Από τους 18 ελληνικούς δορυφόρους σε τροχιά και τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη έως τις φοροελαφρύνσεις, τις επιστροφές ενοικίου, τις αυξήσεις μισθών και τις νέες συγκοινωνιακές γραμμές, ένα ευρύ πλέγμα κυβερνητικών παρεμβάσεων βρίσκεται μπροστά στην Ελλάδα, με τον ορίζοντα να φτάνει έως και το τέλος του 2027. Στο επίκεντρο των τελευταίων κυβερνητικών ανακοινώσεων βρίσκονται η ενίσχυση της παρουσίας της χώρας στον τομέα του Διαστήματος, τα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επαγγελματιών, οι αλλαγές στη φορολογία, οι παρεμβάσεις στις μετακινήσεις στην Αττική, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και η αυστηροποίηση των μέτρων για την ενδοοικογενειακή βία. Ιδιαίτερο συμβολισμό είχε η παρουσίαση του πληρώματος της αποστολής PAM-6 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, στην οποία συμμετείχε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Στο πλήρωμα θα βρίσκεται ο Αδριανός Γολέμης, ο οποίος αναμένεται να γίνει ο πρώτος Έλληνας αστροναύτης που θα ταξιδέψει στο Διάστημα. Με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, η αναχώρηση της αποστολής της Vast προβλέπεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη σημαντική αλλαγή που, όπως σημείωσε, έχει συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στην ελληνική διαστημική πολιτική. Όπως τόνισε, πριν από μερικά χρόνια η Ελλάδα δεν είχε ουσιαστικά παρουσία στο Διάστημα, ούτε οργανωμένο διαστημικό πρόγραμμα ούτε ολοκληρωμένη διαστημική στρατηγική. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα διαθέτει 18 δορυφόρους σε τροχιά και παράλληλα αναπτύσσει ένα ελληνικό οικοσύστημα στον τομέα της κατασκευής δορυφόρων. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με την προσπάθεια προσέλκυσης ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, με τον πρωθυπουργό να υπογραμμίζει ότι νέοι Έλληνες με εμπειρία στον τομέα του Διαστήματος επιστρέφουν στη χώρα. Η συμμετοχή του Αδριανού Γολέμη στην αποστολή PAM-6 αποκτά, έτσι, ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί ένα γεγονός με έντονο συμβολικό αλλά και τεχνολογικό χαρακτήρα για την Ελλάδα. Η χώρα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της σε έναν τομέα που συνδέεται πλέον άμεσα με την τεχνολογία, την έρευνα, τις τηλεπικοινωνίες, την άμυνα, την παρατήρηση της Γης και την ανάπτυξη νέων εφαρμογών.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα αναλυτικό χρονοδιάγραμμα μέτρων οικονομικής και κοινωνικής στήριξης, το οποίο εκτείνεται από τον Σεπτέμβριο του 2026 μέχρι και το τέλος του 2027. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παρεμβάσεις που αφορούν εργαζομένους, συνταξιούχους, αγρότες, ελεύθερους επαγγελματίες, οικογένειες με παιδιά, άτομα με αναπηρία, δημόσιους υπαλλήλους αλλά και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, το πρώτο σημαντικό ορόσημο είναι η 25η Σεπτεμβρίου 2026. Τότε, γιατροί, νοσηλευτές και εκπαιδευτικοί αναμένεται να λάβουν αναδρομικά ένα ακόμη ενοίκιο, ως επιστροφή για το φορολογικό έτος 2024. Πρόκειται για παρέμβαση που αφορά συγκεκριμένες επαγγελματικές κατηγορίες και εντάσσεται στο ευρύτερο πακέτο μέτρων για τη στήριξη όσων υπηρετούν σε κρίσιμους τομείς του Δημοσίου.
Ακολουθεί η 1η Νοεμβρίου 2026, ημερομηνία κατά την οποία, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, θα ξεκινήσει η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στην αντλία για τους αγρότες, με την εφαρμογή του νέου συστήματος. Το μέτρο αποτελεί μία από τις βασικές παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί για τη μείωση του κόστους παραγωγής και την αντιμετώπιση των αυξημένων επιβαρύνσεων που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος. Ιδιαίτερα σημαντική ημερομηνία είναι και η 30ή Νοεμβρίου 2026. Τότε προβλέπεται η καταβολή της επιστροφής ενοικίου, αλλά και της επιστροφής διπλού ενοικίου για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2025. Την ίδια ημέρα έχει προγραμματιστεί και η καταβολή της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης των 400 ευρώ σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, σε ανασφάλιστους υπερήλικες και σε συμπολίτες με αναπηρία.
Στο τέλος του 2026 αναμένεται παράλληλα να καταβληθούν οι αυξημένες συντάξεις του Ιανουαρίου, δίνοντας μία ακόμη οικονομική ανάσα σε εκατομμύρια συνταξιούχους. Η κυβέρνηση συνδέει τις παρεμβάσεις αυτές με τη δημοσιονομική πορεία της χώρας και υποστηρίζει ότι όσο ενισχύεται η οικονομία τόσο μεγαλύτερη θα είναι η δυνατότητα επιστροφής μέρους της ανάπτυξης στην κοινωνία. Το επόμενο μεγάλο πακέτο αλλαγών τοποθετείται στον Ιανουάριο του 2027. Από την πρώτη ημέρα του νέου έτους προβλέπεται μηδενισμός του φόρου εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ για φορολογουμένους με τρία παιδιά. Παράλληλα, σχεδιάζεται η δημιουργία ενός νέου «κουμπαρά» για τα νεογέννητα και τα παιδιά έως δύο ετών, με στόχο την ενίσχυση των οικογενειών κατά τα πρώτα κρίσιμα χρόνια μετά τη γέννηση ενός παιδιού. Τον ίδιο μήνα αναμένεται να ξεκινήσει και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ. Η νέα στεγαστική παρέμβαση εντάσσεται στην προσπάθεια διευκόλυνσης της πρόσβασης στην κατοικία, σε μία περίοδο κατά την οποία το κόστος στέγασης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για νέα ζευγάρια και οικογένειες. Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, αλλά και παρέμβαση στις χρεώσεις των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος για όλες τις οικιακές παροχές. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, η χρέωση προβλέπεται να μειωθεί από τα 6,9 ευρώ ανά μεγαβατώρα στα 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Νέες αλλαγές έρχονται από τον Μάρτιο του 2027 και αφορούν μεταξύ άλλων τους ελεύθερους επαγγελματίες. Με τις φορολογικές δηλώσεις εκείνης της περιόδου, οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες προβλέπεται να απαλλάσσονται από προσαυξήσεις βάσει κύκλου εργασιών και μισθοδοσίας σε σχέση με το τεκμήριο. Παράλληλα, θα εφαρμοστεί και η μείωση φόρου εισοδήματος που είχε ψηφιστεί στον προηγούμενο προϋπολογισμό και αφορά τα εισοδήματα του 2026. Για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη προβλέπεται επίσης σημαντική φορολογική αλλαγή, καθώς καταργείται το τέλος επιτηδεύματος από τη φορολογική δήλωση που θα υποβληθεί το νέο έτος. Για τους αγρότες, από την άλλη, προβλέπεται μηδενισμός του φόρου για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Κομβική ημερομηνία είναι και η 1η Απριλίου 2027. Τότε αναμένεται νέα αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, με αντίστοιχη οριζόντια αύξηση για τους δημοσίους υπαλλήλους. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, παρέμβαση που αποσκοπεί στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος αλλά και στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας. Το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα δεν σταματά το 2027, αλλά προβλέπει επανάληψη συγκεκριμένων ενισχύσεων και στο τέλος εκείνου του έτους. Στις 30 Νοεμβρίου 2027 αναμένεται να καταβληθεί εκ νέου η επιστροφή ενοικίου και η επιστροφή διπλού ενοικίου για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, ενώ την ίδια ημερομηνία προβλέπεται και η καταβολή της ενίσχυσης των 400 ευρώ στους δικαιούχους συνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους. Στο τέλος Δεκεμβρίου 2027 προβλέπεται να λάβουν δώρο Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μεικτά. Η κυβέρνηση συνδέει το σύνολο των παρεμβάσεων με την πορεία της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της ανάπτυξης θα δημιουργεί μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για μέτρα που θα επιστρέφουν μέρος του οικονομικού αποτελέσματος στην κοινωνία. Στο μέτωπο των εισοδημάτων, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία της Eurostat για την εξέλιξη των καθαρών αποδοχών στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα στοιχεία, οι καθαρές απολαβές συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019, με τις αυξήσεις να ξεπερνούν σε αρκετές περιπτώσεις το 30%.
