Συνταξιούχοι, εργαζόμενοι, οικογένειες με παιδιά, αγρότες και ελεύθεροι επαγγελματίες βρίσκονται στο επίκεντρο των νέων οικονομικών παρεμβάσεων που παρουσίασε στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στο σχέδιο περιλαμβάνονται αυξημένες ενισχύσεις, αλλαγές στη φορολογία, μέτρα για τη στέγαση και τη μείωση του ενεργειακού κόστους, αλλά και η δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για ανηλίκους.
Ένα ευρύ πλέγμα οικονομικών παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, παρουσίασε στην Ολομέλεια της Βουλής ο Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι νέες παρεμβάσεις αποτελούν αποτέλεσμα της βελτίωσης των οικονομικών δεδομένων της χώρας και έχουν ως βασικό στόχο να μεταφέρουν μέρος της οικονομικής ανάπτυξης στην καθημερινότητα των πολιτών.
Όπως ανέφερε, προς το τέλος Νοεμβρίου περίπου 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι και δικαιούχοι που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές κατηγορίες θα λάβουν ετήσια οικονομική ενίσχυση 400 ευρώ. Πρόκειται για αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα δεδομένα, ενώ ο αριθμός των δικαιούχων διευρύνεται κατά περίπου 270.000 άτομα.
Παράλληλα, σχεδόν ένα εκατομμύριο ενοικιαστές αναμένεται να λάβουν επιστροφή ποσού που αντιστοιχεί σε ένα μηνιαίο ενοίκιο, με τους δικαιούχους να είναι περίπου 70.000 περισσότεροι σε σύγκριση με πέρυσι.
Η οικονομική ανάπτυξη και η χρηματοδότηση των μέτρων
Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση του πακέτου, ο κ. Πιερρακάκης απέρριψε τις αιτιάσεις ότι τα διαθέσιμα κονδύλια προέρχονται από αυξημένη φορολογική επιβάρυνση των πολιτών.
Επικαλέστηκε τις φορολογικές μειώσεις που έχουν προηγηθεί από το 2019, σημειώνοντας ότι έχουν μειωθεί ή καταργηθεί συνολικά 92 φόροι και επιβαρύνσεις.
Σύμφωνα με την παρουσίασή του, οι πρόσθετοι πόροι προκύπτουν κυρίως από τρεις παράγοντες: την οικονομική ανάπτυξη, την ενίσχυση της απασχόλησης και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Ειδικότερα, έκανε λόγο για περίπου 600.000 περισσότερους εργαζομένους σε σχέση με το 2019, οι οποίοι συνεισφέρουν στην οικονομική δραστηριότητα και στα δημόσια έσοδα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι παρεμβάσεις κατά της φοροδιαφυγής αποφέρουν περίπου 2,2 δισ. ευρώ επιπλέον ετήσια έσοδα.
Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση των ψηφιακών ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι η φορολογική συμμόρφωση πρέπει να συνοδεύεται από ελαφρύνσεις για όσους ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους.
Στο ίδιο πλαίσιο ανακοίνωσε ότι 400 εκατ. ευρώ από το συνολικό πακέτο θα κατευθυνθούν στον τομέα της ενέργειας, με στόχο τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% μέσα στην επόμενη τριετία.
Οι παρεμβάσεις για συνταξιούχους και εργαζομένους
Σημαντικό μέρος των μέτρων αφορά τους συνταξιούχους, για τους οποίους η ετήσια οικονομική ενίσχυση αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ.
Παράλληλα, διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων, καθώς προβλέπεται κατάργηση των εισοδηματικών και περιουσιακών περιορισμών για συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Στην ενίσχυση περιλαμβάνονται επίσης δικαιούχοι συντάξεων χηρείας, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται νέα μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα στις ασφαλιστικές εισφορές από την 1η Απριλίου 2027, με το όφελος να μεταφέρεται στις καθαρές αποδοχές.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στους δημοσίους υπαλλήλους. Από το 2027 προβλέπεται η επαναφορά επιδόματος Χριστουγέννων, ύψους 500 ευρώ, έπειτα από δεκαπέντε χρόνια απουσίας του.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι το ποσό δεν καλύπτει το σύνολο των οικονομικών αναγκών των εργαζομένων στο Δημόσιο, το χαρακτήρισε όμως ως ένα πρώτο βήμα ενίσχυσης για εκπαιδευτικούς, υγειονομικούς, πυροσβέστες και άλλους δημόσιους λειτουργούς.
Φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες και αγρότες
Νέες φορολογικές ελαφρύνσεις προβλέπονται για τρίτεκνες οικογένειες και επαγγελματίες αγρότες.
Συγκεκριμένα, μηδενίζεται ο φόρος στα δύο πρώτα εισοδηματικά κλιμάκια, έως τις 20.000 ευρώ, για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το μέτρο εκτιμάται ότι θα καλύψει περίπου 87.000 τρίτεκνες οικογένειες και 47.000 αγρότες.
Ως ενδεικτικά παραδείγματα, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι ένας τρίτεκνος μισθωτός με ετήσιο μικτό εισόδημα 30.000 ευρώ μπορεί να έχει ετήσιο όφελος 1.800 ευρώ, ενώ για αγρότη με εισόδημα 20.000 ευρώ η αντίστοιχη ελάφρυνση υπολογίζεται στα 1.540 ευρώ.
Επιπλέον, αυξάνεται η οικονομική ενίσχυση για τις πολύτεκνες οικογένειες κατά τη γέννηση παιδιού. Το ποσό μπορεί να φτάσει τα 6.500 ευρώ για το έκτο παιδί, ενώ προβλέπεται περαιτέρω αύξηση για κάθε επόμενο.
Όπως επισήμανε ο υπουργός, η οικονομική ενίσχυση δεν μπορεί από μόνη της να καθορίσει την απόφαση ενός ζευγαριού να αποκτήσει παιδιά. Μπορεί, ωστόσο, να συμβάλει στον περιορισμό των οικονομικών δυσκολιών και στη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για τις οικογένειες.
Αλλαγές στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών
Σημαντικές διαφοροποιήσεις προβλέπονται και για τους ελεύθερους επαγγελματίες, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
Για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια συνέπειας, καταργούνται οι προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος πέρα από το επίπεδο που αντιστοιχεί στον κατώτατο μισθό και τις τριετίες.
Σύμφωνα με τον υπουργό, τα συγκεκριμένα κριτήρια πληρούν περίπου εννέα στους δέκα ελεύθερους επαγγελματίες.
Επιπλέον, η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες μειώνεται από 55% σε 50%. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται σταδιακή μείωση από 80% σε 50%.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα έως το 2029 και η παροχή πρόσθετων κινήτρων για επενδύσεις, μέσω της ταχύτερης απόσβεσης μηχανολογικού εξοπλισμού.
Κίνητρα για την περιφέρεια και παρεμβάσεις στην αγορά κατοικίας
Μέτρα για την ενίσχυση των μικρών οικισμών και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος περιλαμβάνονται επίσης στο νομοσχέδιο.
Ειδικότερα, επεκτείνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, με ειδική πρόβλεψη για περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας έως 2.200 κατοίκους, καθώς και για περιφερειακές ενότητες που βρίσκονται κοντά στα χερσαία σύνορα της χώρας.
Παράλληλα, θεσπίζεται ετήσια οικονομική ενίσχυση 5.000 ευρώ για μόνιμους κατοίκους και όσους εγκαθίστανται στον Δήμο Μεγίστης. Το ποσό θα προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο παιδί.
Στον τομέα της κατοικίας, παρατείνονται τα φορολογικά κίνητρα που αποσκοπούν στην επιστροφή περισσότερων ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση, με στόχο την αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών.
ΜΙΔΑ: Νέα δεδομένα στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστού ως ΜΙΔΑ.
Μέσω του νέου συστήματος, το κράτος θα μπορεί να συγκεντρώνει και να διασταυρώνει στοιχεία για την ιδιοκτησία και τη χρήση των ακινήτων, εντοπίζοντας διαφορές μεταξύ των δηλωμένων πληροφοριών και της πραγματικής κατάστασης.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι μέχρι σήμερα τα σχετικά δεδομένα ήταν κατανεμημένα σε διαφορετικές υπηρεσίες και μητρώα, γεγονός που δυσκόλευε τον αποτελεσματικό έλεγχο.
Πριν από την εφαρμογή του νέου συστήματος, θα δοθεί στους ιδιοκτήτες η δυνατότητα να διορθώσουν χωρίς πρόστιμα ορισμένες ανακρίβειες στις δηλώσεις τους.
