– Τι προβλέπεται για το «Σπίτι μου ΙΙΙ»
Μέσα στον Οκτώβριο αναμένεται να ξεκινήσει η κατάθεση δικαιολογητικών για την προκαταβολή του 50% της επιδότησης στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω». Την ίδια ώρα, προετοιμάζεται το «Σπίτι μου ΙΙΙ», μέσω του οποίου εκτιμάται ότι περίπου 20.000 ακόμη πολίτες θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να αγοράσουν κατοικία.
Σημαντικές εξελίξεις στα προγράμματα στεγαστικής πολιτικής προανήγγειλε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, μιλώντας στο OPEN την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026. Στο επίκεντρο των δηλώσεών της βρέθηκαν η επόμενη φάση του προγράμματος «Ανακαινίζω», η προετοιμασία του νέου «Σπίτι μου ΙΙΙ», αλλά και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων για την ενίσχυση της κοινωνικής στέγασης. Σύμφωνα με την υπουργό, μέσα στον Οκτώβριο οι δικαιούχοι του «Ανακαινίζω» θα μπορούν να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, να δηλώσουν τις δαπάνες που προγραμματίζουν για τις εργασίες και να λάβουν προκαταβολή ίση με το 50% της επιδότησης που δικαιούνται. Παράλληλα, το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναμένεται να διευρύνει τις δυνατότητες απόκτησης πρώτης κατοικίας, με πρόβλεψη για περίπου 20.000 επιπλέον δικαιούχους και αλλαγές στα όρια αξίας των ακινήτων και των δανείων.
«Ανακαινίζω»: Προκαταβολή 50% μέσα στον Οκτώβριο
Στην επόμενη φάση του προγράμματος «Ανακαινίζω» περνά η διαδικασία για τους δικαιούχους, καθώς, όπως ανέφερε η Δόμνα Μιχαηλίδου, η περίοδος υποβολής αιτήσεων έχει ολοκληρωθεί και ακολουθεί η κατάθεση των δικαιολογητικών για την καταβολή της προκαταβολής. «Οι αιτήσεις έκλεισαν και μέσα στον Οκτώβριο οι πολίτες θα μπορούν να καταθέσουν τα δικαιολογητικά τους, να δηλώσουν τις δαπάνες που θα κάνουν και να λάβουν το 50% της επιδότησης ως προκαταβολή», δήλωσε χαρακτηριστικά. Η προκαταβολή αποσκοπεί στη διευκόλυνση των ιδιοκτητών, ώστε να μπορέσουν να ξεκινήσουν τις εργασίες ανακαίνισης χωρίς να χρειάζεται να καλύψουν εξαρχής το σύνολο του κόστους από ίδια κεφάλαια.
Η υπουργός διευκρίνισε ότι προβλέπεται και μια περιορισμένη ενεργειακή παρέμβαση στο ακίνητο, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση του προγράμματος. Όπως ανέφερε, η επιδότηση μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να φτάσει έως το 95% των επιλέξιμων δαπανών και έως τις 36.000 ευρώ. Τα τελικά ποσά που θα λάβει κάθε δικαιούχος εξαρτώνται από τους όρους του προγράμματος, τις επιλέξιμες εργασίες και τις δαπάνες που θα εγκριθούν.
Πόσες αιτήσεις υποβλήθηκαν στο «Ανακαινίζω»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που παρέθεσε η υπουργός για τη συμμετοχή των πολιτών. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της, υποβλήθηκαν περίπου 14.000 αιτήσεις που αφορούν κλειστές κατοικίες και περίπου 80.000 αιτήσεις για κατοικίες που είναι ήδη ανοικτές. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ιδιοκτήτες που θέλουν να βελτιώσουν την κατοικία στην οποία διαμένουν, αλλά και σε όσους επιθυμούν να ανακαινίσουν ένα ακίνητο που παραμένει κλειστό και να το διαθέσουν στη συνέχεια προς ενοικίαση.
Η αξιοποίηση των κλειστών κατοικιών αποτελεί βασικό ζητούμενο της στεγαστικής πολιτικής, καθώς η επιστροφή τους στην αγορά μπορεί να αυξήσει τον αριθμό των διαθέσιμων ακινήτων προς μίσθωση. Για τους ιδιοκτήτες, η επιδότηση μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος των εργασιών, ενώ για την αγορά κατοικίας στόχος είναι να περιοριστεί ο αριθμός των ακινήτων που παραμένουν ανενεργά. Ωστόσο, η πραγματική επίδραση του προγράμματος στην προσφορά κατοικιών θα εξαρτηθεί από το πόσα ακίνητα θα ολοκληρώσουν τις εργασίες και θα διατεθούν τελικά προς ενοικίαση.
