Νέες αλλαγές στο πρόγραμμα «Smart Readiness» φέρνει κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με στόχο να διευκολυνθεί η υλοποίηση περισσότερων παρεμβάσεων στα κτίρια και να ενισχυθεί η προετοιμασία τους για τις σύγχρονες ψηφιακές υποδομές. Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 57,12 εκατ. ευρώ, με τη μερίδα του λέοντος να κατευθύνεται απευθείας στις επιδοτούμενες παρεμβάσεις μέσω vouchers. Συγκεκριμένα, 45,31 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την πληρωμή των επιταγών, ενώ περίπου 11,81 εκατ. ευρώ αφορούν υπηρεσίες υποστήριξης και διαχείρισης του προγράμματος. Η χρηματοδότηση προέρχεται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η αναβάθμιση των υποδομών των κτιρίων, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν καλύτερα τις ανάγκες της νέας ψηφιακής εποχής. Οι παρεμβάσεις αφορούν την προετοιμασία των κτιρίων για σύγχρονες ψηφιακές υπηρεσίες και υποδομές, με ιδιαίτερη σημασία για τις πολυκατοικίες και τα κτίρια που χρειάζονται αναβάθμιση των τηλεπικοινωνιακών τους υποδομών. Οι αλλαγές κρίθηκαν απαραίτητες προκειμένου να γίνει ευκολότερη η εφαρμογή του προγράμματος και να μπορέσουν να πραγματοποιηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες επιλέξιμες παρεμβάσεις. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αξιοποιηθεί μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων και να περιοριστούν οι περιπτώσεις όπου δικαιούχοι ή επιχειρήσεις μένουν εκτός λόγω των προηγούμενων όρων.
Τι ισχύει για τις επιχειρήσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι νέες προβλέψεις για τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Όταν ο ιδιοκτήτης του κτιρίου ασκεί οικονομική δραστηριότητα, η ενίσχυση υπάγεται στους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων «de minimis». Με βάση το νέο πλαίσιο, το συνολικό ποσό των ενισχύσεων de minimis που μπορεί να λάβει μία ενιαία επιχείρηση δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ σε οποιαδήποτε περίοδο τριών ετών. Το όριο αυτό συνυπολογίζει και την ενίσχυση που προκύπτει από τη συμμετοχή στο Smart Readiness. Για να μπορεί μια επιχείρηση να ενταχθεί, θα πρέπει να διαθέτει έδρα ή υποκατάστημα στην Ελλάδα και ελληνικό ΑΦΜ, να είναι ενεργή κατά την υποβολή της αίτησης και να δραστηριοποιείται σε επιλέξιμη οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, απαιτείται να λειτουργεί νόμιμα και να τηρεί την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία.
Προϋπόθεση η ιδιότητα της μικρομεσαίας επιχείρησης
Στις προϋποθέσεις συμμετοχής περιλαμβάνεται και η ιδιότητα της μικρομεσαίας επιχείρησης. Παράλληλα, η επιχείρηση δεν θα πρέπει να έχει υπερβεί, μαζί με την ενίσχυση που προκύπτει από το Smart Readiness, το ανώτατο όριο των 300.000 ευρώ για τις ενισχύσεις de minimis κατά την προβλεπόμενη τριετή περίοδο. Εάν από τους σχετικούς ελέγχους προκύψει ότι το όριο έχει ήδη ξεπεραστεί, η επιχείρηση δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαιούχος της συγκεκριμένης ενίσχυσης.
Τι αλλάζει στις πολυκατοικίες
Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται και για τις πολυκατοικίες και τα κτίρια με περισσότερους ιδιοκτήτες. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ανάμεσα στους ιδιοκτήτες υπάρχουν πρόσωπα που ασκούν οικονομική δραστηριότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όταν μια ιδιοκτησία ανήκει σε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, το ποσό της επιχορήγησης που του αναλογεί υπολογίζεται με βάση τα χιλιοστά συνιδιοκτησίας που εμφανίζονται στα στοιχεία του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιχειρεί να συνδέσει με σαφή τρόπο το ύψος της ενίσχυσης με το ποσοστό συνιδιοκτησίας κάθε δικαιούχου, ώστε να υπάρχει συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού στις περιπτώσεις κοινής ιδιοκτησίας. Παράλληλα με τις αλλαγές στους όρους συμμετοχής, το νέο πλαίσιο προβλέπει διασταυρώσεις και ελέγχους σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούνται μέσω του προγράμματος. Οι έλεγχοι έχουν ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν περιορισμοί ως προς το ύψος των κρατικών ενισχύσεων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να εξετάζουν τα διαθέσιμα στοιχεία προκειμένου να διαπιστώνεται εάν τηρούνται οι προβλεπόμενοι κανόνες και τα ανώτατα όρια.
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν τηρούνται οι προϋποθέσεις του προγράμματος, προβλέπονται συνέπειες για τον δικαιούχο. Ειδικότερα, εάν προκύψει υπέρβαση του ανώτατου επιτρεπόμενου ποσού ενίσχυσης ή υποβολή ψευδών στοιχείων, το σύνολο της ενίσχυσης μπορεί να καταστεί άμεσα απαιτητό. Μάλιστα, η επιστροφή δεν περιορίζεται στο αρχικό ποσό. Προβλέπεται η απαίτηση της ενίσχυσης με τόκο από την ημερομηνία κατά την οποία το ποσό τέθηκε στη διάθεση του δικαιούχου.
Με συνολικούς διαθέσιμους πόρους άνω των 57 εκατ. ευρώ, το Smart Readiness αποτελεί ένα από τα εργαλεία χρηματοδότησης για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών των κτιρίων. Το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού, πάνω από 45 εκατ. ευρώ, προορίζεται για τα vouchers, ενώ το υπόλοιπο αφορά την υποστήριξη και τη λειτουργία του μηχανισμού του προγράμματος. Οι νέες ρυθμίσεις επιχειρούν να αντιμετωπίσουν ζητήματα που προκύπτουν κατά την εφαρμογή του προγράμματος, να διευκρινίσουν τους κανόνες για τις επιχειρήσεις και τις πολυκατοικίες και να επιτρέψουν την πραγματοποίηση περισσότερων παρεμβάσεων.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην πρακτική εφαρμογή των νέων όρων και στην αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων, καθώς ο βασικός στόχος παραμένει η αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών και η προσαρμογή τους στις απαιτήσεις των σύγχρονων ψηφιακών δικτύων.