Για έναν άτεκνο και άγαμο εργαζόμενο που αμείβεται με τον μέσο μισθό, το καθαρό ετήσιο εισόδημα ανήλθε το 2025 στα 21.498 ευρώ, έναντι 15.112 ευρώ το 2019. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε αύξηση 37,8%, δηλαδή σε περίπου 5.900 ευρώ περισσότερα σε ετήσια βάση. Σε μηνιαία αναγωγή, η διαφορά προσεγγίζει τα 1.000 ευρώ ετησίως κατά μέσο όρο. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία αποκτούν τα στοιχεία όταν εξετάζονται νοικοκυριά με δύο εργαζόμενους γονείς και δύο παιδιά. Οι καθαρές ετήσιες απολαβές ενός τέτοιου νοικοκυριού ανήλθαν το 2025 στα 44.528 ευρώ, έναντι 33.014 ευρώ το 2019. Η αύξηση φτάνει το 31,6%, ενώ σε απόλυτους αριθμούς αντιστοιχεί σε επιπλέον 11.567 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή περίπου 964 ευρώ τον μήνα. Στα νοικοκυριά με δύο παιδιά όπου εργάζεται μόνο ο ένας γονέας, η αύξηση των καθαρών αποδοχών μεταξύ 2019 και 2025 διαμορφώθηκε στο 33,2%. Το συγκεκριμένο νοικοκυριό είχε καθαρές απολαβές 17.515 ευρώ το 2019 και 23.413 ευρώ το 2025, δηλαδή σχεδόν 5.900 ευρώ περισσότερα σε ετήσια βάση.
Αύξηση περίπου 31% καταγράφηκε και στα νοικοκυριά με δύο εργαζόμενα μέλη και χωρίς παιδιά. Οι καθαρές ετήσιες απολαβές ανήλθαν στα 42.996 ευρώ το 2025, έναντι 32.814 ευρώ το 2019, παρουσιάζοντας διαφορά 10.181 ευρώ. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά εισοδήματα από μισθωτή εργασία και δεν περιλαμβάνουν άλλες πηγές εισοδήματος. Παράλληλα με την οικονομία και την κοινωνική πολιτική, σημαντικές αλλαγές έρχονται και στις μετακινήσεις των πολιτών στην Αττική. Από την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου ο ΟΑΣΑ προχωρά σε τέσσερις σημαντικές συγκοινωνιακές παρεμβάσεις στην Ανατολική και Δυτική Αττική, διευρύνοντας το δίκτυο και ενισχύοντας τη σύνδεση περιοχών που μέχρι σήμερα δεν είχαν αντίστοιχη κάλυψη. Στο νέο σχεδιασμό εντάσσονται για πρώτη φορά στο δίκτυο του Οργανισμού ο Δήμος Λαυρεωτικής και ο Δήμος Μεγαρέων, ενώ παράλληλα αναβαθμίζεται η συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση στη Ραφήνα, στη Μάνδρα – Ειδυλλία και στην περιοχή του Θριάσιου Νοσοκομείου. Οι αλλαγές υλοποιούνται μέσω νέων γραμμών και στοχευμένων επεκτάσεων, με βασικό στόχο τη σύνδεση των περιαστικών περιοχών με τα μέσα σταθερής τροχιάς.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού είναι η διασύνδεση των περιοχών με το Μετρό και τον Προαστιακό, αλλά και η καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα λιμάνια της Ραφήνας και του Λαυρίου και το Θριάσιο Νοσοκομείο. Οι επιβάτες θα μπορούν να συνδυάζουν λεωφορεία, τρόλεϊ, Μετρό, Τραμ και Προαστιακό, στο τμήμα Μαγούλα – Πειραιάς – Κορωπί, χρησιμοποιώντας το ίδιο εισιτήριο. Στο πεδίο του Πολιτισμού, ένα ακόμη σημαντικό βήμα αφορά την κύρωση του Μνημονίου Συνεργασίας Ελλάδας – Πατριαρχείου Ιεροσολύμων για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το Μνημόνιο υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2026 μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Πολιτισμού και του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και κυρώθηκε από τη Βουλή με σχέδιο νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το πλαίσιο συνεργασίας έχει δεκαετή διάρκεια, με δυνατότητα παράτασης ύστερα από κοινή αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Στόχος είναι η διαφύλαξη, η προστασία, η επιστημονική μελέτη και η ανάδειξη της θρησκευτικής, ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Μεταξύ άλλων προβλέπονται εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων και κειμηλίων, επιστημονικές και τεχνικές μελέτες, ψηφιακή αποτύπωση μνημείων και κινητών κειμηλίων, καθώς και οργάνωση, συντήρηση και ψηφιοποίηση χειρογράφων και εντύπων του Ιστορικού Αρχείου και της Πατριαρχικής Βιβλιοθήκης.