«Σπίτι μου ΙΙΙ»: Νέες δυνατότητες για περίπου 20.000 πολίτες
Στο νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναφέρθηκε επίσης η Δόμνα Μιχαηλίδου, προαναγγέλλοντας τη συνέχιση των παρεμβάσεων για την απόκτηση κατοικίας. Όπως σημείωσε, το νέο πρόγραμμα αναμένεται να δώσει τη δυνατότητα σε περίπου 20.000 ακόμη πολίτες να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της, προβλέπεται διεύρυνση των ορίων που αφορούν την αξία των ακινήτων και των δανείων, ώστε να μπορούν να εξεταστούν περισσότερες επιλογές κατοικιών, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων ακινήτων.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση συνδέεται με την προσπάθεια να διευρυνθεί η πρόσβαση στη στεγαστική πίστη για όσους πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος. Το ενδιαφέρον για το «Σπίτι μου ΙΙΙ» αναμένεται να είναι αυξημένο, καθώς το κόστος αγοράς κατοικίας και τα υψηλά ενοίκια εξακολουθούν να επιβαρύνουν σημαντικά τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα τους νέους και τις οικογένειες που αναζητούν πρώτη κατοικία. Η διεύρυνση των ορίων μπορεί να επιτρέψει την αναζήτηση κατοικιών σε μεγαλύτερο εύρος τιμών. Ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περιμένουν την επίσημη ανακοίνωση των όρων, των εισοδηματικών κριτηρίων, των προϋποθέσεων δανειοδότησης και του χρονοδιαγράμματος υποβολής αιτήσεων. Μέχρι να δημοσιευθούν οι αναλυτικοί όροι, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι κάθε ενδιαφερόμενος θα είναι επιλέξιμος ή ότι θα εγκριθεί η χρηματοδότησή του.
Τι έχει γίνει με τα δύο πρώτα προγράμματα «Σπίτι μου»
Η υπουργός αναφέρθηκε και στην πορεία των δύο προηγούμενων προγραμμάτων «Σπίτι μου», σημειώνοντας ότι περίπου 20.000 πολίτες έχουν ήδη αποκτήσει κατοικία μέσω αυτών. Τα προγράμματα έχουν ως βασικό στόχο να διευκολύνουν την αγορά πρώτης κατοικίας μέσω χρηματοδοτικών εργαλείων που προβλέπουν ευνοϊκότερους όρους σε σχέση με ένα συμβατικό στεγαστικό δάνειο, για όσους πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις. Η επέκταση της συγκεκριμένης πολιτικής με το «Σπίτι μου ΙΙΙ» επιδιώκει να συνεχίσει την προσπάθεια στήριξης των νοικοκυριών που δυσκολεύονται να αποκτήσουν ιδιόκτητη στέγη.
Αυξάνουν τα στεγαστικά προγράμματα τις τιμές των ακινήτων;
Απαντώντας στην κριτική ότι τα προγράμματα επιδότησης και χρηματοδότησης κατοικίας ενδέχεται να οδηγούν σε υψηλότερες τιμές, η Δόμνα Μιχαηλίδου υποστήριξε ότι οι τιμές των κατοικιών που εντάσσονται στα προγράμματα ακολουθούν αναλογικά τη γενικότερη πορεία της αγοράς. Όπως ανέφερε, όταν οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται συνολικά, ανάλογη πορεία καταγράφεται και στις κατοικίες που εντάσσονται στα συγκεκριμένα προγράμματα.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αύξηση της δυνατότητας δανεισμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Η επίδραση στην αγορά εξαρτάται από παράγοντες όπως ο αριθμός των διαθέσιμων ακινήτων, η ζήτηση, η γεωγραφική περιοχή και τα χαρακτηριστικά των κατοικιών που πληρούν τις προϋποθέσεις. Για τους ενδιαφερόμενους αγοραστές, καθοριστικό ρόλο θα έχουν οι τελικοί όροι του «Σπίτι μου ΙΙΙ», αλλά και η δυνατότητα να βρουν ακίνητο που ανταποκρίνεται τόσο στις στεγαστικές ανάγκες τους όσο και στα προβλεπόμενα όρια του προγράμματος.
