Η κατάσταση στο Ιράν συνεχίζει να κλιμακώνεται, καθώς η κυβέρνηση στην Τεχεράνη προειδοποιεί για ενδεχόμενη αμερικανική στρατιωτική επέμβαση εντός 24 ωρών, ενώ οι διαδηλώσεις στο εσωτερικό της χώρας έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες και διακοπή επικοινωνιών.
Συγκρούσεις και διαδηλώσεις
Οι ΜΚΟ αναφέρουν ότι έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 2.400 θάνατοι διαδηλωτών από τις 28 Δεκεμβρίου, ενώ ο πραγματικός αριθμός μπορεί να είναι υψηλότερος. Η διακοπή του διαδικτύου συνεχίζεται, ενώ οι τηλεφωνικές συνδέσεις προς άλλες χώρες παραμένουν αναξιόπιστες και κακής ποιότητας.
Μαζικές συγκεντρώσεις πραγματοποιούνται στην Τεχεράνη για τις κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν κατά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις.
Αντίδραση της κυβέρνησης και των Φρουρών της Επανάστασης
Οι Φρουροί της Επανάστασης αναφέρουν ότι έχουν καταγράψει 400.000 παραβιάσεις ασφαλείας και υποστηρίζουν ότι αντιμετωπίζουν «ένοπλους τρομοκράτες» και αναταραχές που υποκινούνται από το εξωτερικό. Το σύστημα πληροφοριών Basij 114 καλεί τους πολίτες να αναφέρουν ύποπτες δραστηριότητες.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πιθανή αμερικανική επίθεση, μετά τις απειλές του προέδρου Τραμπ.
Διεθνείς αντιδράσεις και προληπτικά μέτρα
-
Το Γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών συνιστά στους πολίτες της Γαλλίας να μην ταξιδεύουν στο Ιράν, λόγω κινδύνου αυθαίρετης κράτησης.
-
Η Lufthansa αναστέλλει πτήσεις από και προς το Ισραήλ, προετοιμάζοντας το προσωπικό για πιθανή αποχώρηση.
-
Το Ηνωμένο Βασίλειο αποσύρει προσωπικό από τη στρατιωτική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ.
-
Η Ινδία συμβουλεύει τους πολίτες της να εγκαταλείψουν το Ιράν.
-
Το Πεντάγωνο διαθέτει αντιτορπιλικά και υποβρύχια με δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων στη Μέση Ανατολή, ενώ έχει δώσει στον πρόεδρο Τραμπ επιλογές στόχων, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος και των πυραυλικών εγκαταστάσεων του Ιράν.
Προβλέψεις και στρατηγική
Σύμφωνα με αναλυτές, μια πιθανή αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η Ρωσία προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα ήταν «σοβαρότατο λάθος». Παράλληλα, η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης, Σιρίν Εμπαντί, πρότεινε «στοχευμένες δράσεις» των ΗΠΑ κατά της ηγεσίας του Ιράν για την προστασία του λαού.
Η Τουρκία προσπαθεί να μεσολαβήσει για διαπραγματεύσεις, αλλά η διαδικασία φαίνεται να κινείται με αργούς ρυθμούς, θέτοντας σε κίνδυνο την έγκαιρη αποκλιμάκωση της κρίσης.
Ιράν: Κλιμάκωση κρίσης και διεθνείς ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική επέμβαση
Η κατάσταση στο Ιράν παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, καθώς οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίζονται για έκτη ημέρα με σχεδόν πλήρη διακοπή τηλεπικοινωνιών και διαδικτύου. Ταυτόχρονα, οι διεθνείς εξελίξεις και στρατιωτικές κινήσεις στην περιοχή εντείνουν την ανησυχία για πιθανή στρατιωτική επέμβαση από τις ΗΠΑ.
Καταστολή των διαδηλώσεων και ανθρώπινες απώλειες
ΜΚΟ και διεθνείς οργανισμοί καταγγέλλουν την ένταση της καταστολής των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων. Η οργάνωση HRANA αναφέρει τουλάχιστον 2.400 θανάτους διαδηλωτών, ενώ άλλες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό σε πάνω από 3.400. Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν τον περασμένο Δεκέμβριο και συνεχίζονται με χιλιάδες συμμετοχές σε πόλεις και χωριά της χώρας.
Η διακοπή διαδικτύου έχει απομονώσει τους Ιρανούς από τον έξω κόσμο για πάνω από 144 ώρες, σύμφωνα με το παρατηρητήριο NetBlocks, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα στην επικοινωνία, την ενημέρωση και την ασφάλεια των πολιτών.
Στρατιωτικές και πληροφοριακές ενέργειες
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι έχουν καταγράψει 400.000 αναφορές για παραβιάσεις ασφαλείας και ύποπτες δραστηριότητες μέσω του τηλεφωνικού συστήματος Basij 114. Το IRGC δηλώνει ότι πρόκειται για επιχειρήσεις κατά «ένοπλων τρομοκρατών» και δολιοφθορών που υποκινούνται από ξένες δυνάμεις.
