Τα «χρωματιστά» τιμολόγια εμφανίστηκαν για να κάνουν πιο ξεκάθαρο τι πληρώνει ο καθένας και υπό ποιους όρους. Η βασική ιδέα είναι απλή – κάθε χρώμα αντιστοιχεί σε τρόπο διαμόρφωσης της τιμής και σε διαφορετικό «προφίλ ρίσκου» για τον καταναλωτή. Οι πιο σημαντικοί κανόνες που πρέπει να θυμάσαι:
Το Μπλε Τιμολόγιο είναι ουσιαστικά το Σταθερό Τιμολόγιο, δηλαδή:
Προσφέρει σταθερή τιμή ανά kWh για όλη τη διάρκεια της σύμβασης (π.χ. 12 ή 24 μήνες).
Δεν επηρεάζεται από διακυμάνσεις της χονδρικής τιμής ενέργειας.
Ο πελάτης γνωρίζει ακριβώς πόσο θα πληρώνει ανά kWh καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος.
Είναι η πιο “παραδοσιακή” μορφή τιμολογίου, και γι’ αυτό θεωρείται χαμηλού ρίσκου για τον καταναλωτή αλλά υψηλότερου κόστους, γιατί ο πάροχος ενσωματώνει στο σταθερό του τιμολόγιο ένα περιθώριο ασφαλείας για ενδεχόμενες αυξήσεις της χονδρικής.
Συνοπτικά
Το Μπλε Τιμολόγιο = Σταθερή τιμή kWh για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
Είναι το πιο “σίγουρο” πρόγραμμα – δεν αλλάζει η τιμή.
Συνήθως είναι λίγο ακριβότερο από τα κίτρινα ή πράσινα, γιατί περιλαμβάνει το “ρίσκο” του παρόχου.
Κατάλληλο για όσους θέλουν σταθερότητα και ασφάλεια.
Το Κίτρινο Τιμολόγιο είναι στην ουσία ένα προαναγγελόμενο κυμαινόμενο τιμολόγιο.
Οι πάροχοι ανακοινώνουν την τιμή της kWh κάθε μήνα, πριν την έναρξη του μήνα (συνήθως στις 20 του προηγούμενου), και η τιμή αυτή μένει σταθερή για όλο τον επόμενο μήνα.
Έτσι, ο καταναλωτής γνωρίζει εκ των προτέρων ποια τιμή θα ισχύει για τον επόμενο μήνα, χωρίς αιφνιδιασμούς στη μέση του μήνα, όπως συνέβαινε παλαιότερα με τις καθαρές κυμαινόμενες τιμές.
Συνοπτικά
Είναι προαναγγελόμενο κυμαινόμενο τιμολόγιο.
Ανακοινώνεται κάθε μήνα, ισχύει για όλο τον επόμενο μήνα.
Δεν αλλάζει μέσα στον μήνα.
Συνήθως είναι πιο οικονομικό από τα σταθερά (άνευ promo), αλλά πιο προβλέψιμο από τα πράσινα.
Το Πράσινο Τιμολόγιο είναι ένας τύπος κυμαινόμενου τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος, που:
Συνδέεται άμεσα με τη Χονδρική Τιμή της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΜΤΑΗΕ – Μέση Τιμή Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας).
Περιλαμβάνει σταθερό περιθώριο κέρδους του προμηθευτή (markup) και λοιπές χρεώσεις.
Ονομάζεται “πράσινο” γιατί, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή και ελληνική νομοθεσία, οι πάροχοι οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι η ενέργεια που αντιστοιχεί σε αυτές τις συμβάσεις προέρχεται από ΑΠΕ ή
αντισταθμίζεται με “Εγγυήσεις Προέλευσης” (Guarantees of Origin).
Με λίγα λόγια, το Πράσινο Τιμολόγιο δεν έχει προκαθορισμένη τιμή όπως τα σταθερά, αλλά μεταβάλλεται κάθε μήνα ανάλογα με τη χονδρική αγορά.
Συνοπτικά:
Είναι κυμαινόμενο και διαφανές.
Αντανακλά άμεσα τη χονδρική αγορά.
Συμφέρει σε μεγάλες ή σταθερές καταναλώσεις.
Περιλαμβάνει ενέργεια από ΑΠΕ ή αντιστοίχιση μέσω πιστοποιητικών.
