Η 25η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί παγκοσμίως ως η Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Δεν πρόκειται απλώς για μια ημερομηνία μνήμης, αλλά για μια ηχηρή υπενθύμιση μιας “σιωπηλής πανδημίας” που συνεχίζει να μαστίζει τις σύγχρονες κοινωνίες, ανεξαρτήτως οικονομικού επιπέδου, κουλτούρας ή γεωγραφικής θέσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ως ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, καλείται να διαδραματίσει έναν κρίσιμο ρόλο: αυτόν του θεματοφύλακα της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας.
Ο Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου, αναγνωρίζοντας το βάρος της ευθύνης του, προχώρησε σε μια ουσιαστική και βαθιά συμβολική κίνηση. Η Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας και Αλληλεγγύης, σε συνεργασία με το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου, διοργάνωσαν μια δράση που ξεπέρασε τα όρια της τυπικής ενημέρωσης, αγγίζοντας το συναίσθημα και την ενσυναίσθηση των δημοτών.
Μια Πρωτοβουλία με Κέντρο τον Άνθρωπο
Στον πυρήνα της δράσης βρέθηκε το «Δέντρο της Ελπίδας και του Σεβασμού». Πρόκειται για μια εικαστική και συμμετοχική παρέμβαση που στήθηκε στους χώρους υποδοχής των Υπηρεσιών τόσο στην κοινότητα του Μοσχάτου όσο και στην κοινότητα του Ταύρου. Η ιδέα ήταν απλή αλλά εξαιρετικά δυνατή: Να δοθεί φωνή στους πολίτες.
Οι δημότες που προσέρχονταν για τις καθημερινές τους συναλλαγές, βρήκαν μπροστά τους μια ευκαιρία να σταματήσουν για λίγο τον χρόνο. Κλήθηκαν να γράψουν σε καρτελάκια τις σκέψεις τους, τις ευχές τους και, κυρίως, μηνύματα ενδυνάμωσης προς κάθε γυναίκα που υποφέρει σιωπηλά. Αυτά τα καρτελάκια, κρεμασμένα στα κλαδιά του δέντρου, μετέτρεψαν μια απλή κατασκευή σε ένα ζωντανό μνημείο αλληλεγγύης.
Κάθε μήνυμα που αναρτήθηκε δεν ήταν απλώς χαρτί και μελάνι. Ήταν μια υπόσχεση. Μια υπόσχεση ότι η κοινωνία του Μοσχάτου και του Ταύρου δεν εθελοτυφλεί. Ότι οι γείτονες νοιάζονται. Ότι η σιωπή που συχνά καλύπτει τα περιστατικά έμφυλης βίας μπορεί να σπάσει μέσα από τη συλλογική δράση.
Ο Συμβολισμός του Δέντρου
Η επιλογή του δέντρου ως κεντρικού συμβόλου δεν ήταν τυχαία. Το δέντρο αντιπροσωπεύει τη ζωή, την ανάπτυξη, αλλά και την αντοχή απέναντι στις κακουχίες.
-
Οι Ρίζες: Συμβολίζουν τη στήριξη που πρέπει να παρέχει η κοινότητα και οι δομές πρόνοιας στα θύματα βίας, κρατώντας τα σταθερά όταν ο κόσμος τους καταρρέει.
-
Ο Κορμός: Είναι η δύναμη και η αξιοπρέπεια που κάθε γυναίκα δικαιούται να έχει.
-
Τα Κλαδιά: Αντιπροσωπεύουν την ελευθερία, την εξωστρέφεια και το δικαίωμα στο όνειρο και στην ασφαλή ζωή.
Όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της δράσης, το «Δέντρο της Ελπίδας και του Σεβασμού» συμβολίζει το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε γυναίκας να ζει ελεύθερη, μακριά από τον φόβο και τη κακοποίηση. Κάθε κορδέλα που δέθηκε στα κλαδιά του ήταν ένα ακόμα “όχι” στη βία και ένα “ναι” στην ισότητα.
