Πύρινος συναγερμός στην Ελλάδα: Πάνω από 400 φωτιές σε 10 ημέρες – Red Code και τη Δευτέρα, έως 9 μποφόρ οι άνεμοι
Η Ελλάδα μπαίνει σε μία ακόμη δύσκολη φάση του φετινού καλοκαιριού, με το θερμόμετρο, την ξηρασία και τους ισχυρούς βοριάδες να δημιουργούν ένα επικίνδυνο εκρηκτικό μείγμα για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση πυρκαγιών.
Οι πληγές από τις πρόσφατες μεγάλες φωτιές σε Αττικοβοιωτία, Ρέθυμνο και Αιγιαλεία παραμένουν ακόμη ανοιχτές, την ώρα που ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται ξανά σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι δυσμενείς συνθήκες δεν περιορίζονται σε μία ημέρα. Σύμφωνα με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι αναμένεται να επιμείνουν έως και την Τετάρτη 12 Αυγούστου, ενώ τη Δευτέρα σε αρκετές περιοχές οι ριπές ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τα 9 μποφόρ.
Red Code σε πολλές περιοχές της χώρας
Η σημερινή ημέρα, Κυριακή 9 Αυγούστου, χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς, με την κατηγορία κινδύνου 4 να αφορά την Αττική, τμήματα της Πελοποννήσου, τη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα, την Εύβοια, την Κρήτη, τις Κυκλάδες και περιοχές του Βορείου Αιγαίου.
Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει θέσει σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code την Αττική, την Κρήτη, τις Κυκλάδες, την Εύβοια, τη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα, καθώς και τις Περιφερειακές Ενότητες Κορινθίας, Αργολίδας, Αρκαδίας και Λακωνίας, μεταξύ άλλων περιοχών.
Η εικόνα αυτή μεταφράζεται σε αυξημένη ετοιμότητα για Πυροσβεστική, Ένοπλες Δυνάμεις, Σώματα Ασφαλείας, Περιφέρειες και Δήμους, με τις επίγειες περιπολίες να συνεχίζονται και τις εναέριες περιπολίες να ενισχύονται.
Η Δευτέρα θεωρείται ακόμη πιο δύσκολη
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στη Δευτέρα 10 Αυγούστου.
Στη Θράκη και τη δυτική Πελοπόννησο αναμένονται βόρειοι άνεμοι 4 έως 6 μποφόρ. Στην Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, τα Κύθηρα, τη δυτική Κρήτη και αρκετές θαλάσσιες περιοχές, οι άνεμοι θα φτάσουν τα 6 έως 7 μποφόρ, με ριπές που τοπικά μπορεί να αγγίξουν τα 8 και πιθανόν τα 9 μποφόρ.
Την Τρίτη και την Τετάρτη οι βόρειοι άνεμοι αναμένεται να διατηρηθούν στα ανατολικά και νότια τμήματα της χώρας, με μέση ένταση 6 έως 7 μποφόρ.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην Κρήτη, όπου ήδη καταγράφονται πολύ ισχυρές εντάσεις ανέμου. Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου επισημαίνει ότι το νησί παρουσιάζει σήμερα τις μεγαλύτερες εντάσεις ανέμου.
Πάνω από 400 πυρκαγιές σε μόλις δέκα ημέρες
Το μέγεθος της πίεσης που έχει δεχθεί ο μηχανισμός αποτυπώνεται και στον αριθμό των πυρκαγιών.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, δήλωσε σήμερα ότι μέσα σε ένα δεκαήμερο αντιμετωπίστηκαν πάνω από 400 φωτιές, αρκετές από τις οποίες εξακολουθούν να απασχολούν πυροσβεστικές δυνάμεις.
Όπως ανέφερε, από τις 28 Ιουλίου και μετά εκδηλώθηκαν διαδοχικά μεγάλες πυρκαγιές στην Πάρο, στη νότια Κρήτη και στη Βοιωτία, δημιουργώντας μια ήδη επιβαρυμένη επιχειρησιακή κατάσταση.
Και τώρα, πριν ακόμη υπάρξει πλήρης αποφόρτιση του μηχανισμού, έρχεται ένα νέο κύμα ισχυρών ανέμων.
Το επικίνδυνο «κοκτέιλ»
Οι ειδικοί και η Πολιτική Προστασία επισημαίνουν τρεις παράγοντες που, όταν συνυπάρχουν, αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο:
Ισχυροί άνεμοι, υψηλές θερμοκρασίες και μεγάλη ποσότητα ξηρής καύσιμης ύλης.
Ο Ευάγγελος Τουρνάς ανέφερε ότι στα δυτικά οι θερμοκρασίες θα φτάσουν περίπου τους 40 βαθμούς, ενώ στα ανατολικά θα κινηθούν στους 38-39 βαθμούς.
