Ολόκληρο το διεκδικητικό πλαίσιο, το τελικό ψήφισμα και η σύγκρουση Δούκα – Κυρίζογλου
Χρηματοδοτικό κενό 2,36 δισ. ευρώ, απαίτηση για άμεση αύξηση των ΚΑΠ από τον προϋπολογισμό του 2027, συγκέντρωση αιρετών έξω από τη Βουλή και συμβολικό κλείσιμο των Δήμων. Τι αποφάσισε το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, τα αποτελέσματα των τριών ψηφισμάτων και οι καταγγελίες του Χάρη Δούκα για τη διαδικασία της ψηφοφορίας.
Με ένα ιδιαίτερα αιχμηρό ψήφισμα, το οποίο θέτει στο επίκεντρο την οικονομική επιβίωση των δήμων και ζητά άμεσες κυβερνητικές παρεμβάσεις, ολοκληρώθηκε το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Το συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026, κατέληξε σε ένα εκτεταμένο διεκδικητικό πλαίσιο με βασικό αίτημα την κάλυψη του πραγματικού ετήσιου λειτουργικού κόστους των δήμων μέσω της αύξησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) από τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027.
Το τελικό κείμενο κάνει λόγο για χρηματοδοτικό κενό 2,36 δισεκατομμυρίων ευρώ και προειδοποιεί για τον κίνδυνο γενικευμένης οικονομικής κατάρρευσης των δήμων, με άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα των πολιτών.
Παράλληλα, η διαδικασία έγκρισης των ψηφισμάτων σημαδεύτηκε από έντονη αντιπαράθεση, με τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα να αμφισβητεί την καταμέτρηση των ψήφων και να ζητά ονομαστική ψηφοφορία, ενώ ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου απέρριψε τις καταγγελίες περί νοθείας.
Το οικονομικό χάσμα των 2,36 δισεκατομμυρίων ευρώ
Κεντρικό στοιχείο του ψηφίσματος αποτελεί η οικονομική κατάσταση της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με τη μελέτη που εκπόνησε η ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των δήμων, οι ετήσιες ανάγκες ανέρχονται σε περίπου 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η χρηματοδότηση μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων περιορίζεται στα 3,04 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η διαφορά των δύο ποσών δημιουργεί ετήσιο χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,36 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η ΚΕΔΕ επισημαίνει ότι η οικονομική πίεση έχει ενταθεί εξαιτίας της αύξησης του ενεργειακού κόστους, των λειτουργικών δαπανών και της ανάθεσης νέων αρμοδιοτήτων στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών πόρων και προσωπικού.
Στο ψήφισμα υπογραμμίζεται ότι η κατάσταση της Αυτοδιοίκησης είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και συγκρίνεται με τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι δήμοι κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης της δεκαετίας του 2010.
Η Ένωση προειδοποιεί ότι, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η οικονομική αδυναμία των δήμων θα επηρεάσει άμεσα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και την καθημερινή ζωή των τοπικών κοινωνιών.
«Η Αυτοδιοίκηση απαιτεί λύσεις κι όχι άλλες υποσχέσεις»
Το πολιτικό μήνυμα του συνεδρίου ήταν σαφές: οι δήμοι ζητούν αλλαγή του πλαισίου συνεργασίας με το κεντρικό κράτος.
Σύμφωνα με το κείμενο, η σχέση μεταξύ κυβέρνησης και Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης πρέπει να περάσει σε μια νέα εποχή, με σαφείς κανόνες ως προς τους οικονομικούς πόρους, τη χρηματοδότηση, το ανθρώπινο δυναμικό και τις αρμοδιότητες.
Η ΚΕΔΕ ζητά ένα σταθερό και ξεκάθαρο πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέπει στους δήμους να γνωρίζουν εκ των προτέρων τους διαθέσιμους πόρους και να προγραμματίζουν τις υπηρεσίες και τις παρεμβάσεις τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη κάθε νέα αρμοδιότητα που μεταφέρεται στους δήμους να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
Το ψήφισμα αναγνωρίζει παράλληλα όσα έχουν επιτευχθεί κατά την περίοδο 2025-2026 προς όφελος της Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι μέχρι σήμερα παρεμβάσεις δεν επαρκούν για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες.
Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ότι η συνέχιση της σημερινής κατάστασης δεν αποτελεί βιώσιμη λύση και ζητά συγκεκριμένες αποφάσεις με σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Ολόκληρο το διεκδικητικό πλαίσιο της ΚΕΔΕ
Στο πλαίσιο των αποφάσεων του συνεδρίου, η ΚΕΔΕ διαμορφώνει συγκεκριμένες διεκδικήσεις προς την κυβέρνηση και το σύνολο των κοινοβουλευτικών κομμάτων.
Πρώτο και κυρίαρχο αίτημα είναι η άμεση αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε να καλύπτεται το σύνολο του ετήσιου λειτουργικού κόστους των δήμων.
Η χρηματοδότηση αυτή πρέπει να είναι σταθερή και επαρκής, ώστε να μην εξαρτάται η λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών από έκτακτες ενισχύσεις ή αποσπασματικές κυβερνητικές αποφάσεις.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ διεκδικεί:
- Νέο πλαίσιο χρηματοδότησης και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων, με αναπροσαρμογή των ΚΑΠ και κάλυψη των πραγματικών λειτουργικών αναγκών.
- Αντιστοίχιση αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε κάθε νέα υποχρέωση που αναλαμβάνει η Αυτοδιοίκηση να συνοδεύεται από την αναγκαία χρηματοδότηση και το απαιτούμενο προσωπικό.
- Ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών και των ανθρώπινων πόρων, προκειμένου οι δήμοι να μπορούν να ανταποκρίνονται στις αυξημένες ανάγκες των πολιτών.
- Ειδική μέριμνα για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν αυξημένες δυσκολίες λόγω γεωγραφικών, πληθυσμιακών και οικονομικών ιδιαιτεροτήτων.
- Αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και ενίσχυση της οικονομικής δυνατότητας των δήμων να καλύπτουν τις καθημερινές λειτουργικές τους δαπάνες.
- Αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου συνεργασίας μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και σταθερούς κανόνες.
- Εφαρμογή των πολιτικών θέσεων και προτάσεων που διαμορφώθηκαν από τις Επιτροπές Πολιτικής της ΚΕΔΕ.
Το συνέδριο ζητά επίσης από την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα να τοποθετηθούν συγκεκριμένα απέναντι στις διεκδικήσεις, καθώς η υιοθέτηση ή μη των προτάσεων θα καθορίσει τις επόμενες πρωτοβουλίες της Ένωσης.
Οι έξι αποφάσεις του τελικού ψηφίσματος
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι έξι συγκεκριμένες αποφάσεις που περιλαμβάνονται στο καταληκτικό μέρος του ψηφίσματος και καθορίζουν τα επόμενα βήματα της ΚΕΔΕ.
Υιοθέτηση του ψηφίσματος κατά πλειοψηφία
Το σώμα των συνέδρων υιοθέτησε κατά πλειοψηφία το κείμενο πολιτικών θέσεων και προτάσεων, το οποίο αποτελεί το επίσημο ψήφισμα του συνεδρίου της Καλαμάτας και ενσωματώνει τις θέσεις των Επιτροπών Πολιτικής της ΚΕΔΕ.
Κυρίαρχο αίτημα της Γενικής Συνέλευσης ορίζεται η άμεση κάλυψη του ετήσιου λειτουργικού κόστους των δήμων μέσω της αύξησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που θα καταβληθούν το 2027.
Συναντήσεις με κυβέρνηση και πολιτική ηγεσία
Αμέσως μετά το συνέδριο, η Εκτελεστική Επιτροπή της ΚΕΔΕ θα προχωρήσει σε συναντήσεις με την κυβέρνηση, τους πολιτικούς αρχηγούς και τον Πρόεδρο της Βουλής.
Στόχος είναι να παρουσιαστεί αναλυτικά το σύνολο των αιτημάτων της Αυτοδιοίκησης και να μεταφερθεί η απαίτηση για αύξηση των ΚΑΠ μέσω του κρατικού προϋπολογισμού του 2027, σε επίπεδο που θα καλύπτει το σύνολο των λειτουργικών εξόδων των δήμων.
