Η 22 Απριλίου αποτελεί ημερομηνία-κλειδί για τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας, καθώς η Eurostat αναμένεται να δημοσιοποιήσει τις οριστικές εκτιμήσεις για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2024. Τα στοιχεία αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά: θα αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση της φορολογικής πολιτικής και των κοινωνικών ενισχύσεων που θα υλοποιήσει η κυβέρνηση μέσα στο 2025.
Υπέρβαση Στόχων και Νέος Δημοσιονομικός Χώρος
Ήδη οι πρώτες ενδείξεις είναι θετικές. Αντί για τον αρχικό στόχο του 2,5% του ΑΕΠ, το πρωτογενές πλεόνασμα φαίνεται να αγγίζει το 3,5%, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που φτάνει έως και τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για μια εξέλιξη που ενισχύει τις δυνατότητες της κυβέρνησης να προχωρήσει σε στοχευμένες φοροελαφρύνσεις και κοινωνικά μέτρα, με έμφαση στους συνεπείς φορολογούμενους της μεσαίας τάξης.
Η δημοσιονομική αυτή υπεραπόδοση θα αξιολογηθεί σε συνδυασμό με τα πρόσθετα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, τα οποία πέρυσι ανήλθαν επίσης στα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν επίσης από έναν ακόμα, αβέβαιο προς το παρόν, παράγοντα: τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, που ενδέχεται να προσφέρει πρόσθετη ευελιξία στον κρατικό προϋπολογισμό.
Οι Τελικές Αποφάσεις το Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ
Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει αναφέρει πως οι τελικές ανακοινώσεις για το νέο πακέτο θετικών μέτρων θα γίνουν τον Σεπτέμβριο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Όπως υπογράμμισε και στη Βουλή κατά τη συζήτηση για το εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας, στόχος της κυβέρνησης είναι να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο ευρώ, χωρίς όμως να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Ποιοι Θα Ωφεληθούν
Το νέο πακέτο μέτρων αναμένεται να περιλαμβάνει φοροελαφρύνσεις με επίκεντρο τους συνεπείς φορολογούμενους και τη μεσαία τάξη. Συγκεκριμένα:
-
Αλλαγές στη φορολογική κλίμακα: Προβλέπονται προσαρμογές στους φορολογικούς συντελεστές ώστε να υπάρξει όφελος σε εισοδήματα έως 50.000 ευρώ.
-
Αναθεώρηση των τεκμηρίων διαβίωσης: Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για αναπροσαρμογή ή και κατάργηση ορισμένων τεκμηρίων που θεωρούνται αναχρονιστικά.
-
Φορολογία ενοικίων: Εξετάζονται ελαφρύνσεις για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, με στόχο τη στήριξη της αγοράς κατοικίας και των μικρών επενδυτών.
Επιπλέον Κοινωνικές Παρεμβάσεις
Πέρα από τις φορολογικές ελαφρύνσεις, αναμένονται και στοχευμένες ενισχύσεις σε κοινωνικές ομάδες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. Ήδη έχει ξεκινήσει η υλοποίηση μέτρων όπως:
-
Η αύξηση του κατώτατου μισθού, που επηρεάζει θετικά και τις αποδοχές στο Δημόσιο.
-
Οι αυξήσεις στους στρατιωτικούς που άνοιξαν τον δρόμο για πιθανές παρόμοιες ρυθμίσεις στα Σώματα Ασφαλείας (Αστυνομία, Πυροσβεστική, Λιμενικό).
Οι πολιτικές αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ενίσχυσης του εισοδήματος, εν μέσω διατηρούμενων πληθωριστικών πιέσεων και αυξημένου κόστους διαβίωσης.
Ο Ρόλος της Κομισιόν και το 4ετές Πλαίσιο
Κρίσιμος θα είναι και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία για το ύψος και την κατανομή των νέων μέτρων. Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα λάβουν υπόψη και το 4ετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ελλάδας, το οποίο θέτει οροφή στις ετήσιες δαπάνες.
Η οριστικοποίηση του πρωτογενούς πλεονάσματος από τη Eurostat θα δώσει το έναυσμα για πιο ουσιαστικές και λεπτομερείς συζητήσεις με τις Βρυξέλλες, ειδικά ενόψει των αλλαγών στους δημοσιονομικούς κανόνες που θα ισχύσουν από το 2025.
Συμπέρασμα
Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2024 δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμα οικονομικό στατιστικό, αλλά το βασικό θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτιστούν οι φορολογικές και κοινωνικές πολιτικές του 2025. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, διαφαίνεται ένα περιθώριο σημαντικών παρεμβάσεων που μπορούν να ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα, να στηρίξουν τη μεσαία τάξη και να προωθήσουν τη δημοσιονομική εξυγίανση χωρίς κοινωνικές αποκλείσεις.
Η τελική εικόνα θα ξεκαθαρίσει τους επόμενους μήνες, με κορύφωση τον Σεπτέμβριο και τη ΔΕΘ, όπου ο Πρωθυπουργός θα παρουσιάσει το νέο πακέτο θετικών μέτρων. Μέχρι τότε, οι οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις θα παρακολουθούνται στενά, καθώς το δημοσιονομικό περιθώριο μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτική πράξη.
Χριστιάνα Θεοφάνους