Η 30ή Ιουνίου, ημέρα μνήμης της Συνάξεως των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων, αποτελεί σταθμό στο εκκλησιαστικό έτος και εορτάζεται με λαμπρότητα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, με κορύφωση σε ναούς αφιερωμένους στους Αγίους Αποστόλους.
Τιμῶ θεόπτας δώδεκα Χριστοῦ φίλους,
Ἥρωας ἄνδρας καὶ θεοὺς τολμῶ λέγειν.
Δώδεκα εὐκλεέας τριακοστῇ ἀγείρει μύστας.
Οι Απόστολοι του Χριστού θα ξεχωρίζουν μέσα στην Ιστορία της Εκκλησίας, σαν οι υπέρλαμπροι αστέρες πρώτου μεγέθους της πνευματικής ζωής. Την 30η Ιουνίου, η Εκκλησία γιορτάζει τους δώδεκα Αποστόλους που αρχικά εξέλεξε ο Κύριος, πλην του Ιούδα Ισκαριώτη. Αυτοί είναι: Σίμωνας (Πέτρος), Ανδρέας, Ιάκωβος, Ιωάννης, Φίλιππος, Θωμάς, Βαρθολομαίος (Ναθαναήλ), Ματθαίος, Ιάκωβος του Αλφαίου, Σίμωνας ο Ζηλωτής, Ιούδας ο αδελφός του Ιακώβου του μικρού και ο Ματθίας, που εξελέγη μέσα στο υπερώο τις παραμονές της Πεντηκοστής, σε αντικατάσταση του Ιούδα του Ισκαριώτη. Τη ζωή του καθενός των Αποστόλων αυτών, σκιαγραφούμε στις ιδιαίτερες γιορτές τους. Εδώ γίνεται υπενθύμιση της ενότητας που είχαν μεταξύ τους, αλλά και της ηθικής τους, που τόσο συνέβαλε στην πνευματική εν Χριστώ αναγέννηση του κόσμου. Έχουμε, λοιπόν, χρέος και εμείς οι αγωνιζόμενοι χριστιανοί, να κινούμαστε στα ίχνη τους και με θερμό ζήλο για τη διάδοση του σωτηριώδους μηνύματος του Ευαγγελίου, που διέπνεε κι αυτούς, να γίνουμε μιμητές του έργου τους.
Στην Καλλιθέα, επίκεντρο του εορτασμού αποτελεί ο Ιερός Ναός Αγίων Αποστόλων Χαροκόπου, που δεσπόζει στη γειτονιά και συγκεντρώνει πλήθος πιστών από όλη την Αττική. Ο ναός, με ιστορία από τα μέσα του 20ού αιώνα, έχει καθιερωθεί ως πνευματικό σημείο αναφοράς για την πόλη και φιλοξενεί κάθε χρόνο πανηγυρική Θεία Λειτουργία, Αρτοκλασία και Λιτάνευση της εικόνας.
Η εορτή έχει ιδιαίτερη θέση στη συνείδηση των πιστών και εορτάζεται με ξεχωριστή ευλάβεια σε πολλές περιοχές της χώρας:
-
Θεσσαλονίκη: Ο εντυπωσιακός Ναός των Αγίων Αποστόλων (13ος αιώνας) στο κέντρο της πόλης αποτελεί βυζαντινό μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και τελεί πανηγυρικές ακολουθίες και εσπερινούς.
-
Αθήνα (Άνω Πετράλωνα): Ο Ι.Ν. Αγίων Αποστόλων του Σολάκη, ο παλαιότερος ναός της Αρχαίας Αγοράς, αποτελεί αρχαιολογικό και θρησκευτικό θησαυρό, με ιδιαίτερη συμμετοχή πιστών στη σημερινή Θεία Λειτουργία.
-
Κάλυμνος: Ο παραθαλάσσιος Ναός των Αγίων Αποστόλων στην Πόθια πανηγυρίζει με κατανυκτικές τελετές, παραδοσιακή λιτανεία και συμμετοχή καϊκιών στον θαλάσσιο αγιασμό.
-
Κοζάνη (Μηλιά Σερβίων): Παλαιό εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων προσελκύει προσκυνητές από τη Δυτική Μακεδονία με τοπικά έθιμα και παραδοσιακά τραγούδια.
-
Άγιοι Απόστολοι Κυνουρίας: Το ομώνυμο χωριό γιορτάζει με πανηγύρι, παραδοσιακούς χορούς και προσφορά φαγητού στους επισκέπτες, ενώ τελείται αρτοκλασία και ευλογία προϊόντων της γης.
-
Ζάκυνθος: Ο εορτασμός στον Ι.Ν. Αγίων Αποστόλων συνοδεύεται από τοπικό έθιμο προσφοράς αρνιού από κάθε οικογένεια για κοινή πανήγυρη.
-
Σε περιοχές της Θράκης και της Ηπείρου, ο εορτασμός των Αγίων Αποστόλων συνδέεται με ευχές για γονιμότητα της γης. Αγρότες προσέρχονται με σπόρους και σταφύλια για ευλογία.
-
Στη Νάξο, παλαιότερα οι οικογένειες που έφεραν ονόματα Αποστόλων πρόσφεραν αρτοκλασίες στα ξωκλήσια, ενώ το βράδυ γινόταν υπαίθριο γλέντι με βιολιά.
-
Στα Δωδεκάνησα, μετά τη Θεία Λειτουργία, νέοι φορούν παραδοσιακές στολές και συμμετέχουν σε λιτανεία με τοπικά τραγούδια, ενώ προσφέρεται «ψωμί των Αποστόλων» – μικρά αρτοσκευάσματα με χαραγμένο σταυρό.
Σήμερα γιορτάζουν οι: Πέτρος, Παύλος, Ανδρέας, Ιάκωβος, Ιωάννης, Θωμάς, Φίλιππος, Βαρθολομαίος, Ματθαίος, Σίμων, Ματθίας, Θαδδαίος, καθώς και όσοι/ες φέρουν παράγωγα των παραπάνω ονομάτων.
ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας