Γράφει ο Κώστας Νικολακόπουλος, συντάκτης αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας
Ωραίο είναι να φτάνεις πρώτος. Να βλέπεις τον δρόμο μπροστά σου καθαρό, να έχεις το πλεονέκτημα. Όμως το αντίθετο, να βρίσκεσαι πρώτος από το τέλος, όχι απλά δεν είναι ωραίο, αλλά αν παραμείνεις εκεί για χρόνια… τότε είναι πρόβλημα. Και δυστυχώς, αυτή η εικόνα ταιριάζει γάντι στα αυτοκίνητα στην Ελλάδα.
Για χρόνια τώρα, ο στόλος των αυτοκινήτων μας είναι ο πιο γερασμένος στην Ευρώπη – και με διαφορά. Κάθε φορά που κυκλοφορώ στους δρόμους της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης, δεν βλέπω μόνο αυτοκίνητα· βλέπω ιστορία. Αυτοκίνητα που έχουν περάσει πάνω από μία δεκαετία στους δρόμους, αυτοκίνητα που φέρουν μαζί τους ρίσκο, εκπομπές ρύπων και βλάβες.
Τι κάνουν οι οδηγοί;
Κάποιοι στρέφονται σε μεταχειρισμένα αυτοκίνητα – συχνά πιο προσιτά, πιο «λογικά» – κάποιοι επιλέγουν καινούρια, αλλά προσιτά μοντέλα, ενώ άλλοι έχουν αρχίσει να κοιτούν προς τα ηλεκτρικά. Παρ’ όλα αυτά, η μεγάλη πλειοψηφία κρατάει τα παλιά της αυτοκίνητα, ίσως από συνήθεια, ίσως από οικονομική αναγκαιότητα.
Η συνολική εικόνα στην Ευρώπη
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ACEA, ο ευρωπαϊκός στόλος αυτοκινήτων αυξήθηκε το 2024 κατά 1,4%, φτάνοντας τα 256 εκατομμύρια οχήματα. Ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 570 αυτοκίνητα ανά 1.000 κατοίκους. Στην Ελλάδα, ο αριθμός είναι 552. Όχι χαμηλός, αλλά η μεγάλη διαφορά είναι η ηλικία των οχημάτων.
Ο στόλος μας συνεχίζει να μεγαλώνει – το 2024 καταγράφηκε αύξηση 2,2%, με συνολικά 5.738.572 αυτοκίνητα στους ελληνικούς δρόμους. Από αυτά, περίπου 4,5 εκατομμύρια είναι άνω των 10 ετών, δηλαδή σχεδόν 8 στα 10 οχήματα που κυκλοφορούν στη χώρα μας είναι γερασμένα.
Σταθερά τελευταίοι στην ΕΕ
Κάθε χρόνο η μέση ηλικία των αυτοκινήτων στην Ελλάδα αυξάνεται και κάθε χρόνο βρισκόμαστε στην τελευταία θέση της Ευρώπης. Το 2024 ο μέσος όρος ηλικίας είναι 17,8 χρόνια, ενώ το 2020, τελευταία χρονιά που δεν ήμασταν τελευταίοι, ήταν 16,6 χρόνια. Τι σημαίνει αυτό; Απλό: δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε τα παλιά ή πολύ παλιά αυτοκίνητά μας με νεότερα, ασφαλή και φιλικά προς το περιβάλλον μοντέλα.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα αυτοκίνητα. Βαν και φορτηγά ακολουθούν τα ίδια μοτίβα, με μέση ηλικία 21,2 και 22,9 χρόνια αντίστοιχα, πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στα λεωφορεία είμαστε προτελευταίοι, με 17,2 χρόνια. Στον αντίποδα, χώρες όπως το Λουξεμβούργο έχουν στόλο μόλις 8,2 ετών.
Το χάσμα με την Ευρώπη
Αν και μπορεί να φαίνεται λογικό να μην μπορούμε να συγκριθούμε με χώρες όπως η Δανία ή το Λουξεμβούργο, το πρόβλημα είναι ότι απέχουμε σημαντικά και από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο:
-
Αυτοκίνητα: Ελλάδα 17,8 χρόνια – ΕΕ 12,7
-
Βαν: Ελλάδα 21,2 – ΕΕ 12,9
-
Φορτηγά: Ελλάδα 22,9 – ΕΕ 14,0
-
Λεωφορεία: Ελλάδα 17,2 – ΕΕ 12,2
Κι αυτό δεν είναι θέμα πρεστίζ. Είναι θέμα ασφάλειας, ρύπων και αξιοπιστίας.
Η ανάγκη για αλλαγή
Η ΕΕ προωθεί απόσυρση παλιών αυτοκινήτων από το 2026, αλλά για τη χώρα μας η μετάβαση θα είναι πιο δύσκολη. Ποιοι θα προλάβουν να αγοράσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με επιδότηση; Ποιοι θα στραφούν σε σύγχρονα μεταχειρισμένα που πληρούν τα πρότυπα ασφαλείας;
Μέχρι τότε, ό,τι κι αν οδηγείς – είτε μυρίζει καινουργίλα είτε είναι «κουβαδάκι» με αναμνήσεις – φρόντισε να έχεις την κατάλληλη ασφάλεια. Γιατί στο τέλος, η προστασία σου δεν μετριέται με χρόνια ή μοντέλο, αλλά με σωστές επιλογές και φροντίδα για τον δρόμο.