Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται το τεχνικό πλαίσιο βάσει του οποίου θα υπολογίζονται στο εξής οι επικουρικές συντάξεις των νέων ασφαλισμένων, μετά την υπουργική απόφαση που υπέγραψε η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου. Η απόφαση εξειδικεύει στην πράξη τον Νόμος 4826/2021, ο οποίος θεσμοθέτησε το νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης.
Με τη ρύθμιση αυτή, το ΤΕΚΑ περνά από το στάδιο της γενικής μεταρρύθμισης σε ένα πλήρως προσδιορισμένο και μετρήσιμο σύστημα κανόνων. Για πρώτη φορά αποτυπώνονται με δεσμευτικό τρόπο οι τεχνικές παράμετροι που θα καθορίζουν το ύψος της μελλοντικής επικουρικής σύνταξης για όσους εισήλθαν στην αγορά εργασίας από το 2022 και μετά, καθώς και για όσους έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2004 και εφεξής.
Το νέο σύστημα βασίζεται σε ατομικούς λογαριασμούς αποταμίευσης, αντικαθιστώντας το παλαιό διανεμητικό μοντέλο. Κάθε ασφαλισμένος διαθέτει προσωπικό «κουμπαρά», στον οποίο συσσωρεύονται οι εισφορές του και επενδύονται. Το τελικό ποσό που θα λάβει ως επικουρική σύνταξη θα εξαρτηθεί από το ύψος των εισφορών, τις αποδόσεις των επενδύσεων και την ηλικία συνταξιοδότησης. Δεν πρόκειται για σύστημα προκαθορισμένης παροχής, αλλά για μηχανισμό μετατροπής του συσσωρευμένου κεφαλαίου σε μηνιαία σύνταξη με αυστηρούς αναλογιστικούς κανόνες.
Κεντρική αρχή του υπολογισμού είναι η «αρχή της ισοδυναμίας»: το συνολικό ποσό που έχει συγκεντρωθεί στον ατομικό λογαριασμό κατά τη συνταξιοδότηση πρέπει, σε παρούσα αξία, να ισοδυναμεί με το σύνολο των μελλοντικών καταβολών. Το κράτος δεν εγγυάται συγκεκριμένο ύψος παροχής, αλλά εγγυάται τη μετατροπή του κεφαλαίου σε σύνταξη βάσει τεχνικών και δημογραφικών παραδοχών.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο νωρίτερα αποχωρεί ένας ασφαλισμένος από την εργασία, τόσο περισσότερα χρόνια θα καταβάλλεται η σύνταξη, με αποτέλεσμα χαμηλότερο μηνιαίο ποσό. Αντίθετα, η παραμονή στην εργασία για μεγαλύτερο διάστημα οδηγεί σε υψηλότερη μηνιαία παροχή, καθώς το κεφάλαιο κατανέμεται σε μικρότερο χρονικό ορίζοντα.
Στους υπολογισμούς ενσωματώνεται επίσης το προσδόκιμο ζωής, το οποίο διαφοροποιείται ανά φύλο και ηλικία. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιούνται αναλογιστικοί πίνακες που βασίζονται σε στοιχεία της Εθνική Αναλογιστική Αρχή και του e-ΕΦΚΑ, ώστε οι εκτιμήσεις να στηρίζονται σε επικαιροποιημένα και ρεαλιστικά δεδομένα.
Η υπουργική απόφαση προβλέπει ακόμη τεχνικό επιτόκιο προεξόφλησης 3%, με το οποίο αποτιμώνται οι μελλοντικές πληρωμές σε σημερινές αξίες. Η παράμετρος αυτή επηρεάζει άμεσα το ύψος της σύνταξης και αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του Ταμείου.
Όσον αφορά τις μελλοντικές αυξήσεις, οι επικουρικές συντάξεις του ΤΕΚΑ δεν συνδέονται αυτόματα με τον πληθωρισμό ή την πορεία των μισθών. Τυχόν αναπροσαρμογές θα αποφασίζονται με υπουργική απόφαση, έπειτα από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου και σχετική αναλογιστική μελέτη. Για λόγους τεχνικών υπολογισμών υιοθετείται υπόθεση ετήσιας αναπροσαρμογής 2%, χωρίς αυτό να συνεπάγεται εγγυημένη αύξηση.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις συντάξεις λόγω θανάτου, με καθορισμό κατώτατου ορίου προστασίας και κρατική εγγύηση, ώστε οι δικαιούχοι να μη λαμβάνουν εξαιρετικά χαμηλές παροχές ακόμη και σε περιπτώσεις περιορισμένου ασφαλιστικού βίου.
Όπως δήλωσε η υφυπουργός Άννα Ευθυμίου, το νέο πλαίσιο εισάγει σαφείς και διαφανείς κανόνες, ενισχύοντας την προβλεψιμότητα για τους νέους ασφαλισμένους και θωρακίζοντας το σύστημα απέναντι στις δημογραφικές προκλήσεις. Το ΤΕΚΑ, πλέον, λειτουργεί με συγκεκριμένους τεχνικούς κανόνες, διαμορφώνοντας ένα νέο τοπίο στην επικουρική ασφάλιση για τη νέα γενιά εργαζομένων.