Στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον των πόλεων και τον σύγχρονο αστικό σχεδιασμό βρέθηκε το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού, στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών που πραγματοποιήθηκε στους Δελφούς από τις 22 έως τις 25 Απριλίου. Η συζήτηση ανέδειξε τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μεσογειακές πόλεις λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα μεγάλα έργα αστικής ανάπλασης στη διαμόρφωση πιο ανθεκτικών και βιώσιμων περιβαλλόντων.
Αφορμή για τον διάλογο αποτέλεσε η παρουσίαση ενός νέου οδηγού σχεδιασμού αστικών πάρκων και χώρων πρασίνου, ο οποίος βασίζεται στην εμπειρία του Μητροπολιτικού Πάρκου Ελληνικού. Ο οδηγός επιχειρεί να συγκεντρώσει και να κωδικοποιήσει βασικές αρχές για τον σχεδιασμό σύγχρονων πράσινων πόλεων, με έμφαση στη διαχείριση του νερού, την επιλογή ανθεκτικών φυτεύσεων, τη σκίαση, τη βιοποικιλότητα και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση των δημόσιων χώρων.
Κεντρικό σημείο της συζήτησης ήταν η μετατόπιση της αντίληψης για τα αστικά πάρκα: από χώροι αναψυχής, πλέον αντιμετωπίζονται ως κρίσιμες υποδομές για τη δημόσια υγεία, την περιβαλλοντική ισορροπία και την κοινωνική συνοχή, ιδιαίτερα σε πυκνοδομημένες πόλεις όπως η Αθήνα.
Η Σίσσυ Ηλιοπούλου, Chief Marketing & Communications Officer της LAMDA Development, παρουσίασε το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού ως ένα ολοκληρωμένο μοντέλο επανασχεδιασμού της πόλης. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται απλώς για μια αστική ανάπλαση, αλλά για ένα νέο πρότυπο αστικής ανάπτυξης με διεθνή αναφορά, το οποίο επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι πόλεις του μέλλοντος.
Σύμφωνα με την ίδια, το έργο βασίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες: την κλίμακα παρέμβασης, τη συνδεσιμότητα μεταξύ νέων και υφιστάμενων περιοχών, τις εκτεταμένες φυτεύσεις που ενισχύουν το μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα, καθώς και τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα που δίνει προτεραιότητα στην καθημερινή εμπειρία των κατοίκων.
Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού θα καταλαμβάνει περίπου 2.000 στρέμματα, ενώ συνολικά το έργο περιλαμβάνει περίπου 600 επιπλέον στρέμματα πράσινων και ανοιχτών δημόσιων χώρων. Ο σχεδιασμός του το καθιστά έναν από τους μεγαλύτερους συνεχόμενους αστικούς πράσινους πυρήνες στην Ευρώπη.
Παράλληλα, το έργο ενσωματώνει ένα εκτεταμένο δίκτυο πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων, ενώ προωθεί το μοντέλο της «πόλης των 15 λεπτών», όπου οι βασικές ανάγκες καλύπτονται σε κοντινές αποστάσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σύνδεση με το παραλιακό μέτωπο, με τη δημιουργία νέας δημόσιας παραλίας μήκους 1,5 χιλιομέτρου.
Όπως επισημάνθηκε, το πάρκο δεν αποτελεί απλώς έναν μεγάλο πράσινο χώρο, αλλά ένα ζωντανό αστικό οικοσύστημα που θα φιλοξενεί δράσεις αθλητισμού και πολιτισμού, ενισχύοντας τη σχέση της πόλης με το περιβάλλον.
Η Ελένη Μυριβήλη, Global Chief Heat Officer του UNEP και του Atlantic Council, υπογράμμισε ότι οι πόλεις της Μεσογείου βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, καθώς αντιμετωπίζουν ολοένα και πιο έντονα φαινόμενα καύσωνα και θερμικών νησίδων. Όπως εξήγησε, η έλλειψη πρασίνου και η πυκνή δόμηση οδηγούν σε υψηλότερες θερμοκρασίες εντός των πόλεων, με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε έναν νέο οδηγό σχεδιασμού αστικών πάρκων για μεσογειακές συνθήκες, ο οποίος δίνει έμφαση σε ανθεκτικές φυτεύσεις, επαναχρησιμοποίηση νερού, ενίσχυση της σκίασης, σωστή επιλογή υλικών και μακροπρόθεσμη συντήρηση των πράσινων υποδομών.
Η συζήτηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα μεγάλα έργα αστικής ανάπλασης, όπως το Ελληνικό, μπορούν να αποτελέσουν πρότυπα για τις πόλεις του μέλλοντος, εφόσον ενσωματώνουν τις αρχές της βιωσιμότητας, της ανθεκτικότητας και της κοινωνικής συνοχής.