Πώς είναι δυνατόν, από τη μία πλευρά, να εκφράζεται δημόσια η βαθιά θλίψη για την απώλεια πέντε πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος και, από την άλλη, να διατυπώνονται απόψεις και πολιτικές που, σύμφωνα με επικριτές, δεν αναγνωρίζουν επαρκώς τη συμβολή και τις ανάγκες των πυροσβεστών που επιχειρούν καθημερινά στην πρώτη γραμμή των δασικών πυρκαγιών;
Οι πυροσβέστες χαρακτηρίζονται συχνά ως «ήρωες» για την προσφορά τους στην προστασία ανθρώπινων ζωών, περιουσιών και του φυσικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, επανέρχεται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο το ζήτημα της επάρκειας του εξοπλισμού, των συνθηκών εργασίας και της υπηρεσιακής αντιμετώπισης των εποχικών πυροσβεστών και των πυροσβεστών πενταετούς υποχρέωσης, με πολλούς να ζητούν μεγαλύτερη στήριξη και ίση μεταχείριση για το σύνολο του προσωπικού που επιχειρεί κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες.
Εκπαίδευση… δύο εβδομάδων
Για τις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και μέσα στο Πυροσβεστικό Σώμα το Documento έχει κάνει εκτενή ρεπορτάζ. Οι ίδιοι οι εποχικοί πυροσβέστες όμως θέτουν ως ένα, επίσης κομβικό ζήτημα που συνδέεται άρρηκτα με την ασφάλεια τους, και το θέμα της εκπαίδευσής τους. Μιλώντας στο Documento καταγγέλλουν ότι η εκπαίδευσή τους παραμένει περιορισμένη και επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις δασικές πυρκαγιές, παρότι μια φωτιά μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να επεκταθεί σε κατοικημένες περιοχές και να μετατραπεί σε αστική πυρκαγιά, απαιτώντας διαφορετικές δεξιότητες.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πυροσβεστικών Υπαλλήλων Ιδιωτικού Δικαίου Θάνος Ψαρόπουλος μιλώντας για την εκπαίδευση των εποχικών πυροσβεστών, η οποία διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες, πραγματοποιείται στους πυροσβεστικούς σταθμούς και επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, σχολιάζει: «Είναι υποτυπώδης, γιατί δεν κάνουμε εκπαίδευση σε αστικά συμβάντα, σε τροχαία ατυχήματα, δηλαδή σε περιπτώσεις που συνδράμει το Πυροσβεστικό Σώμα. Εχουμε ζητήσει ως σωματείο να περάσουμε την εκπαίδευση που περνάνε οι εθελοντές πυροσβέστες. Το ζήτησε και η ομοσπονδία, αλλά περάσανε δύο υπουργοί και δεν έγινε τίποτε. Το ζητήσαμε και στον αρχηγό, αλλά ακόμη περιμένουμε. Το βλέπουμε. Δεν έχει υλοποιηθεί. Το θέμα είναι ότι ζητάμε οι ίδιοι να εκπαιδευτούμε και δεν τεμπελιάζουμε. Ναι, συμφωνούμε ότι είμαστε για τα δασικά περιπολικά, αλλά, αν ένα σπίτι είναι μέσα στο δάσος, αν ένα τροχαίο γίνει μέσα στο δάσος, τι γίνεται;»
Οπως εξηγεί ο Θ. Ψαρόπουλος, σε περίπτωση πυρκαγιάς σε κατοικία εντός δασικής περιοχής, οι εποχικοί πυροσβέστες δεν μπορούν να συνδράμουν και θα πρέπει να επέμβει όχημα από πυροσβεστικό σταθμό. Αντίθετα, σε τέτοιο περιστατικό μπορούν να επιχειρούν, πέρα από το μόνιμο προσωπικό, οι πυροσβέστες πενταετούς υποχρέωσης και οι εθελοντές του Σώματος, όχι όμως οι εποχικοί.
