Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την απόφαση 1616/2025, αλλάζει τα δεδομένα στις αυθαίρετες παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών, βάζοντας αυστηρά όρια στη νομιμοποίησή τους.
Σύμφωνα με το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, η διάταξη του νόμου 4178/2013 που έδινε τη δυνατότητα τακτοποίησης αυθαιρέτων με απόφαση πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών – δεν μπορεί να εφαρμοστεί όταν δεν υπάρχει κανονισμός οροφοκτησίας και έστω ένας ιδιοκτήτης δηλώσει αντίρρηση.
Οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν ότι η ευχέρεια του νομοθέτη να διευκολύνει τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων δεν μπορεί να υπερτερεί του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος ιδιοκτησίας. Με απλά λόγια, η αντίθεση ενός μόνο συνιδιοκτήτη αρκεί για να σταματήσει κάθε διαδικασία τακτοποίησης.
Η απόφαση αυτή επηρεάζει και τους ιδιοκτήτες ως εξής:
-
Πιλοτές: Κλειστοί χώροι που είχαν δηλωθεί ως αποθήκες δεν μπορούν πλέον να νομιμοποιηθούν με πλειοψηφία.
-
Ακάλυπτοι χώροι: Στέγαστρα ή άλλες επεμβάσεις απαιτούν ομόφωνη συναίνεση.
-
Μετατροπές χρήσης: Από κοινόχρηστο σε κατοικία ή επαγγελματικό χώρο, ένας μόνο διαφωνών αρκεί για να μπλοκάρει τη διαδικασία.
Η απόφαση ενισχύει την προστασία του κοινόχρηστου χαρακτήρα των ακινήτων και περιορίζει τη δυνατότητα «νομιμοποίησης με το έτσι θέλω». Παράλληλα, δίνει μεγαλύτερο ρόλο στα πολιτικά δικαστήρια, καθώς οι διαφορές μεταξύ συνιδιοκτητών αναμένεται να αυξηθούν.
Πρόεδρος της Ολομέλειας ήταν η Ε. Νίκα, ενώ εισηγητής ο Δ. Βασιλειάδης. Η απόφαση ελήφθη κατά πλειοψηφία, με δύο μέλη να μειοψηφούν υποστηρίζοντας ότι η σχετική διάταξη του ν. 4178/2013 είναι αντίθετη στο Σύνταγμα.
Η 1616/2025 ουσιαστικά καθιστά σαφές ότι η προστασία της ιδιοκτησίας υπερισχύει κάθε προσπάθειας «διευθέτησης» αυθαιρέτων σε κοινόχρηστους χώρους, ανατρέποντας πρακτικές ετών και επιβάλλοντας νέα, αυστηρότερα δεδομένα στις πολυκατοικίες.