Ένα παραδοσιακό μεζεδάκι της Λέσβου
Οι γκιουζλεμέδες Μυτιλήνης είναι μικρά, τρυφερά πιτάκια, διπλωμένα σαν αλλοτινά μαντηλάκια, με απροσδόκητη νοστιμιά παρά τα ταπεινά τους υλικά. Πρόκειται για τηγανιτά τυροπιτάκια, τρίγωνα ή τετράγωνα, με μικρασιατική καταγωγή, που πήραν το όνομά τους από την τουρκική λέξη göz (μάτι), εξαιτίας των μικρών φουσκαλών που σχηματίζονται στην επιφάνειά τους κατά το τηγάνισμα.
Το παραδοσιακό αυτό έδεσμα έφεραν στη Λέσβο οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ορεκτικά της Μυτιλήνης, που συναντά κανείς σε ολόκληρο το νησί.
Υλικά
Για τη γέμιση
-
500 γρ. μαλακή φέτα, θρυμματισμένη
-
2 αυγά
-
Αλάτι, πιπέρι
-
3 φλιτζάνια ελαιόλαδο (για το τηγάνισμα)
Για το φύλλο
-
1 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
-
½ κουτ. γλυκού ξίδι
-
1 κουτ. γλυκού αλάτι
-
1 φλιτζάνι αλεύρι για όλες τις χρήσεις
-
½ φλιτζάνι χλιαρό νερό
-
Πιπέρι
Εκτέλεση
1. Ζύμη
Σε μεγάλο μπολ κοσκινίζετε το αλεύρι και ανοίγετε μια λακκούβα στο κέντρο. Προσθέτετε ελαιόλαδο, ξίδι, νερό και αλάτι. Ζυμώνετε μέχρι να σχηματιστεί μια λεία και απαλή ζύμη. Σκεπάζετε με βαμβακερή πετσέτα και αφήνετε σε ζεστό μέρος για 1-2 ώρες, μέχρι να φουσκώσει.
2. Άνοιγμα φύλλου
Χωρίζετε τη ζύμη σε 2-3 κομμάτια και ανοίγετε λεπτά φύλλα πάχους περίπου ½–1 εκ. Κόβετε σε τετράγωνα κομμάτια 8×8 εκ.
3. Γέμιση
Σε μπολ ανακατεύετε τη φέτα, τα αυγά, το αλάτι και το πιπέρι μέχρι να ομογενοποιηθούν.
4. Γέμισμα – δίπλωμα
Βάζετε στο κέντρο κάθε κομματιού μία κουταλιά γέμισης και διπλώνετε στη μέση ή στα τέσσερα, σαν φάκελο. Βρέχετε ελαφρά τις άκρες για να κολλήσουν.
5. Τηγάνισμα
Πιέζετε απαλά τους «φακέλους» με πλάστη ώστε να γίνουν λεπτές πίτες. Τηγανίζετε σε καυτό ελαιόλαδο και από τις δύο πλευρές μέχρι να ροδίσουν. Σερβίρονται ζεστοί.
Παραλλαγή: Γλυκοί γκιουζλεμέδες
Με τον ίδιο τρόπο μπορείτε να φτιάξετε γλυκούς γκιουζλεμέδες.
Αντί για τυρί, πασπαλίζετε τα φύλλα με:
-
χοντρή ζάχαρη,
-
λίγη κανέλα,
-
προαιρετικά ψιλοκομμένα καρύδια.
Μετά το τηγάνισμα, πασπαλίζετε με ζάχαρη άχνη και κανέλα.
Πώς σερβίρονται στη Λέσβο
Οι γκιουζλεμέδες σερβίρονται παραδοσιακά:
-
τις Απόκριες με ζάχαρη, μέλι ή κανέλα και γέμιση φρέσκιας ανάλατης μυζήθρας
-
το καλοκαίρι (και όλο τον χρόνο) ως μεζές με σαλάτα και ένα καλό ούζο
Υπάρχουν πολλές παραλλαγές στη γέμιση – όλες εξίσου νόστιμες!
Ευχαριστίες
Θερμές ευχαριστίες στην κυρία Θεοδώρα Ματζουράνη, μόνιμη κάτοικο Μανταμάδου Λέσβου, για τη διάθεση της παραδοσιακής συνταγής.
Τασσώ Γαΐλα
Αρθρογράφος – Ερευνήτρια