Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καθορισμού και γνωστοποίησης των αμοιβών στην αγορά εργασίας φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Το σχέδιο νόμου παρουσιάστηκε στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής από την υπουργό Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, με στόχο όπως επισημάνθηκε, την ενίσχυση της διαφάνειας στις αμοιβές και τη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων.
Διαφάνεια στις αποδοχές πριν ακόμη από την πρόσληψη
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία πρόσληψης εργαζομένων.
Οι εργοδότες θα υποχρεούνται πλέον να ενημερώνουν τους υποψηφίους, πριν ακόμη πραγματοποιηθεί η συνέντευξη, για τον μισθό ή το εύρος των αποδοχών που προβλέπει η συγκεκριμένη θέση εργασίας.
Παράλληλα, οι αγγελίες εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και να μην περιλαμβάνουν διακρίσεις ή αποκλεισμούς.
Αντικειμενικά κριτήρια για τις αμοιβές
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δημιουργία διαφανών μισθολογικών συστημάτων, στα οποία οι αποδοχές θα καθορίζονται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως:
- οι γνώσεις και οι δεξιότητες,
- η επαγγελματική εμπειρία,
- το επίπεδο ευθύνης,
- οι συνθήκες εργασίας,
- η απόδοση του εργαζομένου.
Η κυβέρνηση διευκρινίζει ότι οι διαφοροποιήσεις στους μισθούς θα επιτρέπονται μόνο όταν δικαιολογούνται από αντικειμενικούς παράγοντες και όχι από το φύλο του εργαζομένου.
Πρόσβαση των εργαζομένων σε στοιχεία μισθοδοσίας
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της μισθολογικής διαφάνειας, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα να ενημερώνονται για:
- τις προσωπικές τους αποδοχές,
- τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο για αντίστοιχες θέσεις,
- τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των μισθών.
Παράλληλα, οι μεγάλες επιχειρήσεις θα υποχρεώνονται να παρακολουθούν και να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Σε περιπτώσεις όπου εντοπίζονται αδικαιολόγητες αποκλίσεις, θα ενεργοποιούνται διαδικασίες ελέγχου και διορθωτικών παρεμβάσεων, ενώ οι εργαζόμενοι θα μπορούν να προσφεύγουν τόσο στην Επιθεώρηση Εργασίας όσο και στη Δικαιοσύνη.
Επιπλέον εργασιακές παρεμβάσεις
Πέρα από τις διατάξεις για τη μισθολογική ισότητα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει σειρά πρόσθετων ρυθμίσεων για την αγορά εργασίας.
Μεταξύ άλλων προβλέπεται:
- η ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, διασωστών και πληρωμάτων ασθενοφόρων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου,
- η αναγνώριση του χρόνου μαθητείας των αποφοίτων των Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της ΔΥΠΑ για την έκδοση ή αναβάθμιση επαγγελματικών αδειών,
- η δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
- η δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής στις διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας,
- η ενίσχυση της προστασίας των θετών μητέρων στις διακρατικές υιοθεσίες.
Στόχος η μείωση του μισθολογικού χάσματος
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι γυναίκες στην Ελλάδα εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο 13,4% λιγότερο από τους άνδρες για αντίστοιχη εργασία, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στο 11,1%.
Κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου επισημάνθηκε ότι κατά τη δημόσια διαβούλευση ενσωματώθηκαν περισσότερες από 90 προτάσεις κοινωνικών φορέων και επαγγελματικών οργανώσεων, με στόχο τη βελτίωση του τελικού κειμένου.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο θα ενισχύσει τη διαφάνεια, θα περιορίσει τις μισθολογικές διακρίσεις και θα εκσυγχρονίσει τις εργασιακές σχέσεις, εναρμονίζοντας την ελληνική νομοθεσία με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.