροδεμένος, με πράσινα μάτια, αψύς και τολμηρός, είχε πολεμήσει ηρωικά στην αντίσταση. Κοντά μάλιστα στον Πετρακογιώργη πήρε μέρος στην
απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε τον Απρίλη του 1944 και τον Αύγουστο του ίδιου έτους είχε πάρει μέρος στο σαμποτάζ της Δαμάστας σε έναν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τασούλα, η ‘Ωραία Ελένη’ ενός σύγχρονου Τρωϊκού πολέμου…
Ο Κώστας Κεφαλογιάννης και η Τασούλα Πετρακογιώργη δεν είχαν σχέση, ούτε καν συμπάθεια από πριν. Απλώς χαιρετιούνταν παλιότερα στο δρόμο. Την εποχή εκείνη δε λένε ούτε καλημέρα>. Ωστόσο, ο Κουντόκωστας είδε, όπως λέει, στην όμορφη
Τασούλα τη γυναίκα της ζωής του. Όμως, ήταν αδύνατο να <τη ζητήσει από τον πατέρα της τον Πετρακογιώργη. Βρίσκονται σε τελείως αντίπαλα πολιτικά στρατόπεδα και ο Πετρακογιώργης θα βρει χίλιες δικαιολογίες για να μην του την δώσει Μαθαίνει κι όλας ότι την προξενεύουν> με κάποιον Στέλιο Ορφανουδάκη και γίνεται …Οθέλος. Ο Κεφαλογιάννης τον συναντάει, του εξομολογείται τον έρωτα του για την Τασούλα και του ζητάει να κάνει πίσω. Ο Ορφανουδάκης αρνείται. Τότε ο Κουντόκωστας δεν βλέπει άλλη λύση παρά την απαγωγή. Οργανώνει τα πάντα, μαζεύει φρουρά και προετοιμάζει την διαμονή τους στο κρησφύγετο στις σπηλιές του
Ψηλορείτη.
Η Τασούλα πάλι από τη μεριά της αντιστάθηκε όπως μπορούσε. Μα όσο της πιπίλιζαν το μυαλό για εμφύλια σύρραξη και πως μπορεί αυτό να είχε ολέθρια αποτελέσματα στην ζωή δικών της ανθρώπων και ειδικά του πατέρα της έκαμψε τις αντιστάσεις της και παραδόθηκε άνευ όρων στην θέληση του Κώστα και των παλικαράδων που τους φύλαγαν. Στην περίοδο της απαγωγής γνώρισε καλύτερα τον Κώστα και όπως είπε αργότερα κατά την ανάκριση ήταν ευγενικός και ιππότης μαζί της την σεβάστηκε και της εξομολογήθηκε τον έρωτά του λέγοντας πως δεν θα της κάνει κακό. Αυτό όσο και τρομοκρατημένη να ήταν την έκανε να νοιώσει κι αυτή αισθήματα για τον απαγωγέα της. Εξ άλλου είχε ζωντανό παράδειγμα τον πατέρα της που τον υπεραγαπούσε και τον θαύμαζε σαν ήρωα. Ο Πετρακογιώργης είχε κλέψει τη γυναίκα του Βαγγελιώ Φραγκιαδάκη από τη Μεσαρά!
Η απαγωγή της Τασούλας. Νεκρή ζώνη ο Ψηλορείτης.
Στα όπλα Κεφαλογιάννηδες και Πετρακογιώργηδες.
Καλοκαίρι του 1950, μήνας Αύγουστος. Ο Κώστας, αδελφός του βουλευτή του Λαϊκού Κόμματος Μανόλη Κεφαλογιάννη <κλέβει> στο Ηράκλειο την όμορφη Τασούλα, κόρη του βουλευτή των Φιλελευθέρων καπετάν Γιώργη Πετρακογιώργη. Η ενέργεια αυτή
του Κεφαλογιάννη πυροδοτεί ένταση στο νησί. Οπλοφόροι ξεσηκώνονται και από τις
δύο πλευρές για να συγκρουσθούν.
