Γράφει
ο Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
Αθανάσιος Διάκος, γνωστός ήρωας της Επανάστασης του 1821 με μαρτυρικό τέλος. Κοιμήθηκε ως Έλληνας ήρωας και γενναίος χριστιανός. Δεν απαρνήθηκε την πίστη του, ούτε την ελληνικότητά του. Ανδρείος στο φρόνημα ως ελληνορθόδοξος μαχητής. Η ιστορική και λαϊκή μνήμη τον κατέγραψε στις χρυσές σελίδες που εμπνέουν και καθοδηγούν τις μετέπειτα γενεές.
Το πραγματικό του όνομα, κατά μία εκδοχή, ήταν Αθανάσιος Μασαβέτας και κατά άλλη Αθανάσιος Γραμματικός. Γεννημένος το 1788, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820 έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Είχε έφεση στη θρησκεία και σε ηλικία 12 ετών η μητέρα του τον έστειλε στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη στην Αρτοτίνα Φωκίδας για εκπαίδευση. Έγινε μοναχός και λόγω ζήλου χειροτονήθηκε διάκος. Η παράδοση αναφέρει ότι σε επεισόδιο με Τούρκο πασά στο μοναστήρι, ο διάκος σκότωσε τον πασά και κατέφυγε στα βουνά. Άλλη εκδοχή λέει πως σε γάμο στην Αρτοτίνα ένα βόλι σκότωσε νεαρό, και ο Διάκος κατηγορήθηκε άδικα. Αργότερα συνελήφθη αλλά δραπέτευσε και ενώθηκε με κλέφτες.
Σε συμπλοκή με τους Τούρκους, ο καπετάνιος Τσάμ Καλόγερος τραυματίστηκε και ο Διάκος τον έσωσε μεταφέροντάς τον στους ώμους του. Ο καπετάνιος είπε: «Αν πεθάνω, αυτός πρέπει να γίνει καπετάνιος σας». Μετά τον θάνατο του πατέρα και αδελφού του από τουρκικό απόσπασμα, ορκίστηκε εκδίκηση. Αργότερα έγινε αρματολός και πρωτοπαλίκαρο του Οδυσσέα Ανδρούτσου, και στη συνέχεια δημιούργησε δική του ομάδα, εντασσόμενος στη Φιλική Εταιρεία.
Με την έναρξη της Επανάστασης, μαζί με τον Βασίλειο Μπούσγο πολιορκεί τη Λιβαδειά και την ελευθερώνει (4 Απριλίου 1821). Η τουρκική ηγεσία στέλνει ισχυρές δυνάμεις υπό τον Ομέρ Βρυώνη και τον Κιοσέ-Μεχμέτ για καταστολή. Ο Διάκος και 1.500 μαχητές παίρνουν θέσεις κοντά στις Θερμοπύλες: τρεις ομάδες, με του Διάκου στη γέφυρα της Αλαμάνας. Οι υπόλοιπες ομάδες οπισθοχωρούν, αλλά ο Διάκος μένει με 48 παλικάρια λέγοντας: «Ο Διάκος δεν φεύγει, ούτε εγκαταλείπει τους συντρόφους του». Τραυματίζεται και συλλαμβάνεται.
Ο Ομέρ Βρυώνης του προτείνει αξιώματα αν αλλαξοπιστήσει. Η απάντηση του Διάκου είναι ιστορική: «Εγώ Γραικός εγεννήθηκα, Γραικός θε να αποθάνω». Γνωρίζει ότι τον περιμένει θάνατος και θλίβεται μόνο που δεν θα δει την ελευθερία: «Για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει, τώρα που ανθίζουν τα κλαδιά».
Στη Λαμία φυλακίζεται σε παλιό χάνι. Αρνείται τις προτάσεις αλλαξοπιστίας. Οι Τούρκοι αρχίζουν βασανιστήρια: τον καίνε με λάδι, τον σουβλίζουν και τελικά τον θανατώνουν με φρικτό τρόπο. Το σώμα του μένει άταφο για ημέρες, μέχρι που χριστιανοί τον θάβουν κρυφά. Αργότερα ανεγέρθηκε ανδριάντας του και τιμήθηκε ως ήρωας.
Ο μητροπολίτης Φθιώτιδος είχε προτείνει την αγιοποίησή του, χαρακτηρίζοντάς τον «ομολογητή του Χριστού και μάρτυρα», πρόταση που δεν έχει γίνει δεκτή. Η ζωή του παραμένει παράδειγμα θάρρους και πίστης.
Η ταινία για τον Αθανάσιο Διάκο, παραγωγής του κέντρου νεότητας «Άγιος Φώτιος» της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους και Κατερίνης, προβάλλεται σε πολλές πόλεις με επιτυχία, τιμώντας τη μνήμη του εθνομάρτυρα.
Λίγα λόγια για τον Συγγραφέα
Μυργιώτης Παναγιώτης: Γεννήθηκε το 1954 στην Άμπελο Καρδίτσας, γονείς του ο Απόστολος και η Μαρία. Πτυχιούχος Μαθηματικός της Φυσικομαθηματικής Σχολής Αθηνών. Δραστηριοποιήθηκε στον πολιτικό στίβο ως στέλεχος της φοιτητικής παράταξης ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, συνέχισε στην ΟΝΝΕΔ και στο κόμμα. Αρθρογράφος από το 1982 έως τα μέσα της δεκαετίας του 2000 σε τοπικά μέσα Πιερίας και Κοζάνης και με αρθρογραφία στο κεντρικό όργανο της ΟΝΝΕΔ. Από τα μέσα του 2018 αρθρογραφεί σε θεολογικά και ιστορικά θέματα σε πανελλαδικά μέσα. Από το 1980 κατοικεί στην Κατερίνη, όπου δημιούργησε οικογένεια με την κ. Γκρέμου Ιωάννα και απέκτησε τρία τέκνα: Απόστολο (μαθηματικό και θεολόγο), Αθανάσιο (οικονομολόγο) και Αικατερίνη (δικηγόρο), η οποία έχει δύο παιδιά, τη Φωτεινή και τον Ηλία. Υπηρέτησε την εκπαίδευση για 39 χρόνια σε σχολεία της Πιερίας, υπήρξε συνδικαλιστής στην ΕΛΜΕ, πρώτος διευθυντής του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Κατερίνης, διευθυντής του 6ου Γυμνασίου Κατερίνης και του Γυμνασίου Λιτοχώρου και υποδιευθυντής του Γυμνασίου Περίστασης. Από 1η Ιουλίου 2022 είναι συνταξιούχος.