Παράλληλα, προβλέπεται συντήρηση και αποκατάσταση εικόνων, αγιογραφιών, ξυλόγλυπτων, ψηφιδωτών και άλλων αντικειμένων πολιτιστικής και θρησκευτικής αξίας. Το Μνημόνιο ανοίγει επίσης τον δρόμο για συνέδρια, διαλέξεις, επιστημονικές συναντήσεις, ακαδημαϊκές και εκπαιδευτικές δράσεις με ελληνικά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, αλλά και συνεργασίες με διεθνείς επιστημονικούς, ερευνητικούς και πολιτιστικούς οργανισμούς. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη χρηματοδότηση των συμφωνημένων δράσεων. Προβλέπεται σταθερή χρηματοδότηση ύψους 1 εκατ. ευρώ ετησίως, με ισόποση συμμετοχή του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Πολιτισμού. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί ένα σταθερό οικονομικό πλαίσιο για την υλοποίηση των δράσεων που αφορούν την προστασία και ανάδειξη της κληρονομιάς του Πατριαρχείου. Στο μέτωπο της κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης προανήγγειλε την επέκταση της χρήσης ηλεκτρονικού «βραχιολιού» για πρόσωπα στα οποία επιβάλλονται περιοριστικοί όροι σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας.
Το μέτρο αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της τήρησης των περιοριστικών όρων και κυρίως στην αποτροπή προσέγγισης των θυμάτων από τους κατηγορούμενους. Σήμερα, όπως ανέφερε ο υπουργός, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες είναι δύσκολο να ελεγχθεί άμεσα εάν ένας δράστης παραβιάζει την εισαγγελική ή δικαστική εντολή και πλησιάζει το θύμα. Με την εφαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος, οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να γνωρίζουν εάν ο υπό περιοριστικούς όρους κατηγορούμενος κινείται προς την απαγορευμένη ζώνη. Ιδιαίτερα αυστηρή αντιμετώπιση προβλέπεται για τους υπότροπους, καθώς η παραβίαση των περιοριστικών όρων μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερες δικαστικές συνέπειες, ακόμη και σε φυλάκιση, ανάλογα με την εκάστοτε υπόθεση και τις αποφάσεις των αρμόδιων αρχών.
Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει την ενδοοικογενειακή βία ένα σύνθετο και διαχρονικό κοινωνικό πρόβλημα που απαιτεί συνδυασμό νομοθετικών, θεσμικών και κοινωνικών παρεμβάσεων. Η αντιμετώπισή της, όπως υπογραμμίστηκε, δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στην αστυνομική και δικαστική διαχείριση των περιστατικών, αλλά πρέπει να επεκτείνεται στην οικογένεια, στο σχολείο και στην κοινωνία συνολικά. Το συνολικό κυβερνητικό αφήγημα που διαμορφώνεται μέσα από τις τελευταίες ανακοινώσεις συνδέει, επομένως, διαφορετικές πτυχές της καθημερινότητας: από την οικονομική ενίσχυση των νοικοκυριών και τις φορολογικές ελαφρύνσεις έως τη στέγαση, την εργασία, τις μετακινήσεις, την κοινωνική προστασία και την τεχνολογική ανάπτυξη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα χρονοδιάγραμμα που ξεκινά άμεσα, με μέτρα από τον Σεπτέμβριο και τον Νοέμβριο του 2026, συνεχίζεται με φορολογικές και κοινωνικές παρεμβάσεις από τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο του 2027 και κορυφώνεται με νέες αυξήσεις μισθών, μειώσεις εισφορών και επαναλαμβανόμενες ενισχύσεις έως το τέλος του 2027. Παράλληλα, η Ελλάδα επιχειρεί να ενισχύσει τη θέση της σε τομείς που ξεπερνούν τα όρια της άμεσης οικονομικής πολιτικής, όπως το Διάστημα, η τεχνολογία, η πολιτιστική κληρονομιά και η ασφάλεια. Η παρουσία του πρώτου Έλληνα αστροναύτη στην αποστολή PAM-6, εφόσον τηρηθεί ο σημερινός προγραμματισμός, αποτελεί το πλέον συμβολικό ορόσημο αυτής της νέας περιόδου. Από τους 18 δορυφόρους που βρίσκονται σήμερα σε τροχιά μέχρι τις παρεμβάσεις που σχεδιάζονται για την καθημερινότητα των πολιτών, το κυβερνητικό σχέδιο επιχειρεί να συνδέσει την τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη με την κοινωνική ανταπόδοση, με τον πραγματικό απολογισμό των μέτρων να κρίνεται τελικά από την εφαρμογή τους και το αποτύπωμά τους στην καθημερινότητα των πολιτών.