Η υπόθεση ήταν κάτι παραπάνω από απλώς οικογενειακή… Ο Πετρακογιώργης αστράφτει και βροντάει> για την απαγωγή της θυγατέρας του, θεωρώντας τη βαριά προσβολή. Πάνω από χίλιοι πιστοί οπλοφόροι του Πετρακογιώργη ανεβαίνουν στον
Ψηλορείτη και ετοιμάζονται να επιτεθούν σε ισάριθμους Ανωγειανούς των Κεφαλογιάννηδων για να πάρουν πίσω την Τασούλα. Οι οπαδοί του Πετρακογιώργη ξεσηκώνονται. Μαζί τους και πολλοί Κρητικοί που πήραν μέρος στην Εθνική Αντίσταση.
Πραγματοποιούν μεγάλο συλλαλητήριο στο Ηράκλειο στο οποίο εκδίδεται και ψήφισμα που στέλνεται στον πρωθυπουργό. Οι αστυνομικές Αρχές αρχίζουν να ανησυχούν όταν πληροφορούνται οτι περίπου χίλιοι οπλισμένοι Πετρακογιωργικοί
ετοιμάζονται να εκστρατεύσουν στα Ανώγεια για να συλλάβουν τον απαγωγέα και να απελευθερώσουν την Τασούλα. Μόλις το μαθαίνουν οι Ανωγειανοί ξεσηκώνονται κι εκείνοι. Κτυπούν τις καμπάνες και πιάνουν θέσεις μάχης. Μαζί τους και οι γυναίκες
που φανατίζονται ακόμα περισσότερο. Αρκούσε η πρώτη πιστολιά, κι η Κρήτη θα έπαιρνε φωτιά…
Ο εμφύλιος στο νησί, ως άλλος Τρωικός πόλεμος, είναι πλέον ορατός. Ο απαγωγέας με την Τασούλα, κρύβονται σε σπηλιές του Ψηλορείτη, εκεί όπου είχαν κρύψει, όταν απήγαγαν στη διάρκεια της Κατοχής Εγγλέζοι και Κρητικοί τον Γερμανό στρατηγό
Κράιπε…
Η μόλις ορκισθείσα κυβέρνηση του Σοφοκλή Βενιζέλου, φαίνεται αδύναμη κι ανίκανη στη διαχείριση της κρίσης. Για να προλάβει το αιματοκύλισμα, κηρύσσει στρατιωτικό νόμο στο νησί, αναστέλλοντας την ισχύ εννέα άρθρων του Συντάγματος! Κινητοποιεί
παράλληλα την Χωροφυλακή ενώ ο στρατάρχης Παπάγος στέλνει δύο τάγματα στην Κρήτη και 2.040 άντρες χτενίζουν τον Ψηλορείτη.
Αποτέλεσμα μηδέν! Ο Ψηλορείτης είναι γεμάτος απο σπηλιές και λαγούμια και οι άπειροι χωροφύλακες και στρατιώτες
είναι αδύνατο να τον βρουν. Άλλωστε ο Κεφαλογιάννης, με τη μεγάλη και ανεκτίμητη προσφορά στ’ Ανώγεια, που πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και συμμετείχε στην απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε, ήξερε απ’ έξω και ανακατωτά όλη την
περιοχή. Μαζί του για σύμμαχους είχε όλους τους Ανωγειανούς που τον βοηθούσαν. Σ’ αυτόν είχαν εμπιστευθεί οι Άγγλοι την φρούρηση του Κράιπε, κι αυτός είναι εκείνος που τον μετέφερε με κλεμμένο μουλάρι από τους Ιταλούς στην θάλασσα για να τον
μεταφέρουν στο Κάιρο.
Ο Γάμος.
Ο Κουντόκωστας τελικά πείθει την Τασούλα και παντρεύονται μυστικά κατά την παραμονή τους στον Ψηλορείτη στην απομακρυσμένη Μονή Διοσκουρίου από τον ηγούμενο πατέρα Καλλίνικο Βάμβουκα. Παρόντες όλα τα πρωτοπαλήκαρα του επίσης. Κι ενώ συζητούν για στέφανα από κλαδιά, ο κουμπάρος Μιχάλης Χνάρης βρίσκει κανονικά στέφανα και δανείζει αυτός τη βέρα του για το μυστήριο του
αρραβώνα!