Σε αυτές τις συνθήκες, μία μικρή εστία μπορεί να μετατραπεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο σε μεγάλη πυρκαγιά. Ο άνεμος μεταφέρει καύτρες, επιταχύνει το μέτωπο και δυσκολεύει την προσέγγιση των επίγειων δυνάμεων, ενώ σε πολύ ισχυρές εντάσεις περιορίζεται και η επιχειρησιακή δυνατότητα των εναέριων μέσων.
Γι’ αυτό και το μήνυμα των Αρχών είναι σαφές: το σημαντικότερο είναι να μην υπάρξει νέα έναρξη πυρκαγιάς.
680 πρόστιμα και περισσότερες από 274 συλλήψεις
Την ίδια στιγμή, οι έλεγχοι για την πρόκληση πυρκαγιών συνεχίζονται.
Σύμφωνα με τον υπουργό, έχουν ήδη επιβληθεί 680 πρόστιμα, ενώ έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 274 συλλήψεις με αυτόφωρη διαδικασία. Περίπου το 90% των περιπτώσεων που εξετάστηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, αφορούν πυρκαγιές από αμέλεια και περίπου το 10% περιστατικά που αποδίδονται σε πρόθεση.
Η Πολιτική Προστασία υπενθυμίζει ότι ακόμη και μία φαινομενικά ασήμαντη ενέργεια στην ύπαιθρο μπορεί να προκαλέσει καταστροφή όταν οι συνθήκες είναι τόσο ακραίες.
Απαγορεύονται ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες ή φωτιά, ενώ κατά την αντιπυρική περίοδο απαγορεύεται και η καύση αγρών.
Το «Plan B» που χρειάστηκε στην Αττικοβοιωτία
Η πρόσφατη εμπειρία της Αττικοβοιωτίας έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η επιχειρησιακή εικόνα.
Όταν οι ισχυροί άνεμοι και οι αναταράξεις περιόρισαν τη δυνατότητα αποτελεσματικής χρήσης των εναέριων μέσων, το βάρος μεταφέρθηκε στις επίγειες δυνάμεις.
Πυροσβέστες, δασοκομάντος, εθελοντές και μηχανήματα έργου δημιούργησαν ζώνες άμυνας, επιχειρώντας να ανακόψουν την πορεία της φωτιάς και να προστατεύσουν κατοικημένες περιοχές.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η προληπτική εργασία που είχε προηγηθεί μέσω του προγράμματος AntiNero. Η συγκεκριμένη προετοιμασία αξιοποιήθηκε στην περιοχή της Ψάθας, όπου δημιουργήθηκαν συνθήκες που διευκόλυναν την πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων.
Το μήνυμα από αυτή την επιχείρηση είναι σαφές: όταν τα εναέρια μέσα περιορίζονται από τον καιρό, η πρόληψη και η προετοιμασία στο έδαφος μπορούν να κρίνουν τη μάχη.
Έρχεται νέος εναέριος στόλος
Μέσα σε αυτή την ιδιαίτερα απαιτητική αντιπυρική περίοδο, το υπουργείο αναφέρεται και στην ενίσχυση του εναέριου στόλου.
Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Τουρνά, η χώρα αναμένεται να αρχίσει να παραλαμβάνει οκτώ ελικόπτερα δασοπυρόσβεσης Super Puma, με τα δύο πρώτα να αναμένονται το φθινόπωρο.
Από το 2028 προβλέπεται να ξεκινήσει η παραλαβή επτά νέων Canadair CL-515, ενώ παράλληλα επτά υφιστάμενα CL-415 θα αναβαθμιστούν σε CL-515.
Με την ολοκλήρωση του σχεδιασμού, σύμφωνα με τον υπουργό, η Ελλάδα θα διαθέτει συνολικά 14 αεροσκάφη αυτής της κατηγορίας, με τα νέα CL-515 να έχουν δυνατότητα μεταφοράς έως επτά τόνων νερού και αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η πρόληψη παραμένει η πρώτη γραμμή άμυνας
Όμως ακόμη και ο μεγαλύτερος εναέριος στόλος δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο όταν οι καιρικές συνθήκες είναι ακραίες.
Η ίδια η Πολιτική Προστασία επισημαίνει ότι οι πολίτες πρέπει να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες των Αρχών και να αποφεύγουν κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει φωτιά.
Το επόμενο τριήμερο είναι κρίσιμο.
Οι άνεμοι παραμένουν ισχυροί, η θερμοκρασία παραμένει υψηλή και η ύπαιθρος έχει ήδη δεχθεί την πίεση ενός πολύ δύσκολου δεκαημέρου.
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς αντιμέτωπη με έναν ακόμη καύσωνα ή ένα ακόμη επεισόδιο ισχυρών ανέμων.
Βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα επικίνδυνο τρίπτυχο: ζέστη, ξηρασία και βοριάδες.
Και σε ένα τέτοιο σκηνικό, η επόμενη φωτιά μπορεί να ξεκινήσει από μια σπίθα.
Γι’ αυτό το μεγάλο στοίχημα των επόμενων ημερών δεν είναι μόνο πόσο γρήγορα θα σβήσει μια πυρκαγιά.
Είναι να μην ξεκινήσει ποτέ.