NOA-AEGIS και ΠΑΓΓΑΙΑ ενισχύουν τις δυνατότητες της Ελλάδας στην πρόληψη φυσικών καταστροφών και την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής.
Με χρηματοδότηση 66 εκατομμυρίων ευρώ από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους αναβαθμίζεται το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μέσα από την ανάπτυξη νέων ερευνητικών υποδομών, σύγχρονου επιστημονικού εξοπλισμού και αναβαθμισμένων κτιριακών εγκαταστάσεων.
Στην εκδήλωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, που πραγματοποιήθηκε στο Γαλλικό Ινστιτούτο, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, εκπροσωπώντας τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, χαρακτήρισε την ενίσχυση της έρευνας και των επιστημόνων επένδυση στο μέλλον και την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για τη μεγαλύτερη χρηματοδότηση που έχει δοθεί σε ερευνητικό και τεχνολογικό ινστιτούτο στην Ελλάδα. Οι πόροι υποστήριξαν δύο μεγάλες ερευνητικές υποδομές, με περισσότερες από 100 συμβάσεις για νέες και αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις και επιστημονικό εξοπλισμό.
NOA-AEGIS και ΠΑΓΓΑΙΑ: Οι δύο εμβληματικές υποδομές
Η πρώτη υποδομή είναι το NOA-AEGIS, ένα νέο κεντρικό σύστημα που συνενώνει τις δυνατότητες των τριών Ινστιτούτων του Αστεροσκοπείου. Στόχος είναι η ενίσχυση της πρόληψης και της αντιμετώπισης φυσικών και άλλων καταστροφών.
Η δεύτερη είναι το ΠΑΓΓΑΙΑ, στα Αντικύθηρα, μια υποδομή πανευρωπαϊκής εμβέλειας για τη μελέτη της ατμόσφαιρας, του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής. Η γεωγραφική θέση της εγκατάστασης έχει ιδιαίτερη σημασία για την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών μεταβολών στη Μεσόγειο.
Ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη ολοκλήρωσης των έργων, επισημαίνοντας ότι οι δύο υποδομές θα ενισχύσουν την ικανότητα της χώρας να παρακολουθεί τις κλιματικές εξελίξεις, να προλαμβάνει κινδύνους και να προστατεύει τους πολίτες.
Από το 1842 στην παρακολούθηση της Γης και του διαστήματος
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος αναφέρθηκε στον ιστορικό ρόλο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, του πρώτου ερευνητικού κέντρου της σύγχρονης Ελλάδας, το οποίο ιδρύθηκε το 1842.
Όπως σημείωσε, η ίδρυσή του αποτέλεσε μια διορατική επιλογή της ελληνικής Πολιτείας, η οποία επένδυσε στη γνώση και την επιστήμη λίγα μόλις χρόνια μετά τη συγκρότηση του νεότερου ελληνικού κράτους.
Σήμερα, το Αστεροσκοπείο δεν περιορίζεται στην παρατήρηση του ουρανού. Παρακολουθεί τη σεισμική δραστηριότητα, τις πυρκαγιές, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, παρέχοντας δεδομένα που συμβάλλουν στην έγκαιρη προειδοποίηση και στη λήψη αποφάσεων για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, των υποδομών και του περιβάλλοντος.
«Όλα τελικά στην πολιτική και στο δημόσιο βίο και στη ζωή των ανθρώπων είναι σωστές αποφάσεις και σωστές αποφάσεις απαιτούν σωστά δεδομένα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επικοινωνία με λέιζερ με το διαστημικό σκάφος Psyche
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στο επίτευγμα της επικοινωνίας με λέιζερ, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025 από τις εγκαταστάσεις του Αστεροσκοπείου στον Κρυονέρι και στον Χελμό, σε συνεργασία με τη NASA και την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία.
Η επικοινωνία είχε ως προορισμό το διαστημικό σκάφος Psyche, το οποίο βρισκόταν σε απόσταση περίπου 265 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη.
Ο κ. Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε το γεγονός ιστορικό επιστημονικό επίτευγμα, που αναδεικνύει τις δυνατότητες του ελληνικού επιστημονικού δυναμικού και αποτελεί λόγο υπερηφάνειας για τη χώρα.
Σύνδεση της έρευνας με την οικονομία και την παραγωγή
Ο υπουργός Ανάπτυξης υπογράμμισε ότι η έρευνα και η καινοτομία πρέπει να συνδέονται πιο ουσιαστικά με την πραγματική οικονομία, ιδιαίτερα με τη βιομηχανία και τον πρωτογενή τομέα.
Όπως ανέφερε, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια ισχυρή και βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στις 600.000 νέες θέσεις εργασίας που, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, δημιουργήθηκαν κατά τα οκτώ χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και στη μείωση της ανεργίας από το 18% στο 7%.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία είναι η ουσιαστική αύξηση της παραγωγικότητας, μέσα από την αξιοποίηση της γνώσης, της έρευνας, της καινοτομίας και του ανθρώπινου δυναμικού.
Μνημόνιο συνεργασίας Εθνικού Αστεροσκοπείου και Δημόκριτου
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης χαρακτήρισε την επιστημονική έρευνα και την καινοτομία θεμελιώδεις πυλώνες εθνικής ισχύος, γεωπολιτικής αναβάθμισης, οικονομικής ανάπτυξης και ανθεκτικότητας.
Αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση άνω των 66 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, για τις νέες υποδομές του Εθνικού Αστεροσκοπείου: τον Διαστημικό Κόμβο στο Κρυονέρι, το Παρατηρητήριο ΠΑΓΓΑΙΑ στα Αντικύθηρα και το NOA-AEGIS.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το οποίο, όπως είπε, αποσκοπεί στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης για το Διάστημα και το Κλίμα με τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης και της μικροηλεκτρονικής.
Στη συνεργασία περιλαμβάνεται η αξιοποίηση υποδομών όπως ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», με στόχο τη δημιουργία ενός δικτυωμένου οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής, ο πρόεδρος και διευθυντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Σπύρος Βασιλάκος, ο πρόεδρος του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Βαγγέλης Καρκαλέτσης και η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Ζωή Ράπτη.
