Νέες παρεμβάσεις για την ελάφρυνση των δανειοληπτών και την αυστηρότερη εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων ανακοίνωσε την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026 από τη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Οι δύο νέες τροπολογίες φέρνουν σημαντικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, καθώς προβλέπουν σταθερό επιτόκιο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης για συγκεκριμένες κατηγορίες δανειοληπτών, αλλά και δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, από 500.000 ευρώ σε 5 εκατομμύρια ευρώ.
Το οικονομικό όφελος μπορεί να φτάσει τα 28.600 ευρώ για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσίασε το υπουργείο.
Η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου προβλέπεται για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ψήφισης της σχετικής διάταξης.
Ποιοι δικαιούνται σταθερό επιτόκιο 3%
Η νέα ρύθμιση δεν αφορά το σύνολο των δανειοληπτών που έχουν κόκκινα δάνεια. Απευθύνεται σε δύο συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών που εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Συγκεκριμένα:
- Ευάλωτοι οφειλέτες: Όσοι πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.
- Επιλέξιμοι οφειλέτες: Όσοι πληρούν τα διευρυμένα κριτήρια επιλεξιμότητας του εξωδικαστικού μηχανισμού, στα οποία περιλαμβάνονται και νοικοκυριά της μεσαίας τάξης.
Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, το επιτόκιο θα διαμορφώνεται στο 3% ετησίως και θα παραμένει σταθερό για ολόκληρη τη διάρκεια της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Μάλιστα, η εφαρμογή του δεν θα εξαρτάται από το εάν το δάνειο διαθέτει εμπράγματες εξασφαλίσεις, όπως προσημείωση ακινήτου, ούτε από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα που διαχειρίζεται την οφειλή.
Το σταθερό επιτόκιο θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης για τους δικαιούχους.
Τι αλλάζει μετά την πρώτη τριετία
Μέχρι σήμερα, οι ρυθμίσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού προβλέπουν διαφορετικά επιτόκια για τα πρώτα τρία χρόνια και μετά τη συμπλήρωση της συγκεκριμένης περιόδου.
Για δάνεια με εμπράγματες εξασφαλίσεις, το επιτόκιο ξεκινά από 3% για την πρώτη τριετία και στη συνέχεια μετατρέπεται σε κυμαινόμενο, με βάση το Euribor τριμήνου συν περιθώριο 2,5%.
Για δάνεια χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, το αρχικό επιτόκιο είναι 4% και στη συνέχεια διαμορφώνεται σε Euribor τριμήνου συν 3%.
Με βάση το Euribor 2,67% που χρησιμοποιείται στα παραδείγματα του υπουργείου, μετά την πρώτη τριετία τα επιτόκια θα μπορούσαν να διαμορφωθούν σε:
- 5,17% για δάνεια με εμπράγματες εξασφαλίσεις.
- 5,67% για δάνεια χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.
Η νέα παρέμβαση αλλάζει αυτή τη συνθήκη για τους δικαιούχους, καθώς το επιτόκιο θα παραμένει στο 3% μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής.
Πόσο μειώνεται η δόση – Παραδείγματα για δάνειο 100.000 ευρώ
Το υπουργείο παρουσιάζει δύο ενδεικτικά σενάρια για οφειλή 100.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών ή 240 μηνών, χωρίς εφαρμογή μηχανισμού σταδιακής αύξησης της δόσης (step-up).
Πρώτο παράδειγμα: Δάνειο με εμπράγματη εξασφάλιση
Στην περίπτωση δανείου 100.000 ευρώ με εμπράγματη εξασφάλιση, η μηνιαία δόση κατά την πρώτη τριετία παραμένει στα 554,60 ευρώ και στα δύο καθεστώτα.
Μετά την πρώτη τριετία, όμως, η διαφορά γίνεται σημαντική.
- Με το ισχύον καθεστώς, η δόση αυξάνεται στα 653,50 ευρώ.
- Με τη νέα ρύθμιση, παραμένει στα 554,60 ευρώ.
Το μηνιαίο όφελος μετά την τριετία φτάνει τα 98,90 ευρώ.
Το συνολικό όφελος για ολόκληρη την εικοσαετία υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ.
Δεύτερο παράδειγμα: Δάνειο χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση
Στην περίπτωση ανεξασφάλιστου δανείου 100.000 ευρώ, το όφελος ξεκινά ήδη από την πρώτη ημέρα της νέας ρύθμισης.
Η μηνιαία δόση διαμορφώνεται ως εξής:
- Με το ισχύον καθεστώς, η αρχική δόση είναι 605,98 ευρώ.
- Με τη νέα ρύθμιση, μειώνεται στα 554,60 ευρώ.