Η Πολιτική Βούληση και η Δέσμευση της Δημοτικής Αρχής
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Δήμαρχος Μοσχάτου-Ταύρου, κ. Ανδρέας Γ. Ευθυμίου, δίνοντας το στίγμα της πολιτικής βούλησης της δημοτικής αρχής. Η παρουσία του Δημάρχου, πλαισιωμένου από την Αντιδήμαρχο Παιδείας και Κοινωνικής Μέριμνας, κα Κατερίνα Καρύδη, και την εντεταλμένη σύμβουλο σε θέματα Ισότητας των Φύλων και ΛΟΑΤΚΙ, κα Χριστίνα Χατζελένη, υπογράμμισε ότι το ζήτημα της έμφυλης βίας βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του Δήμου.
Η δήλωση του κ. Ευθυμίου ήταν ξεκάθαρη και περιεκτική: «Η σημερινή δράση στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών η οποία σε καμία μορφή της δεν είναι αποδεκτή. Η ασφάλεια και αξιοπρέπεια όλων αποτελεί συλλογική ευθύνη».
Η φράση “συλλογική ευθύνη” είναι το κλειδί. Η βία κατά των γυναικών δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Δεν είναι κάτι που συμβαίνει “πίσω από κλειστές πόρτες” και αφορά μόνο το ζευγάρι ή την οικογένεια. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που απαιτεί την εγρήγορση όλων: των γειτόνων, των εκπαιδευτικών, των κοινωνικών υπηρεσιών και της τοπικής ηγεσίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρουσία της κας Χριστίνας Χατζελένη, ως εντεταλμένης συμβούλου για θέματα Ισότητας και ΛΟΑΤΚΙ. Αυτό καταδεικνύει ότι ο Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου υιοθετεί μια σύγχρονη, συμπεριληπτική προσέγγιση, αναγνωρίζοντας ότι η βία και οι διακρίσεις συχνά τέμνονται και επηρεάζουν πολλαπλές κοινωνικές ομάδες. Η θεσμική αυτή εκπροσώπηση αποτελεί εγγύηση ότι τα ζητήματα ισότητας εξετάζονται οριζόντια σε όλες τις πολιτικές του Δήμου.
Ο Ρόλος των Κοινωνικών Υπηρεσιών και του Κέντρου Κοινότητας
Η επιτυχία της δράσης πιστώνεται στη Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας και στο Κέντρο Κοινότητας. Οι δομές αυτές αποτελούν την “καρδιά” της κοινωνικής πολιτικής του Δήμου. Είναι το πρώτο σημείο επαφής για μια γυναίκα που βρίσκεται σε κίνδυνο.
Το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Μοσχάτου-Ταύρου δεν περιορίζεται μόνο στη διεκπεραίωση γραφειοκρατικών διαδικασιών για επιδόματα. Λειτουργεί ως ένας χώρος υποδοχής, ακρόασης και συμβουλευτικής. Οι κοινωνικοί λειτουργοί και οι ψυχολόγοι που στελεχώνουν αυτές τις υπηρεσίες είναι συχνά οι πρώτοι άνθρωποι στους οποίους ένα θύμα βίας θα εμπιστευτεί το πρόβλημά του.
Μέσα από δράσεις όπως αυτή της 25ης Νοεμβρίου, οι υπηρεσίες αυτές πετυχαίνουν δύο στόχους:
-
Πρόληψη: Ενημερώνουν το κοινό για το τι συνιστά βία (σωματική, λεκτική, ψυχολογική, οικονομική) και πώς μπορεί να αναγνωριστεί εγκαίρως.
-
Εξωστρέφεια: Κάνουν γνωστό στις γυναίκες δημότες ότι “δεν είναι μόνες”. Υπάρχει δομή, υπάρχουν άνθρωποι και υπάρχει σχέδιο υποστήριξης δίπλα στο σπίτι τους.
Η Ευρύτερη Εικόνα: Γιατί είναι αναγκαία η Ευαισθητοποίηση;
Γιατί χρειάζονται δέντρα ελπίδας και συμβολικές δράσεις; Κάποιοι ίσως πουν ότι τα σύμβολα δεν αρκούν. Ωστόσο, η αλλαγή κουλτούρας ξεκινά από την ορατότητα του προβλήματος.