Παρουσία της ΚΕΔΕ στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού
Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΚΕΔΕ αποφασίστηκε να παραστεί στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού του 2027.
Με αυτόν τον τρόπο η Ένωση επιδιώκει να μεταφέρει τις διεκδικήσεις της στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και να ασκήσει πίεση για την ενσωμάτωση των αναγκαίων οικονομικών ενισχύσεων.
Συγκέντρωση αιρετών έξω από τη Βουλή και συμβολικό κλείσιμο των δήμων. Η απόφαση αυτή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του ψηφίσματος.
Η ΚΕΔΕ αποφάσισε να πραγματοποιηθεί συγκέντρωση αιρετών έξω από τη Βουλή κατά την ημέρα ψήφισης του προϋπολογισμού.
Παράλληλα, προβλέπεται συμβολικό κλείσιμο των δήμων την ίδια ημέρα, εφόσον δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης.
Πρόκειται για μια μορφή συλλογικής κινητοποίησης, με στόχο να αναδειχθεί η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι δημοτικές αρχές και να ασκηθεί πίεση για την αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης.
Γενικές Συνελεύσεις σε όλες τις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων
Το ψήφισμα προβλέπει τη διοργάνωση Γενικών Συνελεύσεων στις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων (ΠΕΔ) σε όλη τη χώρα.
Σκοπός είναι να αποφασιστούν τοπικές δράσεις ενημέρωσης των πολιτών για τα προβλήματα και τις διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης.
Οι δράσεις αυτές θα αποτελέσουν τη βάση για την οργάνωση κεντρικής επικοινωνιακής εκστρατείας, με στόχο τη δημοσιοποίηση των αιτημάτων των δήμων στα εθνικά μέσα ενημέρωσης.
Η ΚΕΔΕ επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να μεταφέρει τη συζήτηση πέρα από τα όρια των αυτοδιοικητικών οργάνων και να ενημερώσει τις τοπικές κοινωνίες για τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δήμοι.
Εξουσιοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου για τις επόμενες κινητοποιήσεις
Το συνέδριο εξουσιοδότησε το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ να αξιολογήσει τις εξελίξεις και να καθορίσει την αγωνιστική τακτική της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης.
Με την απόφαση αυτή, η διοίκηση της Ένωσης αποκτά την αρμοδιότητα να αποφασίσει τα επόμενα βήματα, ανάλογα με την ανταπόκριση της κυβέρνησης στα αιτήματα των δήμων.
Το ψήφισμα ολοκληρώνεται με το μήνυμα: «Με την ενότητα και την αποφασιστικότητά μας θα διεκδικήσουμε να γίνει πράξη το μήνυμά μας. Ισχυροί Δήμοι, Ισχυρές Κοινωνίες, για Ισχυρή Ελλάδα».
Η ψηφοφορία και τα τρία διαφορετικά ψηφίσματα
Η έγκριση του τελικού κειμένου συνοδεύτηκε από πολιτική αντιπαράθεση, καθώς οι τρεις παρατάξεις που συμμετέχουν στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ κατέθεσαν ξεχωριστά ψηφίσματα.
Σύμφωνα με τα επίσημα αποτελέσματα που ανακοίνωσε η ΚΕΔΕ, στην ψηφοφορία συμμετείχαν 338 παρόντες σύνεδροι.
Η παράταξη «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι», με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ Λάζαρο Κυρίζογλου, συγκέντρωσε 213 ψήφους, ποσοστό 63%.
Η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, έλαβε 111 ψήφους, ποσοστό 32,8%.
Η «Λαϊκή Συσπείρωση», με επικεφαλής τον δήμαρχο Πατρέων Κώστα Πελετίδη, συγκέντρωσε 14 ψήφους, ποσοστό 4,2%.
Επιπλέον, ομόφωνα εγκρίθηκε η πρόταση της «Λαϊκής Συσπείρωσης» για το ζήτημα της σχολικής στέγης.
Οι καταγγελίες Δούκα για νοθεία
Η διαδικασία της ψηφοφορίας εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, όταν ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας αμφισβήτησε τον τρόπο καταμέτρησης των ψήφων.
