Σήμερα, Σάββατο 7 Ιουνίου 2025 στις 3.46 μμ το Άγιο Όρος ταρακουνήθηκε από έναν σεισμό μεγέθους 5,3 Ρίχτερ. Το επίκεντρο εντοπίστηκε μόλις 9 χιλιόμετρα δυτικά-βορειοδυτικά των Καρυών, σε εστιακό βάθος περίπου 12,5 χιλιομέτρων. Ο σεισμός έγινε ιδιαίτερα αισθητός σε όλη τη Χαλκιδική, τη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.
Ακολούθησαν δεκάδες μετασεισμοί, με τον πιο ισχυρό να φτάνει τα 3,8 Ρίχτερ. Ευτυχώς, οι ζημιές είναι ως επί το πλείστον μικρές. Αναφέρθηκαν πτώσεις σοβάδων, μετακινήσεις πολυελαίων και ρωγμές σε διάφορα κτίρια μοναστηριών. Η Μονή Σίμωνος Πέτρας έχει υποστεί ορισμένες ζημιές. Δυστυχώς, ένας επισκέπτης τραυματίστηκε στο χέρι, καθώς πανικοβλήθηκε και προσπάθησε να απομακρυνθεί γρήγορα. Πέραν αυτού, δεν υπάρχουν αναφορές για σοβαρούς τραυματισμούς ή εκτεταμένες καταστροφές.
Οι σεισμολόγοι παρακολουθούν στενά την κατάσταση. Ο Ευθύμιος Λέκκας, πρόεδρος του ΟΑΣΠ, χαρακτήρισε την εξέλιξη “περίεργη”, καθώς η σεισμική δραστηριότητα επανέρχεται σε ένα ρήγμα που θεωρούνταν ότι είχε εκτονωθεί πέρυσι.
Αξίζει να τονίσουμε ενώ η αρχική αυτόματη λύση του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου έδειξε εστιακό βάθος περίπου 12,5 χιλιόμετρα, η αναθεωρημένη λύση τοποθετεί το επίκεντρο 7 χιλιόμετρα δυτικά-βορειοδυτικά των Καρυών και το εστιακό βάθος στα 5 χιλιόμετρα. Αυτή η διαφορά στο εστιακό βάθος είναι σημαντική, καθώς ένα πιο ρηχό εστιακό βάθος σημαίνει ότι ο σεισμός γίνεται αισθητός πιο έντονα στην επιφάνεια, κάτι που εξηγεί την έντονη αίσθηση του σε Χαλκιδική, Θεσσαλονίκη, ακόμη και σε γειτονικές χώρες όπως η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία.
Ο χαρακτηρισμός της σεισμικής δραστηριότητας ως “περίεργης” από τον Ευθύμιο Λέκκα (Πρόεδρος ΟΑΣΠ) οφείλεται στο ότι επανέρχεται σε ένα ρήγμα που οι σεισμολόγοι θεωρούσαν ότι είχε εκτονωθεί πέρυσι (2024). Αυτό δημιουργεί προβληματισμό για την εξέλιξη του φαινομένου. Ο Κώστας Παπαζάχος, καθηγητής Σεισμολογίας ΑΠΘ, επιβεβαιώνει ότι η περιοχή έχει συνεχή μικροσεισμική ακολουθία εδώ και πολλούς μήνες, και τώρα έδωσε έναν ισχυρότερο σεισμό. Προειδοποιεί μάλιστα ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα να γίνει και άλλος ισχυρότερος σεισμός στην περιοχή, καθώς η δραστηριότητα δεν έχει κλείσει. Αναφέρει επίσης ότι ήδη σημειώνονται μετασεισμοί μεγέθους 4,0 και 3,5 Ρίχτερ, οι οποίοι αναμένεται να συνεχιστούν τις επόμενες ώρες και ημέρες.
Ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, σεισμολόγος, επισημαίνει ότι από τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024 είχε εντοπιστεί μια αργή προσεισμική ακολουθία, με άνω όριο αναμενόμενου μεγέθους έως 6 Ρίχτερ. Τον Φεβρουάριο του 2025 το μέγεθος έφτασε τα 4,9 Ρίχτερ. Ο ίδιος δεν είναι βέβαιος ότι ο σημερινός σεισμός των 5,3 Ρίχτερ ήταν ο κύριος και θα επανέλθει με νεότερες εκτιμήσεις.
Ένα σημαντικό στοιχείο που τονίζουν οι σεισμολόγοι είναι ότι στην ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου υπάρχει ένα τεράστιο υποθαλάσσιο ρήγμα μήκους 160 χιλιομέτρων που εκτείνεται από τις Σποράδες μέχρι τη Λήμνο. Αυτό το ρήγμα, σύμφωνα με εκτιμήσεις επιστημόνων, έχει τη δυναμική να προκαλέσει ακόμη και σεισμό άνω των 7 Ρίχτερ και τσουνάμι στις ακτές του Θερμαϊκού Κόλπου. Ωστόσο, οι τωρινές δονήσεις φαίνεται να σχετίζονται με ένα διαφορετικό, μικρότερο ρήγμα στην περιοχή του Αγίου Όρους, παρόλο που η σύνδεση των ρηγμάτων είναι πάντα αντικείμενο μελέτης.
Εκτός από τη Μονή Σίμωνος Πέτρας, αναφορές για μικρές ζημιές (σοβάδες, ρωγμές, μετακίνηση πολυελαίων) υπάρχουν και σε άλλες μονές, όπως η Μονή Ξενοφώντος και κτίρια στις Καρυές. Ο διοικητής του Αγίου Όρους, Αλκιβιάδης Στεφανής, έχει δηλώσει ότι οι έλεγχοι βρίσκονται σε εξέλιξη, και παρόλο που υπάρχουν μικροπροβλήματα, δεν υπάρχει κάτι το ιδιαίτερα ανησυχητικό σε αυτή τη φάση.
Η Μόνιμη Ειδική Επιστημονική Επιτροπή Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου και Μείωσης της Σεισμικής Διακινδύνευσης του ΟΑΣΠ συνεδρίασε διαδικτυακά σήμερα, Σάββατο 07/06/2025 (16:45), προκειμένου να εξετάσει θέματα που αφορούν στη σεισμική δραστηριότητα του Αγίου Όρους. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε παρουσία του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, Νίκο Παπαευσταθίου και του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγο ΠΣ, Θεόδωρο Βάγια.
Μετά από συζήτηση μεταξύ των μελών της Επιτροπής και την παρουσίαση και εξέταση όλων των μέχρι τώρα δεδομένων, διατυπώνονται ομόφωνα τα ακόλουθα:
1. Η τρέχουσα σεισμική δραστηριότητα στο Άγιο Όρος, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα έως τώρα δεδομένα, περιορίζεται έως σήμερα στον ίδιο σεισμογόνο χώρο της σεισμικής ακολουθίας που έχει ξεκινήσει από τον προηγούμενο Ιούνιο, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία ενεργοποίησης παρακείμενων ρηξιγενών ζωνών. Το πλήθος των σεισμών με μέγεθος μεγαλύτερο του 4 από την έναρξη της δραστηριότητας ανέρχεται σε 8, το δε μέγιστο μέγεθος είναι 5.3 (σημερινός σεισμός).
2. Η Επιτροπή συστήνει οι μοναχοί και οι επισκέπτες να αποφεύγουν την είσοδο και την παραμονή τους σε κτίσματα που τυχόν έχουν υποστεί βλάβες. Επίσης προτείνεται να επιλέγουν ασφαλείς διαδρομές κατά τη μετακίνησή τους, ιδιαίτερα στα σημεία που υπάρχουν έντονες μορφολογικές κλίσεις.
3. Η Επιτροπή θα συνεδριάσει εκ νέου εφόσον κριθεί σκόπιμο.
Οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη για ψυχραιμία, αλλά και για προσοχή, ειδικά δεδομένης της φύσης της σεισμικής δραστηριότητας και της παλαιότητας πολλών κτισμάτων στο Άγιο Όρος.
ρεπορτάζ Δημήτρης Μπιζιώτας