Σε μια σημαντική θεσμική παρέμβαση που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά το τηλεοπτικό τοπίο στην περιφέρεια, τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο νόμου για την αδειοδότηση των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών ελεύθερης λήψης. Η πρωτοβουλία του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλος Μαρινάκης έρχεται να βάλει τέλος σε ένα καθεστώς προσωρινής λειτουργίας που διαρκεί σχεδόν τρεις δεκαετίες.
Το νέο νομοσχέδιο, με τίτλο «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης περιφερειακής εμβέλειας και λοιπές διατάξεις», επιχειρεί να θεσπίσει ένα ενιαίο, διαφανές και ελεγχόμενο πλαίσιο λειτουργίας για τα περιφερειακά κανάλια, τα οποία μέχρι σήμερα λειτουργούν υπό ένα μεταβατικό και συχνά ασαφές καθεστώς «νόμιμης λειτουργίας».
Τέλος σε μια εκκρεμότητα 28 ετών
Για σχεδόν 28 χρόνια, τα περιφερειακά τηλεοπτικά μέσα στην Ελλάδα λειτουργούν χωρίς οριστικές άδειες, αξιοποιώντας το δημόσιο φάσμα συχνοτήτων χωρίς να υπόκεινται σε πλήρως αυστηρό σύστημα αδειοδότησης. Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει επανειλημμένες πολιτικές και νομικές συζητήσεις, με διαδοχικές κυβερνήσεις να επιχειρούν ανεπιτυχώς να δώσουν οριστική λύση.
Η σημερινή πρόταση φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα, θεσπίζοντας σαφείς κανόνες για την αδειοδότηση, τη λειτουργία και την εποπτεία των σταθμών, υπό τον έλεγχο του Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης.
Ένα νέο μοντέλο χωρίς δημοπρασίες
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του νομοσχεδίου είναι η κατάργηση του μοντέλου δημοπρασίας που είχε εφαρμοστεί στο παρελθόν. Το προηγούμενο σύστημα, όπως επισημαίνεται, βασιζόταν σε οικονομικά κριτήρια και ευνοούσε όσους μπορούσαν να καταβάλουν υψηλότερα ποσά για την απόκτηση άδειας.
Το νέο πλαίσιο αντικαθιστά αυτή τη λογική με ποιοτικά και θεσμικά κριτήρια, όπως η διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η επάρκεια προσωπικού και υποδομών, καθώς και η πληρότητα προγράμματος.
Σύμφωνα με το υπουργείο, στόχος είναι να ενισχυθούν οι υγιείς επιχειρήσεις που επενδύουν σε ποιοτικό περιεχόμενο και τηρούν τη νομοθεσία, ενώ παράλληλα να μπει τέλος σε φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού από σταθμούς που λειτουργούν χωρίς επαρκείς προϋποθέσεις.
Αυστηρές προϋποθέσεις για την αδειοδότηση
Για να αποκτήσει ένας περιφερειακός τηλεοπτικός σταθμός άδεια λειτουργίας, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια, μεταξύ των οποίων:
- φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα
- διαφάνεια στο ιδιοκτησιακό καθεστώς
- έλεγχος ποινικού μητρώου ιδιοκτητών και στελεχών
- ελάχιστος αριθμός εργαζομένων
- επαρκείς κτιριακές εγκαταστάσεις και τεχνικός εξοπλισμός
- πλήρες τηλεοπτικό πρόγραμμα
Επιπλέον, προβλέπεται η υποχρέωση μετάδοσης προγράμματος αποκλειστικά σε υψηλή ευκρίνεια (HD), στο πλαίσιο της τεχνολογικής αναβάθμισης του τηλεοπτικού δικτύου.
Εποπτεία και κυρώσεις
Η εποπτεία των σταθμών θα ενισχυθεί σημαντικά, με το ΕΣΡ να αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο στον έλεγχο της τήρησης των όρων λειτουργίας. Σε συνεργασία με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, θα καθορίζονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά και οι προδιαγραφές εκπομπής.
Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για παραβάσεις, οι οποίες μπορεί να φτάσουν έως και την ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
Προστασία θέσεων εργασίας και ενίσχυση του Τύπου
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης είναι ότι το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο τη ρύθμιση της αγοράς, αλλά και την προστασία των εργαζομένων στον χώρο των ΜΜΕ.
Προβλέπεται ελάχιστος αριθμός εργαζομένων ανά σταθμό, με στόχο τη διασφάλιση σταθερών θέσεων εργασίας για δημοσιογράφους, τεχνικούς και λοιπό προσωπικό. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της ποιότητας του τηλεοπτικού περιεχομένου και η καλύτερη εκπροσώπηση των τοπικών κοινωνιών.
Διαφάνεια και ιδιοκτησιακό καθεστώς
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των τηλεοπτικών μέσων. Κάθε μέτοχος που κατέχει τουλάχιστον 1% θα πρέπει να δηλώνεται, ενώ θα πραγματοποιούνται έλεγχοι για τη νομιμότητα και την καθαρότητα του ιδιοκτησιακού σχήματος.
Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην αποτροπή φαινομένων αδιαφάνειας και έμμεσου ελέγχου μέσων ενημέρωσης από μη διαφανή επιχειρηματικά σχήματα.
Κατάργηση παλαιότερου πλαισίου
Το νέο νομοσχέδιο καταργεί τις προβλέψεις του Ν.4339/2015, που είχε θεσπιστεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και βασιζόταν σε δημοπρασιακό μοντέλο αδειοδότησης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μοντέλο αυτό απέτυχε να διαμορφώσει ένα σταθερό και δίκαιο τηλεοπτικό περιβάλλον.
Πολιτική στόχευση και ελευθερία Τύπου
Σύμφωνα με τον Παύλο Μαρινάκη, η νέα ρύθμιση ενισχύει την ελευθερία του Τύπου, καθώς διαμορφώνει ένα καθαρό και διαφανές θεσμικό πλαίσιο. Όπως σημείωσε, η μεταρρύθμιση αποτελεί συνέχεια μιας σειράς παρεμβάσεων στον χώρο των ΜΜΕ, όπως τα μητρώα έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η λογοδοσία, η βιωσιμότητα των μέσων και η ποιότητα της ενημέρωσης.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 4 Μαΐου 2026, με τους φορείς του κλάδου να έχουν ήδη ξεκινήσει να καταθέτουν προτάσεις και παρατηρήσεις.
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να είναι καθοριστικές για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου, καθώς θα αποτυπωθούν οι ισορροπίες ανάμεσα στην κρατική ρύθμιση, την επιχειρηματική λειτουργία των ΜΜΕ και την ανάγκη για ανεξάρτητη ενημέρωση.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία επιχειρεί να κλείσει μια από τις πιο μακροχρόνιες εκκρεμότητες στον χώρο των ελληνικών ΜΜΕ. Αν και το εγχείρημα θεωρείται ιδιαίτερα φιλόδοξο, η επιτυχία του θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα καταφέρει να συνδυάσει τη διαφάνεια, τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και την προστασία της πολυφωνίας στην περιφερειακή ενημέρωση.