Ο επικεφαλής της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» υποστήριξε ότι υπήρχαν αποκλίσεις στην καταγραφή των ψήφων κατά τη διαδικασία της ανάτασης των χειρών και ζήτησε να πραγματοποιηθεί ονομαστική ψηφοφορία, προκειμένου να καταγραφεί με σαφήνεια η επιλογή κάθε συνέδρου.
Παράλληλα, επικαλέστηκε καταγγελίες για νοθεία, ζητώντας να διασφαλιστεί το αδιάβλητο της διαδικασίας.
Το προεδρείο δεν αποδέχθηκε το αίτημα για ονομαστική ψηφοφορία και επέμεινε στη συνέχιση της διαδικασίας με ανάταση των χειρών.
Η ένταση κλιμακώθηκε όταν παρενέβη ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ Δημήτρης Καφαντάρης, με την ανταλλαγή φράσεων σε υψηλούς τόνους να προκαλεί αναστάτωση στην αίθουσα.
Η διαδικασία διακόπηκε προσωρινά και στη συνέχεια συνεχίστηκε, με το αποτέλεσμα να ανακοινώνεται χωρίς να πραγματοποιηθεί ονομαστική καταμέτρηση.
Κυρίζογλου: «Δεν υπήρξε νοθεία»
Στις καταγγελίες του δημάρχου Αθηναίων απάντησε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί νοθείας.
Υποστήριξε ότι η διαδικασία ήταν ανοιχτή και διαφανής, πραγματοποιήθηκε με ανάταση των χειρών και η καταμέτρηση έγινε παρουσία εκπροσώπων όλων των παρατάξεων.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, το αποτέλεσμα των 213 ψήφων της παράταξής του έναντι των 111 της παράταξης Δούκα.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ έκανε λόγο για «πολιτική και προσωπική συντριβή» του δημάρχου Αθηναίων, κατηγορώντας τον ότι επιχείρησε να διασύρει τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η πρόταση της διοίκησης επικεντρωνόταν στις διεκδικήσεις των δήμων, ενώ άσκησε κριτική στο περιεχόμενο της πρότασης της «Αυτοδιοίκησης Τώρα».
Η επόμενη ημέρα και οι αποφάσεις που αναμένονται
Το συνέδριο της Καλαμάτας ολοκληρώθηκε με ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πολιτικών και θεσμικών ενεργειών.
Η ΚΕΔΕ καλείται πλέον να προχωρήσει στις συναντήσεις με την κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα και τον Πρόεδρο της Βουλής, να οργανώσει τις παρεμβάσεις της ενόψει της συζήτησης του προϋπολογισμού του 2027 και να συντονίσει τις Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων.
Το σημαντικότερο στοιχείο του ψηφίσματος είναι ότι δεν περιορίζεται σε μια γενική διαμαρτυρία για την υποχρηματοδότηση, αλλά προβλέπει συγκεκριμένες ενέργειες, από τη θεσμική διεκδίκηση έως τη συγκέντρωση αιρετών και το συμβολικό κλείσιμο των δήμων.
Η έκβαση των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση θα καθορίσει εάν οι κινητοποιήσεις θα προχωρήσουν και σε ποια έκταση.
Για την Αυτοδιοίκηση, το βασικό ζητούμενο παραμένει η εξασφάλιση σταθερών και επαρκών πόρων, ώστε οι δήμοι να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους και να διατηρούν τις υπηρεσίες που είναι απαραίτητες για την καθημερινότητα των πολιτών.
Το παραπάνω παρουσιάζει αναλυτικά το επίσημο ψήφισμα και τις έξι αποφάσεις του. Δεν αποτελεί κατά λέξη αναπαραγωγή ολόκληρου του πρωτογενούς κειμένου. Επίσης, τα επιμέρους αιτήματα για προσλήψεις, ενέργεια, αναπτυξιακά προγράμματα και ειδική χρηματοδότηση μικρών δήμων πρέπει να διακρίνονται από τις έξι τελικές αποφάσεις
Πηγή: Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), επίσημο ψήφισμα Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου Καλαμάτας, 5-7 Νοεμβρίου 2026.
