Οι νέες ισορροπίες ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η ενεργειακή ασφάλεια και οι μεγάλες γεωπολιτικές ανακατατάξεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της τέταρτης διοργάνωσης των «Διαλόγων της Νισύρου».
Θεσμικοί εκπρόσωποι, πολιτικοί, διπλωμάτες, πανεπιστημιακοί και αναλυτές συναντήθηκαν στη Νίσυρο, επιχειρώντας να χαρτογραφήσουν ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται με ταχύτητα και να αναδείξουν τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
Το Ίδρυμα «Γεώργιος Μ. Μίχαλος – Αειφορία της Νισύρου» δημοσιοποίησε τον απολογισμό των εργασιών της διοργάνωσης, η οποία ολοκληρώθηκε την Κυριακή 5 Ιουλίου.
Στον κρατήρα «Στέφανος» η συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας
Η τέταρτη διοργάνωση των «Διαλόγων της Νισύρου» πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Στο ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον του κρατήρα «Στέφανος», οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν τις εκτιμήσεις τους για την «Ανατολική Μεσόγειο σε Κατάσταση Στρατηγικής Αντιπαράθεσης – Πόλεμος, Ανακατανομή Ισχύος και η Διαμόρφωση Νέας Αρχιτεκτονικής Ασφάλειας και Ενέργειας».
Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων και ενόψει της Συνόδου Κορυφής του NATO, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στον ρόλο της Ελλάδας και στις νέες ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.
Το NATO και ο ενισχυμένος ρόλος της Ελλάδας
Ο επικεφαλής Σχεδιασμού Πολιτικής του NATO, Ruben Diaz-Plaja, παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της επικείμενης Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ενισχυμένο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό πυλώνα της Συμμαχίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά νέα στρατηγική σημασία.
«Γαλάζια Πατρίδα» και ελληνοτουρκικά στο επίκεντρο
Ένα από τα κυρίαρχα ζητήματα της διοργάνωσης αποτέλεσε το τουρκικό νομοσχέδιο που συνδέεται με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο βουλευτής Επικρατείας και πρώην αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Ευάγγελος Αποστολάκης, αναφέρθηκε στο περιστατικό της Κάσου, επισημαίνοντας ότι η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στην ΑΟΖ απαιτεί αποφασιστικότητα.
Από την πλευρά του, ο ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος της ομάδας S&D, Γιάννης Μανιάτης, υποστήριξε ότι η Τουρκία θα πρέπει να αποκλειστεί από ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, επικαλούμενος τις αποκλίσεις της από τις αρχές του κράτους δικαίου.
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, Γιώργος Κουμουτσάκος, εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει εσωτερικά τετελεσμένα και υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να αξιοποιήσει περισσότερο την πολιτιστική της ισχύ.
Η προειδοποίηση Πικραμμένου για τις τουρκικές διεκδικήσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού Παναγιώτη Πικραμμένου.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η τουρκική νομοθετική πρωτοβουλία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για διεκδικήσεις στο πεδίο και, σε επόμενο στάδιο, για πιθανή προσφυγή σε διεθνή διαιτησία.
Κλείνοντας τις εργασίες, έθεσε παράλληλα το δημογραφικό ως μείζον ζήτημα εθνικής και γεωπολιτικής ασφάλειας.
Όπως επισήμανε, μια Ελλάδα περίπου 5,5 εκατομμυρίων κατοίκων σε βάθος 30 ή 40 ετών θα βρίσκεται απέναντι σε γειτονικά κράτη με πληθυσμούς που ενδέχεται να φθάνουν τα 110 ή 120 εκατομμύρια κατοίκους.
Η πραγματικότητα αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, επιβάλλει μεγαλύτερη ταχύτητα στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Η Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο στο Ιράν
Οι αναλυτές Κωνσταντίνος Φίλης, Σωτήρης Σέρμπος και Έλενα Λαζάρου, μαζί με τον πρέσβη επί τιμή Δημήτρη Παρασκευόπουλο, ανέλυσαν τις νέες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Κοινός άξονας των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη η Ελλάδα να κινηθεί περισσότερο προδραστικά στο διπλωματικό πεδίο και να μην περιορίζεται στην παρακολούθηση των εξελίξεων.
Δημοκρατία 2030 και επώνυμη παρουσία στο διαδίκτυο
Στην ενότητα «Δημοκρατία 2030», ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέφερε τη συζήτηση για την επώνυμη τοποθέτηση των χρηστών στο διαδίκτυο.
Στον διάλογο για την επίδραση των social media στον πολιτικό λόγο συμμετείχαν επίσης ο Γιώργος Αράπογλου της PULSE RC, η Αλεξάνδρα Σδούκου, ο Γιώργος Κατρούγκαλος και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι αλλαγές που προκαλούν οι ψηφιακές πλατφόρμες στον δημόσιο διάλογο, στην πολιτική επικοινωνία και στη λειτουργία της σύγχρονης δημοκρατίας.
Ενέργεια: Από το ρωσικό αέριο στο αμερικανικό LNG
Σημαντικό μέρος των εργασιών αφιερώθηκε στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Γιάννης Μανιάτης επισήμανε ότι η Ευρώπη αντικατέστησε σε σημαντικό βαθμό την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο με το αμερικανικό LNG.
Παράλληλα, κάλεσε την Ελλάδα να κινηθεί ταχύτερα στην αξιοποίηση των δικών της ενεργειακών πόρων.
Ο καθηγητής του ΕΜΠ και πρώην γενικός γραμματέας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Μαθιουδάκης, ανέλυσε τον ρόλο των υδρογονανθράκων, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, της γεωθερμίας και της πυρηνικής ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις καθυστερήσεις που καταγράφονται στα ενεργειακά δίκτυα και στις υποδομές αποθήκευσης.
Τεχνητή Νοημοσύνη και βιώσιμη ανάπτυξη
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτέλεσε επίσης ξεχωριστό πεδίο συζήτησης.
Η διευθύντρια Ερευνών της διαΝΕΟσις, Φαίη Μακαντάση, παρουσίασε μελέτη σχετικά με τις στάσεις και τις αντιλήψεις των Ελλήνων απέναντι στις εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης, η καθηγήτρια Εύη Νομικού ανέλυσε τη σημασία της ένταξης της Νισύρου στα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO και τις δυνατότητες που δημιουργούνται για το νησί.
Οι «Διάλογοι της Νισύρου» ταξιδεύουν εκτός Ελλάδας
Ο πρόεδρος του Ιδρύματος και ιδρυτής των «Διαλόγων της Νισύρου», Παναγιώτης Γ. Μίχαλος, ανακοίνωσε τη διεθνή επέκταση του θεσμού.
Οι επόμενες διοργανώσεις έχουν προγραμματιστεί στην Κωνσταντινούπολη στις 16 και 17 Νοεμβρίου, στην Ντόχα στις 5 και 6 Δεκεμβρίου και στην Αθήνα τον Ιανουάριο.
Η πέμπτη διοργάνωση των «Διαλόγων της Νισύρου» έχει προγραμματιστεί για τις 24 έως τις 27 Ιουνίου 2027.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται, οι ενεργειακές εξαρτήσεις επαναπροσδιορίζονται και η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών ανταγωνισμών, οι συζητήσεις στη Νίσυρο ανέδειξαν ένα βασικό μήνυμα: η Ελλάδα καλείται να κινηθεί με στρατηγική, ταχύτητα και ενεργότερη παρουσία στις εξελίξεις που διαμορφώνουν την επόμενη ημέρα της περιοχής.