Η αρχική μηνιαία διαφορά είναι 51,38 ευρώ.
Μετά την πρώτη τριετία, η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη:
- Με το ισχύον καθεστώς, η δόση φτάνει τα 685,56 ευρώ.
- Με το νέο καθεστώς, παραμένει στα 554,60 ευρώ.
Το μηνιαίο όφελος μετά την τριετία ανέρχεται σε 130,96 ευρώ, ενώ το συνολικό όφελος στην εικοσαετία υπολογίζεται σε περίπου 28.600 ευρώ.
Τα ποσά αποτελούν ενδεικτικούς υπολογισμούς με βάση τις παραδοχές του υπουργείου και όχι εγγυημένο όφελος για κάθε δανειολήπτη.
Δεκαπλασιάζονται τα πρόστιμα στους servicers – Έως 5 εκατ. ευρώ
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστές ως servicers, οι οποίες διαχειρίζονται μεγάλο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Με τη νέα τροπολογία, το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Πρόκειται για δεκαπλασιασμό του ανώτατου ορίου, με στόχο την αυστηρότερη εποπτεία και την ενίσχυση της προστασίας των οφειλετών.
Οι κυρώσεις μπορούν να αφορούν, μεταξύ άλλων:
- Παραβίαση των υποχρεώσεων ορθής μεταχείρισης των δανειοληπτών.
- Ανεπαρκείς μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου.
- Παραβάσεις της νομοθεσίας για την προστασία προσωπικών δεδομένων.
- Ελλείψεις στην καταγραφή και διαχείριση παραπόνων.
- Παραβιάσεις των κανόνων που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ διαχειριστών απαιτήσεων και δανειοληπτών.
Το ανώτατο πρόστιμο των 5 εκατομμυρίων ευρώ δεν επιβάλλεται αυτομάτως σε κάθε παράβαση. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα αξιολογεί τη σοβαρότητα και τη φύση της κάθε περίπτωσης.
Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ για κάθε δανειολήπτη
Πέρα από τον δεκαπλασιασμό των προστίμων στους servicers, προβλέπεται και ξεχωριστό πλαίσιο κυρώσεων από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις αφορούν περιπτώσεις στις οποίες πραγματοποιούνται ενέργειες είσπραξης εις βάρος δανειοληπτών που τηρούν κανονικά τη ρύθμισή τους ή αδυνατούν να καταβάλουν ορισμένες δόσεις επειδή ο πιστωτής ή ο διαχειριστής δεν τους έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία.
Τα πρόστιμα αυτά προβλέπεται να επιβάλλονται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους και είναι διαφορετικά από εκείνα που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος.
Τι είπε ο Πιερρακάκης για την απόσυρση του άρθρου 23
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρθηκε και στην απόσυρση του επίμαχου άρθρου 23 του νομοσχεδίου, το οποίο είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και άλλους φορείς.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η απόσυρση έγινε προκειμένου να «αφαιρεθεί και το τελευταίο πρόσχημα» από την αντιπολίτευση.
Παράλληλα, έκανε λόγο για «κρεσέντο συνωμοσιολογίας» και «τερατώδη διαστρέβλωση», επιμένοντας ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν καθιστούσε αυτομάτως εκτελεστή τη σύμβαση ούτε καταργούσε τη δυνατότητα δικαστικής προστασίας των οφειλετών.
Η απόσυρση του άρθρου 23 είχε προηγηθεί των νέων παρεμβάσεων, στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των servicers.
Τι πρέπει να γνωρίζουν όσοι έχουν κόκκινα δάνεια
Η νέα ρύθμιση δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες μείωσης του κόστους αποπληρωμής, αλλά δεν σημαίνει ότι κάθε δανειολήπτης με καθυστερούμενο δάνειο αποκτά αυτόματα δικαίωμα σε επιτόκιο 3%.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό και η πλήρωση των προβλεπόμενων κριτηρίων επιλεξιμότητας.
Επίσης, το σταθερό επιτόκιο δεν συνεπάγεται διαγραφή της οφειλής ούτε απαλλαγή από την υποχρέωση καταβολής των συμφωνημένων δόσεων.
Οι δανειολήπτες θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης, τη διάρκεια αποπληρωμής και το συνολικό ποσό που καλούνται να καταβάλουν.
Το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο οι νέες παρεμβάσεις θα μεταφραστούν σε ουσιαστική ελάφρυνση για τα νοικοκυριά που βρίσκονται αντιμέτωπα με το ιδιωτικό χρέος, αλλά και σε αποτελεσματικότερη προστασία απέναντι σε ενδεχόμενες καταχρηστικές πρακτικές των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
