Συντάκτης: Χριστίνα Ι. Καπέλα
Λογίστρια – Φοροτεχνικός
Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για φορολογουμένους με τραπεζικές καταθέσεις ή επενδύσεις στο εξωτερικό φέρνει η νέα εγκύκλιος Ε.2015/2026, η οποία αποσαφηνίζει το καθεστώς φορολόγησης των κοινών λογαριασμών σε περίπτωση θανάτου συνδικαιούχου.
Η εγκύκλιος δίνει σαφείς απαντήσεις σε ένα ζήτημα που απασχολεί χιλιάδες οικογένειες με περιουσιακά στοιχεία εκτός Ελλάδας: πότε επιβάλλεται φόρος κληρονομιάς και πότε όχι.
Η βασική αρχή: Ο κοινός λογαριασμός με όρο επιζώντος δεν αποτελεί «κληρονομιαίο στοιχείο».
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, όταν ένας κοινός λογαριασμός περιλαμβάνει όρο επιζώντος (survivorship clause), το υπόλοιπο του λογαριασμού δεν εντάσσεται στην κληρονομιαία περιουσία του αποβιώσαντος.
Αυτό σημαίνει ότι με τον θάνατο ενός συνδικαιούχου:
- Το ποσό περιέρχεται αυτοδικαίως στους επιζώντες συνδικαιούχους.
- Δεν απαιτείται αποδοχή κληρονομιάς για το συγκεκριμένο στοιχείο.
- Δεν επιβάλλεται φόρος κληρονομιάς.
Ουσιαστικά, ο επιζών δεν αποκτά το ποσό ως κληρονόμος, αλλά βάσει αυτοτελούς συμβατικού δικαιώματος που προϋπήρχε.
Η μεγάλη αλλαγή: Επέκταση και στο εξωτερικό
Το σημαντικότερο σημείο της εγκυκλίου είναι ότι επιβεβαιώνεται πως η απαλλαγή δεν περιορίζεται πλέον σε τραπεζικές καταθέσεις στην Ελλάδα.
Η νέα ερμηνεία καλύπτει:
- Τραπεζικούς λογαριασμούς στην ημεδαπή και αλλοδαπή.
- Επενδυτικούς λογαριασμούς και λοιπά χρηματοπιστωτικά προϊόντα.
- Περιπτώσεις ανεξαρτήτως φορολογικής κατοικίας των συνδικαιούχων.
Με άλλα λόγια, θεσπίζεται ίση φορολογική μεταχείριση Ελλάδας και εξωτερικού, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για Έλληνες που διατηρούν περιουσία σε διεθνείς τράπεζες, brokers ή επενδυτικές πλατφόρμες.
Πρακτικά παραδείγματα
- Παράδειγμα 1: Κοινός λογαριασμός στην Ελβετία
Δύο σύζυγοι διατηρούν κοινό λογαριασμό σε τράπεζα της Ελβετίας με όρο επιζώντος. Ο ένας αποβιώνει.
Ο επιζών σύζυγος αποκτά το υπόλοιπο του λογαριασμού χωρίς φόρο κληρονομιάς και χωρίς ένταξη του ποσού στη δήλωση κληρονομιάς.
- Παράδειγμα 2: Κοινός επενδυτικός λογαριασμός
Δύο αδέλφια έχουν κοινό λογαριασμό επενδύσεων σε broker εξωτερικού, με αντίστοιχη συμβατική πρόβλεψη survivorship. Με τον θάνατο του ενός, οι τίτλοι και τα διαθέσιμα μπορούν να περιέλθουν στον επιζώντα χωρίς φόρο κληρονομιάς.
- Παράδειγμα 3: Χωρίς όρο επιζώντος.
Αν δεν υπάρχει σχετική συμβατική πρόβλεψη, τότε το μερίδιο του θανόντος θεωρείται μέρος της κληρονομιάς και φορολογείται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις.
- Παράδειγμα 4: Θάνατος τελευταίου συνδικαιούχου.
Όταν απομείνει μόνο ένας τελευταίος δικαιούχος και αυτός αποβιώσει, τότε το υπόλοιπο πλέον ανήκει στην κληρονομιά του και φορολογείται κανονικά.
Προϋποθέσεις που χρειάζονται προσοχή:
Η φορολογική απαλλαγή δεν λειτουργεί αυτόματα σε κάθε περίπτωση. Απαιτείται:
- Σαφής όρος επιζώντος στη σύμβαση του λογαριασμού.
- Πραγματικός κοινός λογαριασμός και όχι προσχηματική συμμετοχή.
- Δυνατότητα απόδειξης της συμβατικής σχέσης με την τράπεζα ή το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.
Ελλείψει των παραπάνω, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει αν πρόκειται για δωρεά ή κληρονομική μεταβίβαση.
Τι σημαίνει για τους φορολογουμένους
Η εγκύκλιος έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για:
Estate Planning
Οι κοινοί λογαριασμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως νόμιμος μηχανισμός μεταβίβασης περιουσίας με ταχύτητα και χωρίς φόρο κληρονομιάς, όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Διεθνείς επενδύσεις
Όσοι επενδύουν μέσω ξένων τραπεζών ή brokers αποκτούν πλέον μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου.
Μείωση γραφειοκρατίας
Σε πολλές περιπτώσεις αποφεύγονται χρονοβόρες διαδικασίες αποδοχής κληρονομιάς και φορολογικές εκκρεμότητες.
Εν κατακλείδι
Η Ε.2015/2026 αποτελεί μια ουσιαστική διευκρίνιση με σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα. Επιβεβαιώνει ότι οι κοινοί λογαριασμοί και ορισμένα επενδυτικά προϊόντα με όρο επιζώντος δεν αποτελούν κληρονομιαία περιουσία και συνεπώς δεν υπόκεινται σε φόρο κληρονομιάς, είτε βρίσκονται στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό.
Για φορολογουμένους με διεθνή περιουσιακά στοιχεία, η σωστή νομική και φορολογική δομή αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη αξία.
email: info@ck-taxservices.gr
Ιστότοπος: https://ck-taxservices.gr/