Η βία κατά των γυναικών έχει πολλές μορφές. Ξεκινά από την παρενόχληση στον δρόμο, περνάει στον σεξιστικό λόγο και την υποτίμηση στους χώρους εργασίας, κλιμακώνεται στην ενδοοικογενειακή βία και, στη χειρότερη μορφή της, καταλήγει στη γυναικοκτονία. Τα στατιστικά στοιχεία στην Ελλάδα και παγκοσμίως παραμένουν ανησυχητικά.
Η δράση του Δήμου Μοσχάτου-Ταύρου έρχεται να φωτίσει την ανάγκη για μηδενική ανοχή. Όταν ένας πολίτης γράφει ένα μήνυμα κατά της βίας και το κρεμάει δημόσια, παίρνει θέση. Σταματά να είναι αμέτοχος παρατηρητής. Αυτή η αλλαγή στάσης, από την αδιαφορία στην ενεργή συμμετοχή, είναι το θεμέλιο για την εξάλειψη του φαινομένου.
Μια Αφετηρία για Συνεχή Προσπάθεια
Όπως τόνισε ο Δήμαρχος, κ. Ευθυμίου, «Ας κάνουμε τη σημερινή ημέρα αφετηρία για συνεχή προσπάθεια και ουσιαστική αλλαγή». Η 25η Νοεμβρίου δεν πρέπει να είναι μια μεμονωμένη “γιορτή” ή επέτειος. Είναι μια ευκαιρία επαναξιολόγησης των πολιτικών και των συμπεριφορών μας.
Ο Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου δεσμεύεται ότι η προστασία και η στήριξη των γυναικών είναι διαρκής προτεραιότητα. Αυτό σημαίνει:
-
Συνεχής εκπαίδευση του προσωπικού των κοινωνικών υπηρεσιών.
-
Δικτύωση με άλλους φορείς και οργανώσεις για την προστασία κακοποιημένων γυναικών (ξενώνες φιλοξενίας, νομική βοήθεια).
-
Εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία του Δήμου για την ισότητα των φύλων, ώστε να καλλιεργηθεί η κουλτούρα του σεβασμού από μικρή ηλικία.
Το Μήνυμα της Επόμενης Μέρας
Το «Δέντρο της Ελπίδας και του Σεβασμού» μπορεί να ήταν μια δράση με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, αλλά το αποτύπωμά του μένει. Τα μηνύματα που γράφτηκαν από τους δημότες του Μοσχάτου και του Ταύρου αποτελούν μια παρακαταθήκη ηθικής.
Σε μια εποχή όπου η κοινωνία συχνά φαίνεται κατακερματισμένη και οι ανθρώπινες σχέσεις δοκιμάζονται, πρωτοβουλίες όπως αυτή μας θυμίζουν τη δύναμη της κοινότητας. Μας θυμίζουν ότι η ασφάλεια μιας γυναίκας είναι δείκτης πολιτισμού για ολόκληρη την πόλη.
Ο Δήμος Μοσχάτου-Ταύρου έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα: Εδώ, καμία γυναίκα δεν πρέπει να φοβάται. Εδώ, ο φόβος αντικαθίσταται από την ελπίδα και η βία από τον σεβασμό. Και αυτός ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρι να μην χρειάζεται πλέον καμία Παγκόσμια Ημέρα για να μας θυμίζει το αυτονόητο δικαίωμα στη ζωή και την αξιοπρέπεια.
Χρήσιμες Πληροφορίες: Αν είστε θύμα βίας ή γνωρίζετε κάποια γυναίκα που χρειάζεται βοήθεια:
-
Τηλεφωνική Γραμμή SOS 15900 (24ωρη λειτουργία, πανελλαδική εμβέλεια).
-
Απευθυνθείτε στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου Μοσχάτου-Ταύρου για ψυχοκοινωνική στήριξη και καθοδήγηση.
Η σιωπή δεν είναι λύση. Η λύση βρίσκεται στο φως, στην αλληλεγγύη και στη δράση.