Εκτεταμένο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για τα κυκλώματα επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ έρχεται στο φως, μετά τη μεγάλη αστυνομική επιχείρηση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, γνωστής ως «Επιχείρηση Θερισμός», η οποία οδήγησε στην εξάρθρωση πέντε οργανωμένων εγκληματικών ομάδων που φέρονται να αποσπούσαν παράνομα ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις.
Δίκτυα με δομή και ιεραρχία πίσω από τις παράνομες επιδοτήσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα κυκλώματα λειτουργούσαν με επαγγελματική οργάνωση, συγκεκριμένη ιεραρχία και κατανομή ρόλων, αξιοποιώντας κενά στους ελέγχους των δηλώσεων καλλιεργειών και εκτάσεων. Κεντρικός στόχος τους ήταν η αποκόμιση αγροτικών επιδοτήσεων μέσω ψευδών ή παραποιημένων δηλώσεων ιδιοκτησίας γης.
Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να εντόπιζαν αδήλωτες ή «γκρίζες» εκτάσεις, οι οποίες ανήκαν είτε στο Δημόσιο είτε σε ανυποψίαστους πολίτες, ακόμη και σε αποβιώσαντες. Στη συνέχεια προχωρούσαν σε ψευδείς δηλώσεις κατοχής ή εκμετάλλευσης, εμφανίζοντας τις εκτάσεις ως επιλέξιμες για επιδοτήσεις.
Ο ρόλος των ΚΥΔ και η πρόσβαση στα συστήματα
Καθοριστική για τη λειτουργία των κυκλωμάτων φέρεται να ήταν η εμπλοκή προσώπων που σχετίζονται με Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), τα οποία είχαν πρόσβαση σε χαρτογραφικά και διοικητικά δεδομένα του συστήματος επιδοτήσεων.
Μέσω αυτής της πρόσβασης, τα κυκλώματα εντόπιζαν διαθέσιμα αγροτεμάχια και διαμόρφωναν τις αιτήσεις τους με τρόπο που να εμφανίζονται ως νόμιμοι δικαιούχοι ενισχύσεων. Σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με την έρευνα, η συνεργασία αυτή διευκόλυνε τόσο την υποβολή όσο και την «νομιμοφανή» καταχώρηση των αιτήσεων.
Μεθοδολογία εξαπάτησης και «τεχνική κάλυψη»
Η δράση των οργανώσεων βασιζόταν σε επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Αρχικά υποβάλλονταν αιτήσεις για αγροτικές ενισχύσεις με βάση ψευδή στοιχεία ιδιοκτησίας ή εκμετάλλευσης γης. Στη συνέχεια, μετά την έγκριση και την καταβολή των ποσών, ακολουθούσαν ενέργειες που στόχευαν στη συγκάλυψη της απάτης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν τροποποιήσεις φορολογικών δηλώσεων (όπως το Ε9) και διαγραφές ή αλλαγές καταχωρημένων στοιχείων, ώστε να αποσυνδεθούν οι δικαιούχοι από τις εκτάσεις που είχαν δηλωθεί.
Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις δηλώνονταν αυξημένα ζωικά κεφάλαια, προκειμένου να ενισχυθεί τεχνητά το ύψος των επιδοτήσεων που λάμβαναν τα κυκλώματα.
Εικονικές εταιρείες και πλαστά δικαιολογητικά
Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης τη χρήση εταιρικών σχημάτων και παραστατικών για την ενίσχυση της «νομιμοφάνειας» των αιτήσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία, είχαν δημιουργηθεί δομές που διακινούσαν εικονικά τιμολόγια και πλαστά πιστοποιητικά, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως δικαιολογητικά για την είσπραξη ενισχύσεων.
Με αυτόν τον τρόπο, τα κυκλώματα επιχειρούσαν να δώσουν θεσμικό περίβλημα σε παράνομες πρακτικές, δυσχεραίνοντας τον εντοπισμό των παρατυπιών.
Γεωγραφική εξάπλωση της δράσης
Η δραστηριότητα των οργανώσεων δεν περιοριζόταν σε μία περιοχή, αλλά εκτεινόταν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Οι πρώτες ομάδες που αποκαλύφθηκαν φέρονται να δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο, ενώ άλλες είχαν παρουσία στο Κιλκίς και σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας.
Επιπλέον, καταγράφεται δίκτυο με ευρύτερη γεωγραφική εμβέλεια, με δράση σε Κρήτη, Αθήνα, Σαντορίνη και Ήπειρο, γεγονός που καταδεικνύει τη διασύνδεση και τον συντονισμό μεταξύ των επιμέρους ομάδων.
Το επόμενο στάδιο των ερευνών
Οι αρχές συνεχίζουν την ανάλυση του υλικού που έχει συλλεχθεί, με στόχο τον εντοπισμό του πλήρους εύρους του κυκλώματος, καθώς και τυχόν επιπλέον εμπλεκόμενων προσώπων. Παράλληλα, εξετάζεται η διαδρομή των παράνομων επιδοτήσεων και το πώς αυτές διοχετεύονταν στο οικονομικό σύστημα.
Η «Επιχείρηση Θερισμός» αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα των αγροτικών ενισχύσεων, αναδεικνύοντας τα κενά ελέγχου αλλά και την οργανωμένη μεθοδολογία που είχαν αναπτύξει τα κυκλώματα για να εκμεταλλεύονται το σύστημα.