Όμως ο γάμος των δύο νέων, κρυφά στο μοναστήρι, δεν έφερε τη λύση όπως θα περίμενε κανείς. Ενεπλάκησαν σε πολιτικά παιχνίδια που άλλοι καθόριζαν. Ο Πετρακογιώργης αρνείται να δεχθεί τον γάμο και ετοιμάζει τους άντρες του για πόλεμο. Για να αντιμετωπίσει την κατάσταση και να αποφευχθεί ο εμφύλιος σπαραγμός, η μόλις ορκισθείσα κυβέρνηση του Σοφοκλή Βενιζέλου κηρύσσει
στρατιωτικό νόμο στο νησί , ο τύπος φιμώνεται,και ταυτόχρονα στέλνει ένα τάγμα της Χωροφυλακής κι ένα τάγμα Στρατού, τα οποία εγκαταστάθηκαν στον Ψηλορείτη, κηρύσσοντας τον Νεκρή Ζώνη
Επιστρατεύεται ο Μητροπολίτης, ο Παύλος Βαρδινογιάννης, ακόμα και ο Πρωθυπουργός Σοφ. Βενιζέλος ή ο Πάτρικ Λη Φέρμορ ο φιλέλλην που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αντίσταση στην Κρήτη κατά τη διάρκεια του Β Π. Πολέμου για τον ρόλο του ειρηνοποιού. Σημαντικό ρόλο ειρηνοποιού και μεσολαβητή έπαιξε κι ο αδερφός του Κώστα, ο Βουλευτής Μανώλης Κεφαλογιάννης ο οποίος ήταν αντίθετος με την απαγωγή.
Μα όταν επιτέλους αντιπροσωπεία φτάνει στο κρησφύγετο η απαχθείσα Τασούλα αρνείται να εγκαταλείψει τον απαγωγέα της….και τελικά διατάσσεται η σύλληψις του Κώστα Κεφαλογιάννη…
Το ζευγάρι παραδόθηκε στον αρχηγό της Χωροφυλακής Σμπώκο για να τελειώσει η ομηρεία της περιοχής, που ήταν ζωσμένη από δύο χιλιάδες στρατιώτες και χωροφύλακες. Ο ταγματάρχης Σμπώκος σημειωτέον ήταν θείος του Κώστα και είχε επικοινωνία μαζί του καθ όλη την διάρκεια της απαγωγής. Κατόπιν ο Αρχιεπίσκοπος τους φυγαδεύει στην Αθήνα όπου τους φιλοξενεί στην Αρχιεπισκοπή στο Ψυχικό… Ο Πετρακογιώργης είναι ήδη έξαλλος, κοντεύει να πάθει εγκεφαλικό, τα βάζει με όλους και καταθέτει μηνύσεις ενώ αφήνει αιχμές και κατηγορίες ακόμα και για τον Πρωθυπουργό του…
Ο Κουντόκωστας συλλαμβάνεται, δικάζεται και καταδικάζεται σε φυλάκιση δύο ετών για… σύσταση συμμορίας και οπλοφορία. Ολο το διάστημα που ο άντρας της είναι στη φυλακή, η Τασούλα περιμένει ενώ στο μεσοδιάστημα αυτό διαμένει σε συγγενικά σπίτια των Κεφαλογιάννηδων και κατόπιν με τη μεσολάβηση του Αρχιεπίσκοπου επιστρέφει στο πατρικό της σπίτι όπου πέφτει στην αγκαλιά του πατέρα της και μετανιώνει για την πράξη της, ενώ λέει πως δεν θέλει να ξαναδεί τον Κώστα.