«Διώχνουν την εμπειρία»
Ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Σωματείου Πυροσβεστών Κωνσταντίνος Παπαντώνης συμπληρώνει ότι το φαινόμενο των πυρκαγιών εξελίσσεται βάσει των καιρικών συνθηκών, π.χ. περισσότεροι άνεμοι κ.λπ. Γι’ αυτό και «η εκπαίδευση θα πρέπει να εξελίσσεται κάθε χρόνο. Συνήθως όμως γίνεται με κάποια σταθερά στάνταρ. Αυτό βέβαια έχει να κάνει και με την εκπαίδευση του μόνιμου πυροσβεστικού προσωπικού. Δηλαδή, αν είσαι αξιωματικός και σε εκπαιδεύουν στα ίδια συμβάντα κάθε χρόνο, αυτός ο αξιωματικός, ο επιτελάρχης θα κάνει τα ίδια και στον εποχικό, έτσι δεν είναι; Αρα δεν υπάρχει εξέλιξη».
Παράλληλα, «διώχνουν ανθρώπινο δυναμικό οκτώ ετών από το Πυροσβεστικό Σώμα και το αντικαθιστούν με μόνο κριτήριο την ηλικία» επισημαίνει στο Documento o εποχικός πυροσβέστης Θωμάς Μανούσος από την Εύβοια.
«Το κράτος» όπως εξηγεί, «δεν εκμεταλλεύεται την εμπειρία που έχεις οκτώ χρόνια στο πεδίο, ούτε την εμπειρία και τις γνώσεις των πενταετών λαμβάνει υπόψη. Διώχνει τον κόσμο. Οταν έχει ο άλλος τόσα χρόνια προϋπηρεσίας στο πεδίο, είναι πολύ πιο χρήσιμος από έναν άνθρωπο που δεν ξέρει τη δουλειά». Καταλήγει δε ότι χρειάζεται συνδυασμός έμπειρου και νέου ηλικιακά προσωπικού.
Άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας
Εκτός από το ζήτημα στην εκπαίδευση ο Κων. Παπαντώνης εστιάζει και στις ελλείψεις προσωπικού, μέσων ατομικής προστασίας αλλά και οχημάτων. Μάλιστα, με αφορμή την τραγωδία στο Ρέθυμνο, σχολίασε για το όχημα των δύο εκλιπόντων πυροσβεστών: «Αυτά τα μισάτονα, όπως τα λέμε εμείς, που τα παίρνουν οι διοικητές, δεν είναι αυτοκίνητα για να σβήσεις φωτιά. Μέσα σε τρία λεπτά αδειάζει το βυτίο. Τι να σε προστατεύσει αυτό; Εχουμε έλλειψη από πυροσβεστικά οχήματα δυόμισι, τριών τόνων, πέντε, δέκα».
Επιπλέον, ο εποχικός Θ. Μανούσος επισημαίνει και το πολύ σημαντικό ζήτημα της άνισης αντιμετώπισης την οποία υφίστανται οι εποχικοί και οι πενταετείς του Σώματος που υπηρετούν χρόνια: «Μας συμπεριφέρονται σαν ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας. Δεν έχει αντίκρισμα αυτό που κάνουμε. Οταν εγώ δηλαδή θα πάθω ένα ατύχημα θα με αντιμετωπίσουν σαν δεύτερης κατηγορίας άνθρωπο, εκεί υπάρχει το πρόβλημα. Δεν σου δίνει κανένας σημασία, ούτε η πολιτεία ούτε η κυβέρνηση. Δηλαδή μας χρησιμοποιούν και μας πετάνε στην άκρη τους μήνες που δεν μας θέλουνε. Και κάποια στιγμή μας διώχνουν και τελείως. Πείτε μας τι κακό σας έχουμε κάνει να σας ζητήσουμε συγγνώμη!».