Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών συνεδριάζει σήμερα, 21 Αυγούστου 2026, ενόψει της δεύτερης «ενδεικτικής ψηφοφορίας» για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Η διαδικασία πραγματοποιείται καθώς ο Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 τη δεύτερη πενταετή θητεία του στην κορυφή του διεθνούς οργανισμού.
Στην κούρσα για τη διαδοχή του βρίσκονται μέχρι στιγμής πέντε γυναίκες και δύο άνδρες, σε μια διαδικασία που αναμένεται να είναι δύσκολη και πιθανότατα να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.
Η δεύτερη ενδεικτική ψηφοφορία
Τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας αναμένεται να ξεκινήσουν τη διαδικασία στις 10:00 ώρα Νέας Υόρκης, δηλαδή στις 17:00 ώρα Ελλάδας.
Η ψηφοφορία είναι ανώνυμη και τα κράτη-μέλη καλούνται να χαρακτηρίσουν κάθε υποψηφιότητα ως «ενθαρρυνόμενη», «αποθαρρυνόμενη» ή να μην εκφράσουν γνώμη.
Η πρώτη αντίστοιχη ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιουλίου, με τη Ρεβέκα Γκρίνσπαν να συγκεντρώνει τις περισσότερες θετικές γνώμες.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η πρώην αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα και επικεφαλής της UNCTAD θα μπορέσει να διατηρήσει το προβάδισμά της.
Ποιοι διεκδικούν τη θέση του Γενικού Γραμματέα
Η Ρεβέκα Γκρίνσπαν, 70 ετών, εμφανίζεται μέχρι στιγμής ως ένα από τα βασικά φαβορί της διαδικασίας.
Στην κούρσα βρίσκονται επίσης η πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γουιάνας Κάρολαϊν Ροδρίγκες-Μπίρκετ, 52 ετών, και ο Αργεντινός διπλωμάτης Ραφαέλ Γκρόσι, 65 ετών, ο οποίος είναι επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Υποψηφιότητες έχουν ακόμη καταθέσει:
- η πρώην πρόεδρος της Χιλής Μισέλ Μπατσελέτ, 74 ετών,
- η διπλωμάτισσα από τον Ισημερινό Μαρία Φερνάντα Εσπινόσα, 61 ετών,
- ο πολιτικός και διπλωμάτης από την Ουγκάντα Ολάρα Οτούνου, 75 ετών,
- ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης Μάκι Σαλ, 64 ετών,
- η πρέσβης του Ισημερινού στη Γαλλία Ιβόν Μπάκι, 75 ετών.
Για πρώτη φορά γυναίκα στην κορυφή του ΟΗΕ;
Ένα από τα βασικά ζητήματα που έχουν τεθεί στη διαδικασία διαδοχής είναι η πιθανότητα ο επόμενος Γενικός Γραμματέας να είναι γυναίκα για πρώτη φορά στην ιστορία του ΟΗΕ.
Πολλά κράτη πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ η ισχυρή παρουσία υποψηφιοτήτων από τη Λατινική Αμερική συνδέεται και με την παράδοση γεωγραφικής εναλλαγής που έχει ακολουθηθεί στο παρελθόν, χωρίς όμως να εφαρμόζεται πάντοτε με απόλυτο τρόπο.
Η Γκρίνσπαν εμφανίζεται μέχρι στιγμής να έχει προβάδισμα, όμως οι τελικοί συσχετισμοί παραμένουν αβέβαιοι.
Η κρίσιμη μάχη στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Για να προχωρήσει μια υποψηφιότητα, απαιτείται να εξασφαλίσει τουλάχιστον εννέα ψήφους στο Συμβούλιο Ασφαλείας και παράλληλα να μην υπάρξει βέτο από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη.
Τα μόνιμα μέλη είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Κίνα, η Γαλλία και η Βρετανία.
Το όνομα που θα προκύψει από το Συμβούλιο Ασφαλείας θα υποβληθεί στη συνέχεια στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η οποία μέχρι σήμερα επικυρώνει την υποψηφιότητα που προτείνει το Συμβούλιο.
Σε μια δύσκολη συγκυρία για τον ΟΗΕ
Η επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τα Ηνωμένα Έθνη.
Ο Οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με βαθιές διαιρέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αποδυνάμωση της πολυμερούς συνεργασίας και σημαντικές οικονομικές πιέσεις.
Παράλληλα, οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι συζητήσεις για τη χρηματοδότηση του ΟΗΕ δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις, με τις περικοπές πόρων να επηρεάζουν ανθρωπιστικές και ειρηνευτικές αποστολές.
Ο επόμενος Γενικός Γραμματέας θα κληθεί επομένως να αναλάβει την ηγεσία ενός οργανισμού που αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις τόσο στο διπλωματικό όσο και στο οικονομικό επίπεδο.
Δεν αποκλείονται νέες υποψηφιότητες
Παρά το γεγονός ότι η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει, δεν αποκλείεται να εμφανιστούν και νέες υποψηφιότητες.
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, άφησε ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο, σημειώνοντας ότι σε περίπτωση αδιεξόδου και εφόσον καμία από τις υπάρχουσες υποψηφιότητες δεν συγκεντρώνει την απαιτούμενη στήριξη, θα μπορούσαν να εμφανιστούν νέα ονόματα.
Η δεύτερη ενδεικτική ψηφοφορία αναμένεται έτσι να αποτελέσει ένα ακόμη σημαντικό βήμα στη διαδικασία διαδοχής του Αντόνιο Γκουτέρες, χωρίς ωστόσο να θεωρείται ότι θα κρίνει οριστικά το αποτέλεσμα.
Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον αν θα διαμορφωθεί ένα σαφές φαβορί ή αν η διαδικασία θα οδηγηθεί σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων και αναζήτησης συμβιβασμού.