Στην εκπομπή «Ρεύμα στα Ίσια», που μεταδίδεται από το Kalithea Radio το διαδικτυακό ραδιόφωνο της ενημερωτικής ιστοσελίδας Kalithea Press παρουσιάζεται με απλό και κατανοητό τρόπο πώς διαμορφώνεται η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και τι τελικά πληρώνει ο καταναλωτής. Το κόστος παραγωγής αποτελεί το πιο ευμετάβλητο τμήμα ενός λογαριασμού. Σε αυτό περιλαμβάνονται τα καύσιμα και οι πρώτες ύλες, όπως το φυσικό αέριο, ο λιγνίτης, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι εισαγωγές ρεύματος από άλλες χώρες. Το φυσικό αέριο, που αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα διακύμανσης στην Ελλάδα, επηρεάζει άμεσα την τιμή χονδρικής, η οποία αυξάνεται κάθε φορά που ακριβαίνει στις διεθνείς αγορές. Στο κόστος παραγωγής προστίθεται και το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών μέσω του ευρωπαϊκού συστήματος EU ETS, το οποίο σε περιόδους υψηλών τιμών CO₂ μπορεί να φτάσει έως και το 20–30% του συνολικού κόστους. Επιπλέον συνυπολογίζονται λειτουργικά έξοδα των μονάδων, όπως συντήρηση, προσωπικό και αναβαθμίσεις. Η τελική χονδρεμπορική τιμή καθορίζεται από την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς, με βάση τον ακριβότερο παραγωγό που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης, συνήθως μονάδες φυσικού αερίου.
Η διαδρομή του ρεύματος μέχρι τον καταναλωτή περιλαμβάνει μεταφορά και διανομή μέσω ενός εκτεταμένου συστήματος. Τη μεταφορά σε υψηλή τάση αναλαμβάνει ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος επενδύει σε νέες γραμμές και υποδομές, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ διαχειρίζεται τη διανομή προς σπίτια και επιχειρήσεις. Οι χρεώσεις των δύο φορέων είναι ρυθμιζόμενες και αποτελούν περίπου το 20–30% ενός τυπικού λογαριασμού.
Σημαντικό μέρος της τελικής τιμής αφορά φόρους και ρυθμιζόμενες χρεώσεις, οι οποίες δεν αφορούν το προϊόν ρεύμα, αλλά υποχρεώσεις που απορρέουν από κρατικές και ευρωπαϊκές πολιτικές. Ο ΦΠΑ, 6% ή 13% ανάλογα με το τιμολόγιο, επιβάλλεται στο σύνολο του λογαριασμού. Το ΕΤΜΕΑΡ χρηματοδοτεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ τα ΥΚΩ καλύπτουν το κόστος ηλεκτροδότησης απομονωμένων νησιών και κοινωνικών τιμολογίων. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι φόροι και οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις υπερβαίνουν το 30% του λογαριασμού.
Η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα. Αυτό σημαίνει ότι επηρεάζεται άμεσα από διεθνείς εξελίξεις, όπως κρίσεις, πολεμικές συγκρούσεις, καιρικά φαινόμενα και αυξημένη ζήτηση σε άλλες χώρες. Επειδή οι τιμές των καυσίμων δεν ελέγχονται από την εγχώρια αγορά, οι αλλαγές είναι συχνά απότομες, με αποτέλεσμα υψηλή μεταβλητότητα. Παρόλα αυτά, η Ελλάδα το 2025 βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μέση τιμή 22,63 ευρώ ανά 100 kWh, έναντι 28,72 ευρώ στην ΕΕ.
Για τον καταναλωτή, καθίσταται σαφές ότι η σύγκριση παρόχων δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση την τιμή της kWh. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, όπως οι επιβαρύνσεις ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΕΤΜΕΑΡ και ΥΚΩ. Για όσους επιθυμούν σταθερότητα, οι σταθερές τιμές 12μηνης διάρκειας αποτελούν μια λύση που προσφέρει προστασία από τις διακυμάνσεις, ενώ η επιλογή ρεύματος από ανανεώσιμες πηγές συμβάλλει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας και στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Άρθρο του Μάκη Τσαντήλα Συμβούλου Ενέργειας & Παραγωγού της εκπομπής «Ρεύμα στα Ίσια»
Kalithea Radio το διαδικτυακό ραδιόφωνο της σελίδας Kalithea Press