Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις. Η ρύθμιση στοχεύει να διορθώσει μια χρόνια στρέβλωση που επιβάρυνε άδικα ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν προέκυπτε φορολογική υποχρέωση.
Το προηγούμενο καθεστώς
Μέχρι σήμερα, η εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων συνεπαγόταν αυτόματα την επιβολή προστίμων:
- 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία
- 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία
Το βασικό πρόβλημα ήταν ότι τα πρόστιμα αυτά επιβάλλονταν ανεξαρτήτως αποτελέσματος της δήλωσης. Ακόμη και σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων —δηλαδή χωρίς καμία οφειλή προς το Δημόσιο, οι επαγγελματίες καλούνταν να πληρώσουν σημαντικά ποσά για καθαρά τυπικές καθυστερήσεις.
Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση
Το νέο πλαίσιο εισάγει διαφοροποίηση, αναγνωρίζοντας τη διαφορά μεταξύ δηλώσεων με και χωρίς φορολογική επιβάρυνση.
- Μείωση προστίμου στα 100 ευρώ για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις
- Διατήρηση των υφιστάμενων προστίμων (250€ και 500€) μόνο στις περιπτώσεις όπου υπάρχει φόρος προς πληρωμή
Με τον τρόπο αυτό, περιορίζεται η επιβολή δυσανάλογων κυρώσεων και εξορθολογίζεται το σύστημα.
Αναδρομική ισχύς και επιστροφές
Ιδιαίτερης σημασίας είναι η πρόβλεψη για αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης από τις 19 Απριλίου 2024. Συγκεκριμένα:
- Πρόστιμα ύψους 250€ και 500€ που επιβλήθηκαν σε μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις διαγράφονται
- Όσα ποσά έχουν ήδη καταβληθεί μπορούν να συμψηφιστούν ή να επιστραφούν στους δικαιούχους
Η διάταξη αυτή εκτιμάται ότι αφορά μεγάλο αριθμό επαγγελματιών που επιβαρύνθηκαν άδικα το προηγούμενο διάστημα.
Ειδικές προβλέψεις
Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και κοινωνική διάσταση, καθώς προβλέπεται ότι δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα σε φορολογικές δηλώσεις που αφορούν ανήλικους.
Ποιοι επωφελούνται
Οι βασικοί ωφελούμενοι από τη νέα ρύθμιση είναι:
- Ελεύθεροι επαγγελματίες
- Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
- Λογιστικά γραφεία και εταιρείες που διαχειρίζονται φορολογικές δηλώσεις
Αντίθετα, δεν υπάρχουν άμεσες αλλαγές για μισθωτούς και συνταξιούχους.
Επιπτώσεις στην αγορά
Η παρέμβαση αυτή θεωρείται σημαντική για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, καθώς:
- Καταργεί την επιβολή προστίμων χωρίς ουσιαστικό φορολογικό αντικείμενο
- Μειώνει το διοικητικό και οικονομικό βάρος για τις επιχειρήσεις
- Ενισχύει την αίσθηση δικαιοσύνης στο φορολογικό σύστημα
Συνολικά, πρόκειται για μια στοχευμένη διόρθωση που επιχειρεί να ευθυγραμμίσει τις κυρώσεις με την πραγματική φορολογική υποχρέωση, δίνοντας παράλληλα οικονομική ανάσα σε χιλιάδες επαγγελματίες.