Η δυνατότητα αυτή αφορά κυρίως περιπτώσεις όπου ένα ακίνητο είχε δηλωθεί, αλλά υπήρχε διαφορά στα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα.
Αντίθετα, όσοι είχαν αποκρύψει πλήρως την ύπαρξη κάποιου ακινήτου θα υποχρεωθούν να καταβάλουν τους φόρους που αναλογούν.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Πιερρακάκης, στόχος είναι να δοθεί μια τελευταία ευκαιρία διόρθωσης παλαιών λαθών, χωρίς όμως να δημιουργηθεί ένα νέο καθεστώς διαρκών εξαιρέσεων.
Επενδυτικός λογαριασμός για κάθε παιδί με συμμετοχή του κράτους
Ανάμεσα στις νέες πρωτοβουλίες ξεχωρίζει η δημιουργία του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων, ενός μηχανισμού μακροχρόνιας αποταμίευσης που θα δημιουργεί οικονομικό κεφάλαιο για κάθε παιδί.
Η βασική φιλοσοφία της πρότασης είναι να αποκτήσουν οι νέοι μια οικονομική αφετηρία κατά την ενηλικίωσή τους, ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα των γονιών τους.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο υπουργός, για κάθε ευρώ που θα καταθέτει η οικογένεια, η Πολιτεία θα προσθέτει ένα επιπλέον ευρώ, με ανώτατη κρατική συμμετοχή 1.200 ευρώ ετησίως. Δεν προβλέπεται ελάχιστο ποσό κατάθεσης.
Έτσι, ακόμη και μια μικρή μηνιαία αποταμίευση, όπως τα 10 ευρώ, θα συνοδεύεται από ισόποση κρατική συνεισφορά.
Στον λογαριασμό θα μπορούν να συνεισφέρουν όχι μόνο οι γονείς, αλλά και παππούδες, γιαγιάδες, νονοί, συγγενείς ή ακόμη και εργοδότες.
Το κεφάλαιο θα ανήκει αποκλειστικά στο παιδί και θα προστατεύεται από κατασχέσεις για οφειλές των γονέων του, ενώ δεν θα εντάσσεται στην πτωχευτική τους περιουσία.
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο δικαιούχος θα μπορεί είτε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα είτε να συνεχίσει την επενδυτική τους αξιοποίηση.
Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει εποπτευόμενα επενδυτικά προϊόντα, φορολογικά κίνητρα και τέσσερις διαφορετικές επενδυτικές επιλογές.
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι, σε ένα ενδεικτικό σενάριο με τις μέγιστες καταβολές και μέση ετήσια απόδοση 7%, το κεφάλαιο θα μπορούσε να ξεπεράσει τις 93.000 ευρώ σε διάστημα 18 ετών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η συγκεκριμένη απόδοση αποτελεί υπόθεση υπολογισμού και δεν είναι εγγυημένη.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, όπως εξήγησε, δεν αποσκοπεί στην άμεση κάλυψη οικογενειακών αναγκών, αλλά στη δημιουργία οικονομικών δυνατοτήτων για την επόμενη γενιά.
Το πολιτικό μήνυμα και η επόμενη ημέρα
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός υπερασπίστηκε τη δημοσιονομική προσέγγιση της κυβέρνησης, ασκώντας παράλληλα κριτική στις προτάσεις της αντιπολίτευσης.
Υποστήριξε ότι η πραγματική αποτελεσματικότητα μιας οικονομικής πολιτικής δεν αποδεικνύεται από τις εξαγγελίες, αλλά από τη δυνατότητα εφαρμογής και διατήρησης των μέτρων χωρίς δημιουργία νέων ελλειμμάτων.
Αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυσκολίες για τα νοικοκυριά, με την ακρίβεια, το κόστος στέγασης και την ανάγκη περαιτέρω αύξησης των μισθών να παραμένουν ανοιχτά ζητήματα.
Ωστόσο, παρουσίασε το νέο νομοσχέδιο ως ένα βήμα προς την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη δημιουργία περισσότερων οικονομικών ευκαιριών.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη νέα γενιά, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές οικονομικές και πολιτικές αποφάσεις θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες των παιδιών που θα ενηλικιωθούν τα επόμενα χρόνια.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η οικονομική πρόοδος θα πρέπει να μεταφράζεται σε καλύτερες συνθήκες ζωής και περισσότερες επιλογές για τους πολίτες, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις επόμενες γενιές.
