Ένα σαφές μήνυμα «καμία ανατροπή στα κεκτημένα» έστειλε από το βήμα της Βουλής τις προηγούμενες ημέρες, απαντώτας στον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κ Χάρη Μαμουλάκη. Συγκεκριμένα ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Ταγαράς, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο για την αρτιότητα και την οικοδομησιμότητα των οικοπέδων στους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι κανένα άρτιο οικόπεδο δεν χάνει τη δυνατότητα δόμησης. Όσα οικόπεδα ήταν οικοδομήσιμα συνεχίζουν να είναι, με τις ίδιες ακριβώς προϋποθέσεις που ίσχυαν εδώ και δεκαετίες. «Δεν υπάρχει μείωση ούτε αύξηση αρτιότητας» τόνισε, απαντώντας στις ανησυχίες για απαξίωση μικρών ιδιοκτησιών.
Το προεδρικό διάταγμα της 15ης Απριλίου 2025 χωρίζει κάθε οικισμό σε τρεις ζώνες: ζώνη α, τον ιστορικό πυρήνα προ του 1923, ζώνη β/β1, τις επεκτάσεις μέχρι το 1983, και ζώνη γ, τα ακραία όρια που είχαν οριοθετηθεί με αποφάσεις παλαιών νομαρχών. Στις δύο πρώτες ζώνες ισχύουν τα ελάχιστα όρια από 300 τ.μ. έως 2 στρέμματα, με όλες τις παλιές παρεκκλίσεις του προεδρικού διατάγματος του 1981, όπως τα 400 τ.μ. για οικόπεδα πριν το 1981 ή τα 150 τ.μ. για όσα δημιουργήθηκαν πριν το 1979.
Η μόνη εκκρεμότητα αφορά τις ιδιοκτησίες στα άκρα των οικισμών, που είχαν ενταχθεί από αποφάσεις νομαρχών μετά το 1983 και ακυρώθηκαν από το συμβούλιο της επικρατείας. Για αυτές το υπουργείο δίνει λύση: το 93% των οικισμών, δηλαδή όσοι έχουν έως 700 κατοίκους, μπορούν να αποκτήσουν δικαιώματα δόμησης μέσω νέας πολεοδομικής μελέτης και επέκτασης ορίων.
Τα πληθυσμιακά κριτήρια έχουν διαφορετικό ρόλο: οι 700 κάτοικοι αποτελούν πολεοδομικό όριο για την επέκταση, ενώ οι 1.500 κάτοικοι είναι το φορολογικό όριο για την απαλλαγή από τον ενφια. Ο Νίκος Ταγαράς κάλεσε τους δήμους να καταθέσουν δικές τους προτάσεις για το μέλλον των οικισμών τους, ώστε το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο να αποτυπώνει πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες.
Με το νέο πλαίσιο το υπουργείο περιβάλλοντος βάζει τέλος στην ανασφάλεια που δημιούργησαν οι αποφάσεις του συμβουλίου της επικρατείας: οι μικροϊδιοκτήτες παραμένουν κατοχυρωμένοι, οι παλιές παρεκκλίσεις διατηρούνται και οι επεκτάσεις γίνονται μόνο οργανωμένα, με σχέδιο και τοπικές αποφάσεις.