Τρεις σημαντικές αλλαγές για νέους, εργαζόμενους γονείς και μητέρες φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με στόχο την ενίσχυση της ασφαλιστικής προστασίας και τη διευκόλυνση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Οι νέες διατάξεις προβλέπουν τη διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης των παιδιών και μετά την ενηλικίωσή τους, ακόμη και σε περιπτώσεις προσωρινής απώλειας της προσωπικής τους ασφάλισης. Παράλληλα, καταργούνται περιορισμοί στη χορήγηση γονικών αδειών και διευρύνονται οι δικαιούχοι της συμπληρωματικής παροχής κυοφορίας και λοχείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Τι προβλέπεται για την ασφάλιση των νέων μετά τα 18
Κεντρικό σημείο των παρεμβάσεων αποτελεί η αποτροπή κενών στην ασφαλιστική κάλυψη των νέων κατά τη μετάβασή τους από την ανηλικότητα στην ενήλικη ζωή και την επαγγελματική δραστηριότητα.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η ασφαλιστική κάλυψη μέσω των γονέων μπορεί να συνεχιστεί έως την ηλικία των 24 ετών για άγαμα παιδιά που σπουδάζουν ή πληρούν τις προϋποθέσεις ανεργίας. Σε ειδικές περιπτώσεις προβλέπεται παράταση έως τα 26 έτη, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών και υπό συγκεκριμένους όρους.
Το νέο νομοσχέδιο προσθέτει τρεις σημαντικές δυνατότητες:
Πρώτον, οι νέοι που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, χωρίς να έχουν ξεκινήσει σπουδές ή να πληρούν τις προϋποθέσεις για συνέχιση της κάλυψης, θα μπορούν να παραμένουν ασφαλισμένοι μέσω των γονέων τους έως το τέλος Φεβρουαρίου του επόμενου έτους.
Για παράδειγμα, όσοι γίνουν 18 ετών τον Σεπτέμβριο του 2026 θα διατηρήσουν την κάλυψή τους έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
Δεύτερον, προβλέπεται η δυνατότητα επανένταξης στην ασφάλιση των γονέων για νέους που εργάστηκαν και απέκτησαν δική τους ασφαλιστική κάλυψη, αλλά στη συνέχεια την έχασαν. Η επιστροφή θα είναι δυνατή ανεξάρτητα από το αν σπουδάζουν ή είναι άνεργοι, εφόσον είναι άγαμοι, δεν διαθέτουν ενεργό προσωπικό δικαίωμα παροχών ασθένειας και πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Τρίτον, όσοι ξεκινούν να εργάζονται χωρίς να έχουν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης για την απόκτηση δικής τους ασφαλιστικής ικανότητας θα μπορούν να εξακολουθούν να καλύπτονται μέσω των γονέων τους μέχρι να αποκτήσουν προσωπικό ασφαλιστικό δικαίωμα.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αφορά και περιπτώσεις εποχικής ή περιορισμένης απασχόλησης, κατά τις οποίες η διάρκεια εργασίας δεν επαρκεί για τη θεμελίωση ασφαλιστικής ικανότητας.
Περισσότερη ευελιξία στις γονικές άδειες
Σημαντικές αλλαγές εισάγονται και στο πλαίσιο των γονικών αδειών, με στόχο να περιοριστούν οι γραφειοκρατικές διαδικασίες και οι χρονικοί περιορισμοί που δυσκολεύουν τους εργαζόμενους γονείς.
Ειδικότερα, καταργείται η υποχρέωση συμπλήρωσης ενός έτους εργασίας στον ίδιο εργοδότη μεταξύ δύο γονικών αδειών που αφορούν διαφορετικά παιδιά.
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα και στους δύο γονείς που απασχολούνται στην ίδια επιχείρηση να κάνουν χρήση της γονικής άδειας ταυτόχρονα. Παράλληλα, δεν θα χρειάζεται πλέον να υποβάλλουν κοινή δήλωση για να καθορίσουν ποιος από τους δύο θα λάβει πρώτος την άδεια.
