Σημαντικές παρεμβάσεις για την οικονομική στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, την εξόφληση οφειλών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, αλλά και την ενίσχυση των υποστελεχωμένων δήμων ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, στο πλαίσιο του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, που πραγματοποιείται στην Καλαμάτα.
Στο επίκεντρο των εξαγγελιών βρέθηκε η οικονομική ενίσχυση των ΔΕΥΑ, καθώς, σύμφωνα με τον υπουργό, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατανομή περίπου 240 εκατομμυρίων ευρώ. Η χρηματοδότηση αυτή έχει ως στόχο να καλύψει ποσοστό 35% έως 40% των συσσωρευμένων οφειλών των επιχειρήσεων προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.
Επιπλέον, προβλέπεται η πλήρης εξόφληση των χρεών των συνδέσμων ύδρευσης που καταργούνται, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ. Ο κ. Λιβάνιος χαρακτήρισε τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις ως την αρχή μιας ευρύτερης προσπάθειας οικονομικής εξυγίανσης, προαναγγέλλοντας παράλληλα ρυθμίσεις για τις εναπομείνασες οφειλές, με στόχο τον περιορισμό των τόκων και των προσαυξήσεων.
Στο προσκήνιο το ενεργειακό κόστος των δήμων
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στη μεγάλη επιβάρυνση που προκαλεί το ενεργειακό κόστος στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Όπως επισήμανε, υπηρεσίες όπως ο δημοτικός φωτισμός, η υδροδότηση και η λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών είναι απολύτως αναγκαίες για την καθημερινότητα των πολιτών και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως προαιρετικές δαπάνες.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στη στάση των παρόχων ενέργειας απέναντι στους δήμους, υποστηρίζοντας ότι η αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζεται ως ένας συνηθισμένος επιχειρηματικός πελάτης, χωρίς όμως να διαθέτει τις ίδιες δυνατότητες επιλογής και διαπραγμάτευσης των τιμολογίων.
Με βάση τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας, η πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση των δήμων από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, σε σύγκριση με την περίοδο 2024-2025, υπολογίζεται σε περίπου 35 εκατομμύρια ευρώ. Μέρος της αύξησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, όπως ανέφερε, αξιοποιήθηκε για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Ταυτόχρονα, προανήγγειλε ειδική οικονομική επιβράβευση για τους δήμους που διατηρούν χαμηλές οφειλές προς τους παρόχους ενέργειας. Στόχος είναι να αναγνωριστεί η συνέπεια όσων δήμων ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους και να μην εξισώνονται με εκείνους που αφήνουν τα χρέη τους να συσσωρεύονται.
Νέες λύσεις για την έλλειψη προσωπικού
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε και στο πρόβλημα της υποστελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών. Ο υπουργός ανέφερε ότι τα τελευταία επτά χρόνια έχουν εγκριθεί περίπου 20.000 θέσεις εργασίας για την αυτοδιοίκηση, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι πολλές από αυτές δεν έχουν τελικά καλυφθεί.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, το υπουργείο επεξεργάζεται πρόσθετες διαδικασίες που θα επιτρέπουν την επαναπροκήρυξη ή την κάλυψη θέσεων για τις οποίες δεν εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από υποψηφίους. Παράλληλα, εξετάζεται η επιτάχυνση των διαδικασιών αναπλήρωσης σε περιπτώσεις όπου επιτυχόντες δεν αποδέχονται τον διορισμό τους.
Θετικά αποτιμήθηκε και η εφαρμογή του μέτρου της εντοπιότητας, το οποίο αφορά ορεινούς και νησιωτικούς δήμους, καθώς και δήμους με πληθυσμό έως 25.000 κατοίκους. Όπως σημείωσε ο κ. Λιβάνιος, η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ήδη συμβάλει στην παραμονή νέων εργαζομένων στις περιοχές όπου κατοικούν, περιορίζοντας το φαινόμενο της άμεσης αναζήτησης μετάθεσης σε μεγαλύτερα αστικά κέντρα.
Χρηματοδότηση κατοικιών για γιατρούς και εκπαιδευτικούς
Στο πλαίσιο της στήριξης των μικρών και απομακρυσμένων δήμων, ο υπουργός αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα χρηματοδότησης για την αγορά ή την ανακαίνιση κατοικιών, οι οποίες θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη στέγαση κυρίως γιατρών και εκπαιδευτικών.
Όπως έκανε γνωστό, περίπου 15 έως 20 δήμοι έχουν ήδη προχωρήσει στο στάδιο της χρηματοδότησης. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αντιμετώπιση ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι απομακρυσμένες περιοχές, καθώς η έλλειψη διαθέσιμης και οικονομικά προσιτής κατοικίας δυσκολεύει την προσέλκυση και παραμονή απαραίτητου προσωπικού.
Πρόγραμμα ωρίμανσης έργων για τους μικρούς ορεινούς δήμους
Εξίσου σημαντική ήταν η αναφορά στη δημιουργία ενός ειδικού προγράμματος για την προετοιμασία και ωρίμανση έργων στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.
Το υπουργείο Εσωτερικών επιδιώκει να αναπτύξει τη συγκεκριμένη δράση σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε οι δήμοι να αποκτούν την απαραίτητη τεχνική υποστήριξη και τις ολοκληρωμένες μελέτες που απαιτούνται για την προώθηση έργων υποδομής.
Στην προσπάθεια αυτή προβλέπεται να ενισχυθεί ο ρόλος της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, η οποία αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικότερα στην τεχνική υποστήριξη, την ωρίμανση και την παρακολούθηση των δημοτικών έργων.
Βασική επιδίωξη είναι να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην προετοιμασία των έργων και να αυξηθεί η δυνατότητα των μικρών δήμων να διεκδικούν χρηματοδοτήσεις από το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Πάνω από 3 δισ. ευρώ οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι
Αναφερόμενος στη συνολική χρηματοδότηση της αυτοδιοίκησης, ο κ. Λιβάνιος υπογράμμισε ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι έχουν πλέον ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, όταν το 2019 ανέρχονταν σε περίπου 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Παρά την αύξηση αυτή, αναγνώρισε ότι οι ανάγκες των δήμων παραμένουν μεγάλες και ότι απαιτούνται πρόσθετοι πόροι, τόσο για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων όσο και για τη συντήρηση των σχολικών κτιρίων.
Ειδικά για την ενεργειακή επιβάρυνση, ανακοίνωσε ότι θα δοθεί συμπληρωματική χρηματοδότηση για την κάλυψη των αυξημένων δαπανών που καταγράφηκαν κατά τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο.
Ζήτημα ασφάλειας οι παιδικοί σταθμοί χωρίς πιστοποιητικό πυρασφάλειας
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο υπουργός στάθηκε στο θέμα της λειτουργίας παιδικών και βρεφικών σταθμών χωρίς πιστοποιητικό πυρασφάλειας, χαρακτηρίζοντάς το ιδιαίτερα σοβαρό.
Όπως τόνισε, η ασφάλεια των παιδιών και η προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως τυπικές διοικητικές εκκρεμότητες που παρατείνονται διαρκώς. Η εξασφάλιση των απαραίτητων προϋποθέσεων πυρασφάλειας αποτελεί βασική υποχρέωση των αρμόδιων φορέων και ζήτημα που απαιτεί ουσιαστική αντιμετώπιση.
