Νέες αιχμές κατά της Ουάσιγκτον εξαπέλυσε η Τεχεράνη, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για το διεθνές καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων. Οι δηλώσεις έρχονται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης, με φόντο τις αμερικανικές προειδοποιήσεις για ενδεχόμενα νέα στρατιωτικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, υποστήριξε ότι οι απειλές κατά της χώρας του υπονομεύουν τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT), προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να δημιουργήσουν επικίνδυνο προηγούμενο για τη διεθνή ασφάλεια.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν στην πραγματικότητα τη μεγαλύτερη απειλή για το καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων», δήλωσε χαρακτηριστικά, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν Esmaeil Baghaei
Twitter / Baghaei Official Account on X
Η Τεχεράνη απαντά στις αμερικανικές απειλές
Η ιρανική πλευρά κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι με τη στρατιωτική ρητορική και τις απειλές για νέες επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας υπονομεύει τις διεθνείς συμφωνίες που αποσκοπούν στον περιορισμό της διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Σύμφωνα με τον Μπαγκάι, οι απειλές δεν αποδυναμώνουν την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης, αλλά ενισχύουν τη βούλησή της να αναπτύξει τις αμυντικές της δυνατότητες.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών άσκησε παράλληλα κριτική στα Ηνωμένα Έθνη, στο Συμβούλιο Ασφαλείας και στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), κατηγορώντας τους διεθνείς οργανισμούς ότι δεν έχουν αντιδράσει επαρκώς στις αμερικανικές απειλές.
Το Ιράν επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό
Ο Μπαγκάι επανέλαβε ότι η επίσημη θέση της Τεχεράνης παραμένει αμετάβλητη: το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, όπως υποστηρίζει η ιρανική κυβέρνηση, έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
«Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ήταν και παραμένει απολύτως ειρηνικό», ανέφερε, απορρίπτοντας τις κατηγορίες ότι η χώρα επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το Ιράν εξακολουθεί να θεωρεί πως δεσμεύεται από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, όσο παραμένει μέλος της.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η NPT αποτελεί το βασικό διεθνές πλαίσιο για τον περιορισμό της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων και τη διασφάλιση της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.
Twitter Baghaei Official Account on X
Αιχμές κατά του επικεφαλής του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Ιρανός εκπρόσωπος και απέναντι στον γενικό διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι.
Η Τεχεράνη κατηγορεί τον οργανισμό για μεροληπτική στάση, υποστηρίζοντας ότι δεν καταδίκασε τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Ο Μπαγκάι υποστήριξε ότι η στάση αυτή έχει πλήξει την αξιοπιστία του οργανισμού και ότι το ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για την επανέναρξη της συνεργασίας.
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο άμεσης επιστροφής των επιθεωρητών του ΔΟΑΕ στις ιρανικές εγκαταστάσεις, απάντησε ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί το κατάλληλο πλαίσιο για ένα τέτοιο βήμα.
Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις εκκλήσεις του ΔΟΑΕ για αποκατάσταση της πρόσβασης των επιθεωρητών και επανέναρξη των απαραίτητων ελέγχων, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα για την κατάσταση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Οι διαπραγματεύσεις εξαρτώνται από τις απαιτήσεις της Τεχεράνης
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών άφησε να εννοηθεί ότι οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση για το πυρηνικό πρόγραμμα θα εξαρτηθεί από την ικανοποίηση των αρχικών απαιτήσεων της Τεχεράνης από την Ουάσιγκτον.
Οι συνομιλίες, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν μέσω διαμεσολάβησης και να βασιστούν σε όρους που θα αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών.
Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις θέσεις των δύο κυβερνήσεων παραμένει μεγάλη. Οι ΗΠΑ ζητούν διασφαλίσεις ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της για ειρηνική πυρηνική δραστηριότητα και αντιδρά στις απαιτήσεις για επιθεωρήσεις υπό τις σημερινές συνθήκες.
Η παρέμβαση Τραμπ και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης
Οι δηλώσεις Μπαγκάι ακολούθησαν τις νέες τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υπερασπίστηκε τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ κατά του Ιράν.
Σε προεκλογική συγκέντρωση στην Αϊόβα, ο Τραμπ υποστήριξε ότι η αμερικανική επέμβαση απέτρεψε την απόκτηση πυρηνικών όπλων από την Τεχεράνη.
«Εγώ εμπόδισα το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», δήλωσε στους υποστηρικτές του, επαναλαμβάνοντας ότι η αποτροπή ενός τέτοιου ενδεχομένου αποτέλεσε βασικό λόγο για την απόφαση στρατιωτικής δράσης.
Οι δηλώσεις αυτές ενισχύουν το ήδη τεταμένο κλίμα ανάμεσα στις δύο χώρες και επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το πυρηνικό ζήτημα παραμένει ανοιχτή πληγή στη διεθνή ασφάλεια
Η αντιπαράθεση Ουάσιγκτον – Τεχεράνης δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο ερώτημα εάν το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Αγγίζει ευρύτερα ζητήματα διεθνούς δικαίου, ελέγχου των πυρηνικών εγκαταστάσεων, αξιοπιστίας των διεθνών οργανισμών και στρατιωτικής αποτροπής.
Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ επιμένουν ότι πρέπει να αποτραπεί κάθε ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου από το Ιράν. Από την άλλη, η Τεχεράνη καταγγέλλει τις στρατιωτικές απειλές ως παραβίαση των διεθνών κανόνων και αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν θα υπάρξει περιθώριο επιστροφής στη διπλωματία και σε ένα αξιόπιστο σύστημα ελέγχου ή εάν η αμοιβαία δυσπιστία θα οδηγήσει σε νέα στρατιωτική αναμέτρηση με απρόβλεπτες συνέπειες για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