Ο επίλογος…
Το ζευγάρι μετά την αποφυλάκιση του Κώστα που έμεινε μέσα 15 μήνες χωρίζει οριστικά και παίρνει διαφορετικούς δρόμους. Η Τασούλα έκανε ένα μεγάλο ταξίδι στην Αμερική με τον πατέρα της που παραιτήθηκε από την κυβέρνηση και την πολιτική και παντρεύεται το 1954 τον γιατρό Σοφοκλή Αδαμίδη ενώ ο Κώστας Κεφαλογιάννης παντρεύεται τη συντοπίτισσα του Στέλλα Δραμουντάνη. Τασούλα και Κώστας δεν θα ξανασυναντηθούν πια ποτέ ξανά έως το θάνατό τους!
H Τασούλα πρωτομίλησε το 1980 σε μια εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού. O Κώστας Κεφαλογιάννης πέθανε το 1988, πλήν όμως είχε γράψει ήδη από το 1959 τα μέχρι σήμερα ανέκδοτα απομνημονεύματα του, στα οποία η απαγωγή καταλαμβάνει περίπου 70 σελίδες.
Το γεγονός της απαγωγής προκάλεσε το διεθνές ενδιαφέρον από τα ειδησεογραφικά πρακτορεία που μετέδιδαν συστηματικά τις εξελίξεις για το θέμα και μάλιστα κατά πολύ εκτενέστερα ακόμα και από τις σημερινές ανταποκρίσεις των ξένων.
Για την ιστορία αυτή γράφηκαν τρία βιβλία! Το ένα: Η απαγωγή της Τασούλας /εκδόσεις Άγκυρα από τον Τάσο Κοντογιαννίδη , το έτερον από την Ρέα Γαλανάκη με τίτλο: ;ΑΜΙΛΗΤΑ, ΒΑΘΙΑ ΝΕΡΑ /Καστανιώτης κι ένα τρίτο από τον Γιώργη Κοκολάκη-Μεσογειακό, h απαγωγή της Τασούλας/ Αθήνα. Το μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη Αμίλητα βαθιά νερά παρουσίασε πριν από χρόνια την μια πλευρά της ιστορίας, δοσμένη από τη ματιά της οικογένειας Κεφαλογιάννη, κάτι που είχε προκαλέσει τότε την αντίδραση των μελών της
οικογένειας Πετρακογιώργη.
Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Τάσο Κοντογιαννίδη, -τον συγγραφέα ενός από τα 3 βιβλία που έχουν γραφεί για την απαγωγή-, η εξέλιξη της απαγωγής παιζόταν σε γραφείο στοιχημάτων του Λονδίνου: 2 προς 1,5 ο γάμος, 7 προς 1 ο χωρισμός και 3
προς 1 η εμφύλια σύρραξη, ενώ στην έρευνα του ο συγγραφέας Τάσος Κοντογιαννίδης περιγράφει με γλαφυρό τρόπο όλα όσα είχαν διαδραματισθεί. Για τις λεπτομέρειες του γάμου, την μεταφορά του ζευγαριού στην Αθήνα αεροπορικώς, τη… λαϊκή υποδοχή που επεφύλαξαν οι Αθηναίοι στην Τασούλα και τον Κεφαλογιάννη, την φιλοξενία στο σπίτι του αρχιεπισκόπου, τη σύλληψη για… οπλοφορία του Κεφαλογιάννη, την δίκη του την καταδίκη του και τον εγκλεισμό του στις αγροτικές φυλακές Τίρυνθας.
Πολιτική κι έρωτας.Ίντριγκες και συγκρούσεις στον Ψηλορείτη , τις σπηλιές του και τα χωριά του που ακόμη κάπνιζαν από τον πόλεμο του ’40…Η απαγωγή της Τασούλας, ένα γεγονός που συντάραξε συνθέμελα την Κρήτη, έγινε και θεατρικό έργο και… μαντινάδα.
Επήραν οι Γωνιές φωτιά και θα καούν τΑνώγεια.. Τραγούδησε ο… Ανωγειανός Βασίλης Σκουλάς και το τραγούδι μπορείτε να το ακούσετε εδώ στο τέλος του άρθρου.
Υλικό από τις εφημερίδες της εποχής Έθνος-Ελευθερία-Πατρίς και το διαδίκτυο.
Για την kalitheaPress.gr
Τασσώ Γαΐλα.
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια.