Η ανάπτυξη ελληνικών τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, η προστασία της γλωσσικής μας κληρονομιάς και η ενίσχυση της εγχώριας επιστημονικής έρευνας βρέθηκαν στο επίκεντρο της επετειακής εκδήλωσης για τη συμπλήρωση 35 χρόνων λειτουργίας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Στην εκδήλωση παρέστη ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, ο οποίος έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη η Ελλάδα να περάσει από τον ρόλο του απλού χρήστη τεχνολογικών εφαρμογών στη θέση του δημιουργού και παραγωγού νέας γνώσης.
«Η πατρίδα μας δεν μπορεί να αρκείται στην εισαγωγή και στη χρήση τεχνολογιών που δημιουργούν άλλοι. Θέλουμε η Ελλάδα να παράγει γνώση, να δημιουργεί νέες τεχνολογίες και να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ελληνική γλώσσα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στη σημασία της ελληνικής γλώσσας ως βασικού στοιχείου της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας, υπογραμμίζοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να συμβαδίζει με τη διατήρηση της ιστορικής μας κληρονομιάς.
Όπως σημείωσε, η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί απλώς μια παρακαταθήκη του παρελθόντος, αλλά το μέσο μέσα από το οποίο διαμορφώνουμε τη σκέψη μας, δημιουργούμε και μεταφέρουμε τις αξίες και τον πολιτισμό μας στις επόμενες γενιές.
Στο πλαίσιο αυτό, αναγνώρισε τη σημαντική συμβολή του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου, από την ίδρυσή του το 1991 μέχρι σήμερα, στην ανάπτυξη γλωσσικών τεχνολογιών και σύγχρονων εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ξεχωριστή θέση σε αυτή την προσπάθεια έχουν τα δύο πρώτα ανοιχτά ελληνικά γλωσσικά μοντέλα, το Meltemi και το Krikri, τα οποία αποτελούν σημαντικά βήματα για την ανάπτυξη τεχνολογιών προσαρμοσμένων στις ανάγκες της ελληνικής γλώσσας.
Ψηφιακή βιβλιοθήκη για τις ελληνικές διαλέκτους
Μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες που παρουσιάστηκαν αφορά τη συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την εταιρεία ElevenLabs, με τη συμμετοχή του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά» και του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου.
Στόχος είναι η δημιουργία μιας ψηφιακής βιβλιοθήκης ελληνικών διαλέκτων και τοπικών φωνών, ξεκινώντας από την κρητική διάλεκτο, με προοπτική να ακολουθήσουν η ποντιακή, η τσακώνικη και άλλες γλωσσικές παραλλαγές.
Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας για την καταγραφή, τη διατήρηση και τη διάδοση του γλωσσικού πλούτου της χώρας, προστατεύοντας στοιχεία της πολιτιστικής μας ταυτότητας που κινδυνεύουν να χαθούν με το πέρασμα του χρόνου.
Επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ στην έρευνα
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος αναφέρθηκε επίσης στις επενδύσεις του υπουργείου Ανάπτυξης για την ενίσχυση των ερευνητικών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα.
Όπως γνωστοποίησε, έχει ολοκληρωθεί ένα μεγάλο πρόγραμμα, ύψους άνω των 300 εκατομμυρίων ευρώ, για την αναβάθμιση των υποδομών και του εξοπλισμού των ερευνητικών κέντρων.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα 37 εκατομμυρίων ευρώ για νέες και αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», με παρεμβάσεις στο Χαλάνδρι, στο Μαρούσι και στην Ξάνθη.
Επιπλέον, 20,5 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται στην ενίσχυση της εφαρμοσμένης έρευνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη μέσω της Μονάδας «Αρχιμήδης».
Στήριξη της περιφέρειας και νέες ευκαιρίες για τους επιστήμονες
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στον ρόλο της Ξάνθης, όπου το Ινστιτούτο δραστηριοποιείται εδώ και τρεις δεκαετίες. Το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» απασχολεί περίπου 100 εργαζομένους, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της επιστημονικής δραστηριότητας και της απασχόλησης στην ελληνική περιφέρεια.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της έρευνας εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων μπορεί να δημιουργήσει ποιοτικές θέσεις εργασίας, καλύτερες αποδοχές και νέες επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους επιστήμονες.
Κεντρικός στόχος, όπως ανέφερε, είναι να δοθούν κίνητρα ώστε οι νέοι να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους, αλλά και να ενισχυθεί η επιστροφή όσων εγκατέλειψαν τη χώρα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ ερευνητικών κέντρων, επιχειρήσεων και βιομηχανίας, ώστε η επιστημονική γνώση να μετατρέπεται σε καινοτόμα προϊόντα, υπηρεσίες και παραγωγικές επενδύσεις.
Σταύρος Καλαφάτης: Το ΙΕΛ συνδέει την επιστημονική αριστεία με την κοινωνία
Στη σημασία της διαδρομής του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου αναφέρθηκε και ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης.
Όπως επισήμανε, η συμπλήρωση 35 χρόνων επιστημονικής και τεχνολογικής προσφοράς αποτελεί σημαντικό σταθμό για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό.
Χαρακτήρισε το ΙΕΛ βασικό πυλώνα σύνδεσης της ακαδημαϊκής αριστείας με την κοινωνία και την παραγωγή, αναγνωρίζοντας την υψηλή τεχνογνωσία του στις τεχνολογίες της γλώσσας, του λόγου και των ψηφιακών μέσων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάπτυξη των δύο πρώτων ανοιχτών ελληνικών γλωσσικών μοντέλων, του «Λάμα Κρι-Κρι» και του «Μελτέμι», καθώς και στη συμμετοχή του Ινστιτούτου και του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά» στη συμφωνία με την ElevenLabs για τη δημιουργία της ψηφιακής βιβλιοθήκης τοπικών φωνών και διαλέκτων.
Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η Πολιτεία οφείλει να επενδύει στρατηγικά στο ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό, δημιουργώντας ελκυστικές επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ζητούμενο είναι η μετατροπή του brain drain σε brain gain, ώστε η Ελλάδα να προσφέρει σταθερές δυνατότητες επιστημονικής και επαγγελματικής εξέλιξης.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η επέτειος των 35 χρόνων του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου δεν αποτελεί μόνο έναν απολογισμό μιας σημαντικής επιστημονικής πορείας, αλλά και μια αφετηρία για τις προκλήσεις της επόμενης εποχής.
Σε ένα περιβάλλον όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, εργαζόμαστε και παράγουμε γνώση, η ανάπτυξη ελληνικών γλωσσικών τεχνολογιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση αυτής της νέας πραγματικότητας, διασφαλίζοντας ότι η γλώσσα, η ιστορία και ο πολιτισμός της θα έχουν τη θέση που τους αξίζει και στον ψηφιακό κόσμο.