Όπως επισημαίνει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, η παρέμβαση αποσκοπεί στην άρση εμποδίων που επηρεάζουν την καθημερινότητα των οικογενειών και στην παροχή μεγαλύτερης ελευθερίας στον προγραμματισμό των οικογενειακών υποχρεώσεων.
Αλλάζει και η άδεια φροντιστή
Παρεμβάσεις προβλέπονται και για την άδεια φροντιστή, καθώς καταργείται η υποχρεωτική προϋπόθεση συμπλήρωσης έξι μηνών εργασίας στον ίδιο εργοδότη.
Με τη νέα ρύθμιση, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να κάνουν χρήση της άδειας όταν προκύπτει ανάγκη φροντίδας συγγενικού προσώπου ή άλλου ατόμου που ανήκει στο ίδιο νοικοκυριό και αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν την ολοκλήρωση του εξαμήνου.
Η αλλαγή διευκολύνει ιδιαίτερα όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με έκτακτες οικογενειακές ανάγκες και πρέπει να συνδυάσουν την εργασία τους με την παροχή φροντίδας.
Παροχή μητρότητας από τη ΔΥΠΑ και στις ασφαλισμένες του ΕΔΟΕΑΠ
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά τη διεύρυνση των δικαιούχων της συμπληρωματικής παροχής κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ.
Για πρώτη φορά, στη συγκεκριμένη παροχή εντάσσονται και εργαζόμενες που ασφαλίζονται στον ΕΔΟΕΑΠ και απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου, εφόσον δικαιούνται τις αντίστοιχες παροχές μητρότητας από τον ασφαλιστικό τους φορέα.
Η ενίσχυση καλύπτει συνολικά 119 ημέρες, εκ των οποίων οι 56 προηγούνται του τοκετού και οι 63 ακολουθούν μετά τη γέννηση του παιδιού.
Η καταβολή πραγματοποιείται εφάπαξ, μετά την ολοκλήρωση της χορήγησης των αντίστοιχων επιδομάτων από τον ασφαλιστικό φορέα.
Στην πράξη, η συμπληρωματική παροχή καλύπτει τη διαφορά ανάμεσα στις τακτικές αποδοχές της εργαζόμενης και στα επιδόματα κυοφορίας και λοχείας που λαμβάνει, με εξαίρεση το διάστημα για το οποίο ο εργοδότης έχει υποχρέωση καταβολής αποδοχών.
Ειδικότερα, κατά τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες της περιόδου των 119 ημερών ισχύει η υποχρέωση καταβολής αποδοχών από τον εργοδότη. Για τις υπόλοιπες 13 εβδομάδες, η εργαζόμενη λαμβάνει το επίδομα του ΕΔΟΕΑΠ και στη συνέχεια τη συμπληρωματική ενίσχυση της ΔΥΠΑ, μέχρι το ύψος των τακτικών αποδοχών της.
Το τελικό ποσό διαφοροποιείται ανάλογα με τις αποδοχές κάθε δικαιούχου.
Αξίζει να διευκρινιστεί ότι η συγκεκριμένη ενίσχυση δεν ταυτίζεται με την ειδική εννεάμηνη παροχή προστασίας μητρότητας. Αφορά αποκλειστικά το διάστημα της κυοφορίας και της λοχείας.
Στο επίκεντρο η προστασία της οικογένειας
Οι παρεμβάσεις του νομοσχεδίου επιχειρούν να αντιμετωπίσουν διαφορετικές ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας, από τη διασφάλιση της υγειονομικής κάλυψης των νέων μέχρι την ευκολότερη πρόσβαση των εργαζομένων σε άδειες και την ενίσχυση των μητέρων.
Σύμφωνα με την υπουργό Νίκη Κεραμέως, η στήριξη των εργαζόμενων γονέων και η συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής παραμένουν βασικές προτεραιότητες, με τις νέες ρυθμίσεις να έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων παρεμβάσεων, όπως η επέκταση της ειδικής άδειας μητρότητας από έξι σε εννέα μήνες και η καθιέρωση της άδειας πατρότητας.



