Σε δοκιμαστική λειτουργία το πρώτο σύστημα ανάκτησης ενέργειας στη Γραμμή 1 – Έως 4.500 MWh ηλεκτρικής ενέργειας τον χρόνο – Επόμενος σταθμός οι Γραμμές 2 και 3
Μια νέα εποχή στην ενεργειακή λειτουργία του Μετρό της Αθήνας επιχειρεί να ανοίξει η ΣΤΑΣΥ, αξιοποιώντας ενέργεια που μέχρι σήμερα ουσιαστικά χανόταν κατά την πέδηση των συρμών.
Το πρώτο σύστημα ανάκτησης ενέργειας από το φρενάρισμα των τρένων τέθηκε στα μέσα Ιουλίου σε δοκιμαστική λειτουργία στη Γραμμή 1 του Μετρό –τον ΗΣΑΠ– και συγκεκριμένα στον υποσταθμό έλξης του Νέου Φαλήρου. Η ενεργοποίηση του αντίστοιχου συστήματος στον υποσταθμό του Ηρακλείου αναμένεται να ακολουθήσει.
Πρόκειται, σύμφωνα με τη ΣΤΑΣΥ, για εφαρμογή που εγκαθίσταται για πρώτη φορά σε ελληνικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
Πώς το φρενάρισμα μετατρέπεται σε ηλεκτρικό ρεύμα
Η λογική του συστήματος είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα: όταν ένας συρμός επιβραδύνει, μέρος της κινητικής του ενέργειας μπορεί να μετατραπεί μέσω της αναγεννητικής πέδησης σε ηλεκτρική ενέργεια.
Με τη νέα υποδομή, η ενέργεια αυτή μπορεί να αξιοποιείται αντί να χάνεται, επιστρέφοντας στο δημόσιο ηλεκτρικό δίκτυο.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό: μειώνεται η καθαρή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία του δικτύου και, κατ’ επέκταση, περιορίζεται το ενεργειακό κόστος.
4.500 MWh τον χρόνο μόνο από τη Γραμμή 1
Οι εκτιμήσεις της ΣΤΑΣΥ δείχνουν το μέγεθος της εξοικονόμησης.
Με τη λειτουργία των συστημάτων στους υποσταθμούς Νέου Φαλήρου και Ηρακλείου υπολογίζεται ότι θα ανακτώνται περίπου 4.500 MWh ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 12,5% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης της Γραμμής 1 Πειραιάς–Κηφισιά.
Με απλά λόγια, ένα μέρος της ενέργειας που απαιτείται για να κινηθούν καθημερινά οι συρμοί θα «επιστρέφει» πλέον στο σύστημα όταν αυτοί φρενάρουν.
Έργο 4,1 εκατ. ευρώ σε Νέο Φάληρο και Ηράκλειο
Το έργο δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση του συστήματος ανάκτησης ενέργειας.
Περιλαμβάνει παράλληλα την ανακαίνιση των υποσταθμών έλξης στο Νέο Φάληρο και το Ηράκλειο, με στόχο την αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού και την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ηλεκτροδότησης της Γραμμής 1.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 4,1 εκατ. ευρώ, το έργο χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και υλοποιείται από τη Siemens Mobility. Η συμβατική προθεσμία ολοκλήρωσης είναι ο Δεκέμβριος του 2026, με τις εκτιμήσεις να θέλουν το έργο να ολοκληρώνεται νωρίτερα.
Κοτταράς: «Επενδύουμε σε τεχνολογίες που μειώνουν το ενεργειακό αποτύπωμα»
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Αθανάσιος Κοτταράς, χαρακτήρισε τη μετάβαση σε ένα περισσότερο βιώσιμο και ενεργειακά αποδοτικό δίκτυο στρατηγική προτεραιότητα της εταιρείας.
Όπως επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στόχος είναι η επένδυση σε τεχνολογίες που περιορίζουν τόσο το ενεργειακό αποτύπωμα των μεταφορών όσο και το λειτουργικό κόστος, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αξιοπιστία των υποδομών.
Η τεχνολογία επεκτείνεται στις Γραμμές 2 και 3
Η Γραμμή 1 αποτελεί μόνο την αρχή.
Η ΣΤΑΣΥ σχεδιάζει να επεκτείνει την τεχνολογία ανάκτησης ενέργειας και στις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό, συνδυάζοντάς την και εκεί με ανακαίνιση υποσταθμών έλξης.
Στο νέο πρόγραμμα περιλαμβάνονται τέσσερις υποσταθμοί: Άγιος Αντώνιος, Καραϊσκάκη, Ηλιούπολη και Άλιμος.
Σε καθέναν προβλέπεται να εγκατασταθεί σύστημα ανάκτησης ενέργειας ισχύος 1.250 kW. Η επιλογή των συγκεκριμένων σημείων έγινε τόσο λόγω της παλαιότητας του υπάρχοντος εξοπλισμού όσο και βάσει μελέτης προσομοίωσης, η οποία έδειξε ότι εκεί μπορεί να επιτευχθεί υψηλή ανάκτηση ενέργειας.
Νέα επένδυση 9 εκατ. ευρώ
Ο προϋπολογισμός της δεύτερης φάσης ανέρχεται σε 9 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος «Μεταφορές 2021-2027» του ΕΣΠΑ.
Ο διαγωνισμός αναμένεται να προκηρυχθεί το επόμενο διάστημα, ενώ προβλέπεται χρονικό διάστημα 36 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης για την ολοκλήρωση του έργου.
Η αξιοποίηση της ενέργειας από την πέδηση εντάσσεται έτσι σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα ενεργειακής και τεχνολογικής αναβάθμισης των μέσων σταθερής τροχιάς, με τη ΣΤΑΣΥ να επιδιώκει μικρότερη κατανάλωση, χαμηλότερο λειτουργικό κόστος και πιο σύγχρονες υποδομές.
Το φρενάρισμα ενός συρμού μπορεί να μοιάζει με μια απολύτως καθημερινή διαδικασία. Με τη νέα τεχνολογία, όμως, μετατρέπεται ταυτόχρονα σε πηγή ηλεκτρικής ενέργειας.