Το πράσινο φως για την ανάπτυξη του συστήματος εγγυοδοτικής ανακύκλωσης DRS δόθηκε από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης. Το νέο σύστημα αφορά πλαστικά μπουκάλια και μεταλλικά κουτάκια ποτών έως τρία λίτρα και αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί σταδιακά μέσα στο 2027.
Οι καταναλωτές θα καταβάλλουν επιπλέον 10 λεπτά για συσκευασίες έως μισό λίτρο και 15 λεπτά για συσκευασίες από 0,5 έως 3 λίτρα. Το ποσό θα επιστρέφεται με τη μορφή κουπονιού, όταν η συσκευασία παραδίδεται σε σημείο συλλογής. Το κουπόνι θα μπορεί να εξαργυρωθεί σε καταστήματα.
Το σχέδιο προβλέπει περίπου 8.700 σημεία επιστροφής σε όλη τη χώρα: 3.700 αυτόματα μηχανήματα και 5.000 σημεία χειροκίνητης συλλογής. Το σύστημα εκτιμάται ότι θα διαχειρίζεται περίπου πέντε δισεκατομμύρια συσκευασίες ετησίως.
Στο DRS θα εντάσσονται πλαστικές και μεταλλικές συσκευασίες νερού, αναψυκτικών, ποτών και ροφημάτων έως τρία λίτρα. Δεν θα περιλαμβάνονται γυάλινες ή χάρτινες συσκευασίες, ούτε προϊόντα γάλακτος και κρασιού.
Η έναρξη λειτουργίας τοποθετείται πιθανότατα το καλοκαίρι του 2027, εφόσον έχει αναπτυχθεί το 65% των προβλεπόμενων υποδομών. Στόχος είναι το σύστημα να καλύψει το σύνολο της χώρας και να φτάσει σε πλήρη λειτουργία μέσα σε τέσσερις μήνες από την εκκίνηση. Για τα προϊόντα που θα βρίσκονται ήδη στην αγορά χωρίς την ειδική σήμανση προβλέπεται μεταβατική περίοδος έως πέντε μηνών.
Ξεχωριστή διαδικασία συλλογής θα προβλεφθεί για επιχειρήσεις εστίασης, ξενοδοχεία και άλλες δραστηριότητες HORECA, μέσω των οποίων διακινείται περίπου το 43% των συσκευασιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο καταναλωτής δεν θα καταβάλλει το εγγυοδοτικό αντίτιμο. Η επιστροφή των συσκευασιών θα γίνεται από την επιχείρηση, η οποία θα εισπράττει το αντίστοιχο ποσό. Για την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων προβλέπονται 50 κινητές μονάδες.
Πιθανή ένταξη των «σπιτιών» ανακύκλωσης
Ο φορέας DRS Hellas, που δημιουργήθηκε από παραγωγούς νερού, ποτών και αναψυκτικών και την Ένωση Σούπερ Μάρκετ, έχει ενημερώσει ότι βρίσκεται σε συζητήσεις για την απορρόφηση των «σπιτιών ανακύκλωσης» της Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης. Η πρόταση δεν αφορά τα πολυκέντρα που έχουν αγοραστεί με ευρωπαϊκούς πόρους. Σε περίπτωση συμφωνίας, θα πρέπει να υποβληθούν στοιχεία για την κυριότητα, την κατάσταση και την αποτίμηση του εξοπλισμού.
Η συνολική επένδυση για την ανάπτυξη του συστήματος εκτιμάται σε περίπου 260 εκατομμύρια ευρώ. Τα έσοδά του θα προέρχονται από τις εισφορές των επιχειρήσεων, την πώληση των ανακυκλώσιμων υλικών και τις εγγυήσεις που δεν θα επιστρέφονται από τους καταναλωτές. Το σύστημα έχει μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα και τα έσοδά του θα διατίθενται για τη λειτουργία του.
Ανησυχία για τις επιπτώσεις στις τιμές
Η εφαρμογή του DRS αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αγοράζονται και επιστρέφονται οι συσκευασίες. Πέρα από το εγγυοδοτικό αντίτιμο, ενδέχεται να προκύψουν πρόσθετα κόστη για την προσαρμογή των προϊόντων, όπως η προσθήκη ειδικού γραμμωτού κώδικα. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν επίσης ότι μέρος των εισφορών των παραγωγών ενδέχεται να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές.
Μεγαλύτερη επιβάρυνση αναμένεται να έχει το εμφιαλωμένο νερό σε μικρές συσκευασίες. Για ένα μπουκάλι μισού λίτρου που πωλείται σήμερα περίπου 50 λεπτά, η εγγύηση των 10 λεπτών αντιστοιχεί σε αύξηση 20% στην τιμή που καταβάλλεται στο ταμείο, μέχρι να επιστραφεί η συσκευασία. Η δυνατότητα ανάκτησης του ποσού θα εξαρτηθεί από την πρόσβαση των καταναλωτών σε σημεία επιστροφής, ιδιαίτερα εκτός των σούπερ μάρκετ.
Για το πρώτο έτος λειτουργίας, το ποσοστό μη επιστροφής των συσκευασιών εκτιμάται περίπου στο 37%. Σε αυτό το σενάριο, η αξία των εγγυήσεων που δεν θα επιστραφούν υπολογίζεται σε 180 έως 187 εκατομμύρια ευρώ. Τα ποσά αυτά θα παραμένουν στον φορέα και θα συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του συστήματος.