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε πιθανή στρατιωτική ενέργεια από τις ΗΠΑ, έπειτα από δηλώσεις και απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για άμεση στρατιωτική δράση. Το Πεντάγωνο έχει τοποθετήσει στην περιοχή τρία αντιτορπιλικά με δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων, υποβρύχιο με αντίστοιχες δυνατότητες και αεροπλανοφόρο (USS Roosevelt) στην Ερυθρά Θάλασσα.
Διεθνείς αντιδράσεις και μέτρα ασφαλείας
-
Η Γαλλία προειδοποιεί τους πολίτες της να μην ταξιδεύουν στο Ιράν, λόγω κινδύνου αυθαίρετης κράτησης και αυξανόμενης βίας.
-
Το Ηνωμένο Βασίλειο αποσύρει προσωπικό από τη στρατιωτική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, λαμβάνοντας προληπτικά μέτρα για την ασφάλεια του προσωπικού του.
-
Η Lufthansa αναστέλλει πτήσεις από και προς το Ισραήλ, εξαιτίας πιθανών αντεπιθέσεων σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασης.
-
Η Ινδία συμβουλεύει τους πολίτες της να εγκαταλείψουν τη χώρα με κάθε διαθέσιμο μέσο.
-
Οι ΗΠΑ αναστέλλουν την έκδοση βίζας για 75 χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, ως προληπτικό μέτρο.
Πολιτικές δηλώσεις και προτάσεις
-
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγορεί το Ισραήλ για υποκίνηση των διαδηλώσεων και για προσπάθεια εμπλοκής των ΗΠΑ σε πολέμους στην περιοχή.
-
Η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Σιρίν Εμπαντί προτείνει «στοχευμένες δράσεις» των ΗΠΑ κατά της ηγεσίας του Ιράν για την προστασία των πολιτών και την αποτροπή σφαγής διαδηλωτών.
-
Η Ρωσία, μέσω του Λεονίντ Σλούτσκι, προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα ήταν «σοβαρότατο λάθος» που θα αποσταθεροποιήσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Επιπτώσεις στην περιοχή και πιθανές εξελίξεις
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια στρατιωτική ενέργεια κατά του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει:
-
Αντίποινα στην περιοχή από τις ιρανικές δυνάμεις και συμμάχους τους.
-
Αύξηση της έντασης στο Ιράκ, τη Συρία και το Λίβανο.
-
Πιθανή εμπλοκή άλλων δυνάμεων, όπως η Χεζμπολάχ, αν το χτύπημα θεωρηθεί «υπαρξιακό».
-
Σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, λόγω της σημασίας της περιοχής για το πετρέλαιο.
Η Τουρκία προσπαθεί να μεσολαβήσει για συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αλλά η διαδικασία φαίνεται αργή και πιθανόν ανεπαρκής για να αποτρέψει την κλιμάκωση.
Ανθρωπιστική διάσταση
Η συνεχής καταστολή και η διακοπή επικοινωνιών δυσχεραίνουν την πρόσβαση σε τρόφιμα, φάρμακα και βασικές υπηρεσίες για εκατομμύρια Ιρανούς. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν παραβιάσεις και αυθαίρετες συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο βίας και φυλάκισης.
Χρονοδιάγραμμα κλιμάκωσης
-
28 Δεκεμβρίου: Έναρξη διαδηλώσεων
-
30 Δεκεμβρίου: Πρώτες σοβαρές απώλειες διαδηλωτών
-
1-6 Ιανουαρίου: Σταδιακή διακοπή διαδικτύου και τηλεπικοινωνιών
-
14 Ιανουαρίου: Προειδοποιήσεις Τεχεράνης για πιθανή αμερικανική επέμβαση
2. Χάρτης κινήσεων στρατιωτικών δυνάμεων
-
Θέσεις αντιτορπιλικών ΗΠΑ στην Ερυθρά Θάλασσα
-
Αεροπλανοφόρο USS Roosevelt
-
Υποβρύχιο με δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων
-
Ζώνες πιθανών επιθέσεων / αντίποινα στο Ιράν και γειτονικές χώρες
3. Στατιστικά διαδηλώσεων και καταστολής
-
Νεκροί διαδηλωτές: 2.400–3.400+
-
Συλλήψεις: 400.000 αναφορές παραβιάσεων ασφαλείας από IRGC
-
Απομονωμένοι από διαδίκτυο: >90 εκατ. πολίτες
-
Περιοχές με μαζικές συγκεντρώσεις: Τεχεράνη, Ισφαχάν, Σιράζ
4. Διεθνείς αντιδράσεις
-
ΗΠΑ: Αναστέλλουν βίζες για 75 χώρες, στρατιωτική επιφυλακή
-
Γαλλία: Συμβουλές μη ταξιδιού στο Ιράν
-
Ηνωμένο Βασίλειο: Απόσυρση προσωπικού από Κατάρ
-
Ινδία: Σύσταση στους πολίτες να εγκαταλείψουν το Ιράν
-
Γερμανία (Lufthansa): Αναστολή πτήσεων από/προς Ισραήλ
5. Στρατηγική και πιθανές συνέπειες
-
Αντίποινα Ιράν σε περίπτωση επίθεσης
-
Ασταθείς αγορές ενέργειας
-
Κίνδυνος αποσταθεροποίησης σε Ιράκ, Λίβανο, Συρία
-
Διπλωματικές προσπάθειες Τουρκίας για διαπραγματεύσεις