Κοινωνική Αντιπαροχή και αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων
Σημαντικό μέρος των δηλώσεων της υπουργού αφορούσε την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την Κοινωνική Αντιπαροχή. Η Δόμνα Μιχαηλίδου επισήμανε ότι η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων συχνά καθυστερεί λόγω περίπλοκων ζητημάτων που σχετίζονται με τους τίτλους ιδιοκτησίας και το νομικό καθεστώς των ακινήτων. Η Κοινωνική Αντιπαροχή αποτελεί ένα από τα εργαλεία που εξετάζονται για την αξιοποίηση τέτοιων ακινήτων, μέσω της συνεργασίας του Δημοσίου με ιδιώτες.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιωτικοί φορείς μπορούν να συμμετέχουν στην ανάπτυξη ακινήτων, ενώ μέρος των κατοικιών που θα δημιουργούνται προβλέπεται να διατίθεται για κοινωνική στέγαση. Στόχος είναι να αξιοποιηθούν ακίνητα που σήμερα παραμένουν ανενεργά και να δημιουργηθούν πρόσθετες επιλογές στέγασης για πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση στην αγορά κατοικίας. Όπως ανέφερε η υπουργός, προχωρά η πρώτη προκήρυξη που αφορά ακίνητα στην Αθήνα και στην Παιανία, με στόχο να αυξηθεί σταδιακά το διαθέσιμο στεγαστικό απόθεμα μέσω της αξιοποίησης περιουσίας που ανήκει στο Δημόσιο.
Επίδομα γέννησης, Α21 και στήριξη οικογενειών
Στη συνέντευξή της, η υπουργός αναφέρθηκε και στις παρεμβάσεις για τη στήριξη της οικογένειας, επισημαίνοντας ότι η πολιτική ενίσχυσης δεν περιορίζεται στο Επίδομα Παιδιού Α21. Μεταξύ των μέτρων που παρουσίασε περιλαμβάνεται το επίδομα γέννησης, το οποίο, σύμφωνα με τις δηλώσεις της, ξεκινά από τις 2.400 ευρώ και αυξάνεται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων. Ειδικότερα, ανέφερε ότι το ποσό φτάνει τις 4.500 ευρώ για οικογένειες με τέσσερα παιδιά, τις 5.500 ευρώ για πέντε παιδιά και τις 6.500 ευρώ για έξι παιδιά, με περαιτέρω αύξηση για κάθε επιπλέον παιδί.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στα vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς. Όπως είπε, για τις τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες δεν εφαρμόζεται εισοδηματικό κριτήριο, ενώ για οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά το σχετικό όριο φτάνει έως τις 37.000 ευρώ, σύμφωνα με όσα περιέγραψε. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση του κόστους που συνεπάγεται η ανατροφή των παιδιών και στην υποστήριξη των γονέων κατά τα πρώτα χρόνια της οικογενειακής ζωής. Η υπουργός έκανε, επίσης, αναφορά στη φορολογική μεταρρύθμιση και στην επίδρασή της στο διαθέσιμο εισόδημα των οικογενειών, υποστηρίζοντας ότι η ετήσια ελάφρυνση για ένα ζευγάρι μπορεί να είναι σημαντική.
Ενεργειακή κρίση και ακρίβεια: Οι παρεμβάσεις για τα νοικοκυριά
Τέλος, η Δόμνα Μιχαηλίδου αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και της ακρίβειας, αναγνωρίζοντας ότι οι ανάγκες των πολιτών παραμένουν αυξημένες. Όπως σημείωσε, καμία δέσμη μέτρων δεν μπορεί από μόνη της να εξαλείψει πλήρως τις συνέπειες μιας διεθνούς κρίσης. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με την ίδια, η κυβέρνηση παρακολουθεί την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας ανά δεκαπενθήμερο και προσαρμόζει τις παρεμβάσεις της.
Το κόστος της ενέργειας επηρεάζει άμεσα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά και έμμεσα τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, επιβαρύνοντας συνολικά το κόστος διαβίωσης. Σε αυτό το περιβάλλον, τα προγράμματα ανακαίνισης, η χρηματοδότηση για αγορά πρώτης κατοικίας και η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων αποτελούν διαφορετικές πτυχές της στεγαστικής πολιτικής. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες για την προκαταβολή του «Ανακαινίζω» και οι όροι του νέου «Σπίτι μου ΙΙΙ», προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν τις προϋποθέσεις συμμετοχής και τις δυνατότητες που θα έχουν στη διάθεσή τους.