Το Πορτοκαλί Τιμολόγιο είναι ένα καθαρά κυμαινόμενο τιμολόγιο, παρόμοιο με το “πράσινο” όπως ίσχυε παλαιότερα, αλλά:
Η τελική τιμή της kWh δεν ανακοινώνεται εκ των προτέρων,
αλλά υπολογίζεται μετά το τέλος του μήνα, με βάση τη μέση χονδρική τιμή
αγοράς (ΜΤΑΗΕ) του μήνα που πέρασε, συν το περιθώριο του παρόχου.
Ουσιαστικά, ο πελάτης δεν γνωρίζει εκ των προτέρων πόση ακριβώς τιμή θα πληρώσει – μαθαίνει μετά το πέρας του μήνα.
Είναι ο πιο “άμεσος” τύπος τιμολογίου που συνδέεται με τη χονδρική αγορά, χωρίς πρόβλεψη ή “μαξιλάρι” από τον πάροχο.
Συνοπτικά
Κυμαινόμενο εκ των υστέρων, συνδεδεμένο άμεσα με τη χονδρική.
Δεν γνωρίζεις την τιμή εκ των προτέρων – τη μαθαίνεις μετά το τέλος του μήνα.
Συνήθως είναι οικονομικότερο σε βάθος χρόνου, αλλά έχει τον υψηλότερο βαθμό αβεβαιότητας.
Ταιριάζει σε καταναλωτές που θέλουν να εκμεταλλευτούν χαμηλές τιμές αγοράς και δεν φοβούνται τις διακυμάνσεις.
Γιατί ο κάθε καταναλωτής είναι ξεχωριστός, δεν υπάρχει «ένα χρώμα για όλους»
Η σωστή επιλογή τιμολογίου εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες:
1. Προφίλ κατανάλωσης – Πόσες kWh καταναλώνεις το μήνα; Έχεις αιχμές (π.χ. πολλά φορτία βράδυ) ή ομοιόμορφη χρήση; Τα σταθερά μπλε τιμολόγια «σβήνουν» τις αιχμές ρίσκου· τα κυμαινόμενα μπορούν να είναι φθηνότερα κάποιους μήνες αλλά ακριβότερα σε άλλους.
2. Αποδοχή ρίσκου / οικονομική ευελιξία – Θες προβλεψιμότητα ή μπορείς να αντέξεις διακυμάνσεις; Οι ευάλωτοι προτιμούν μπλε/σταθερά ή ειδικά (πράσινα) που προσφέρουν προστασία· όσοι «παίζουν» την αγορά επιλέγουν συχνά κίτρινα.
3. Γνώση και χρόνος για σύγκριση – Μπορείς να συγκρίνεις προσφορές, να διαβάσεις όρους και να αξιολογήσεις πόσο «δίκαιο» είναι ένα προωθητικό κίνητρο; Οι μικρές λεπτομέρειες (εκπτώσεις πρώτων μηνών, πάγια, ζώνες ώρας) αλλάζουν το όλο picture.
Συμβουλές «Ρεύμα στα Ίσια» πριν αλλάξεις τιμολόγιο (διορθωμένο)
Μην κοιτάς μόνο την τιμή €/kWh – έλεγξε επίσης το πάγιο, τις εκπτώσεις συνέπειας, τους όρους εξόδου (π.χ. αποζημίωση πριν λήξη σύμβασης) και τις ζώνες ωρών (αν το προϊόν έχει χρέωση ανά ώρα/ζώνη).
Αν θες ήρεμους, προβλέψιμους λογαριασμούς: μάλλον μπλε (σταθερό).
Αν μπορείς να παρακολουθείς την αγορά και αντέχεις διακυμάνσεις στην τιμή: σκέψου κίτρινο (κυμαινόμενο).
Αν ανήκεις σε ευπαθή ομάδα ή δικαιούσαι κοινωνικό τιμολόγιο: έλεγξε το πράσινο / ειδικό, αλλά προσοχή – το κοινωνικό τιμολόγιο μπορεί να ισχύει ανεξαρτήτως χρώματος (δηλαδή μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε μπλε όσο και σε κίτρινα, ανάλογα με τον προμηθευτή και τους όρους).
Γενικός κανόνας: το «χρώμα» δείχνει τον τρόπο διαμόρφωσης της τιμής – το δικαίωμα σε κοινωνικές/ειδικές ρυθμίσεις είναι ξεχωριστό και πρέπει να το επιβεβαιώσεις με τον προμηθευτή ή τον ρυθμιστή.
Μάκης Τσαντήλας, Σύμβουλος Ενέργειας & Ιδρυτής της Bright Sales
Παραγωγός της εκπομπής “Ρεύμα στα Ίσια” στο Kalithea radio