Ένα νέο εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών ετοιμάζεται να αποκτήσει η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς πλησιάζει η λειτουργία της πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ για τα μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα που συνδέονται απευθείας στην πρίζα.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα γίνεται η καταχώριση των συστημάτων, αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους, αποτελώντας το τελευταίο σημαντικό βήμα πριν από την εφαρμογή του νέου μοντέλου αυτοπαραγωγής.
Η συγκεκριμένη λύση απευθύνεται κυρίως σε καταναλωτές που θέλουν να αξιοποιήσουν την ηλιακή ενέργεια, αλλά δεν έχουν τη δυνατότητα να εγκαταστήσουν ένα συμβατικό φωτοβολταϊκό σύστημα στην ταράτσα ή σε άλλο κατάλληλο χώρο. Παράλληλα, το χαμηλότερο κόστος και η απλούστερη διαδικασία εγκατάστασης μπορούν να κάνουν την αυτοπαραγωγή πιο προσιτή σε περισσότερα νοικοκυριά.
Το προηγούμενο βήμα για την έναρξη του προγράμματος έγινε με τη δημοσιοποίηση των τεχνικών προδιαγραφών από τον ΔΕΔΔΗΕ τον Οκτώβριο. Μέσα από αυτές καθορίζονται τα επιτρεπόμενα όρια ισχύος, οι προδιαγραφές του εξοπλισμού και οι απαραίτητοι κανόνες για την ασφαλή σύνδεση στο οικιακό ηλεκτρικό δίκτυο.
Η λειτουργία τους είναι απλή, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα όρια
Τα λεγόμενα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού έχουν σχεδιαστεί ώστε να συνδέονται απευθείας σε μια κατάλληλη οικιακή πρίζα, χωρίς να απαιτείται η κλασική διαδικασία σύνδεσης με τον ηλεκτρικό πίνακα που ακολουθείται στα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά συστήματα.
Η εγκατάσταση αποτελείται από φωτοβολταϊκά πάνελ, έναν μικροαντιστροφέα που μετατρέπει την παραγόμενη ενέργεια σε μορφή κατάλληλη για οικιακή χρήση, καλώδια σύνδεσης και ειδικές βάσεις στήριξης.
Η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται αξιοποιείται απευθείας από τις συσκευές του σπιτιού, μειώνοντας την ποσότητα ρεύματος που χρειάζεται να αγοραστεί από τον προμηθευτή.
Ωστόσο, η ισχύς των συγκεκριμένων συστημάτων υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς:
- Η συνολική ονομαστική ισχύς των φωτοβολταϊκών πλαισίων δεν μπορεί να ξεπερνά τα 1.000 Watt.
- Ο μικροαντιστροφέας επιτρέπεται να έχει μέγιστη ισχύ 800 Watt.
- Δεν επιτρέπεται η χρήση μεγαλύτερου αντιστροφέα με ηλεκτρονικό περιορισμό της ισχύος του στα 800 Watt.
- Σε κάθε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί να συνδεθεί μόνο ένα σύστημα αυτού του τύπου.
Η τελευταία προϋπόθεση σημαίνει ότι δεν μπορεί κάποιος να εγκαταστήσει δύο ή περισσότερα ανεξάρτητα συστήματα στην ίδια παροχή, ακόμη και αν το καθένα συνδέεται σε διαφορετική πρίζα.
Πού μπορούν να τοποθετηθούν τα πάνελ
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της νέας τεχνολογίας είναι η ευελιξία στην επιλογή του σημείου εγκατάστασης.
Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια μπορούν να τοποθετηθούν σε μπαλκόνια, εξωτερικούς τοίχους, προσόψεις κτιρίων, σκίαστρα ή δώματα, αρκεί να εξασφαλίζεται η απαιτούμενη σταθερότητα και να τηρούνται οι τεχνικοί κανόνες.
Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα μετακίνησης του εξοπλισμού σε άλλο σημείο, ακόμη και σε διαφορετικό κτίριο. Σε κάθε περίπτωση, η ευθύνη για την ορθή και ασφαλή τοποθέτηση παραμένει στους εμπλεκόμενους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επιλογή της βάσης στήριξης, καθώς τα πάνελ πρέπει να μπορούν να αντέξουν τις πιέσεις που δημιουργούνται από ισχυρούς ανέμους και τις υπόλοιπες καιρικές συνθήκες.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις
Παρότι η σύνδεση γίνεται μέσω πρίζας, δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε υφιστάμενη ηλεκτρική εγκατάσταση είναι κατάλληλη για τη λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος.
Ο ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει τη χρήση πρίζας τύπου σούκο, η οποία πρέπει να είναι κατάλληλη για τη συγκεκριμένη εφαρμογή. Η σύνδεση μέσω πολύπριζου ή προέκτασης καλωδίου απαγορεύεται, καθώς το φωτοβολταϊκό πρέπει να συνδέεται απευθείας σε σταθερή πρίζα.
Απαραίτητος είναι επίσης ο έλεγχος των διατάξεων προστασίας από ηλεκτροπληξία. Ειδικότερα, εξετάζεται η ύπαρξη κατάλληλου ρελέ διαρροής, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αντικατάσταση του υφιστάμενου εξοπλισμού.
Αντίστοιχα, σε παλαιότερα κτίρια ενδέχεται να απαιτηθούν εργασίες για την αποκατάσταση ή τον έλεγχο της γείωσης, καθώς και παρεμβάσεις στην πρίζα που θα χρησιμοποιηθεί.
Οι σχετικοί έλεγχοι δεν θα πρέπει να γίνονται από τον ίδιο τον καταναλωτή. Αρμόδιος είναι αδειούχος ηλεκτρολόγος, ο οποίος θα αξιολογήσει την κατάσταση της εγκατάστασης και θα προχωρήσει στις απαραίτητες εργασίες.
Εφόσον πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις στον ηλεκτρικό πίνακα ή αλλαγές που επηρεάζουν την ασφάλεια της εγκατάστασης, μπορεί να απαιτηθεί νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ).
Εκκρεμότητα με το πρότυπο ΕΛΟΤ 60364
Ένα επιπλέον ζήτημα που αφορά την εφαρμογή των νέων συστημάτων σχετίζεται με το ισχύον πρότυπο ηλεκτρικών εγκαταστάσεων ΕΛΟΤ 60364.
Σύμφωνα με τις τεχνικές διευκρινίσεις του ΔΕΔΔΗΕ, το συγκεκριμένο πρότυπο δεν επιτρέπει ακόμη τη σύνδεση των plug-in φωτοβολταϊκών στις εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.
Για την αντιμετώπιση του ζητήματος έχει ξεκινήσει διαδικασία τροποποίησης του προτύπου, με τη σχετική πρόταση να τίθεται σε δημόσια διαβούλευση στις 30 Οκτωβρίου.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μία από τις εκκρεμότητες που πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν από τη γενικευμένη εφαρμογή της νέας δυνατότητας.
Προαιρετική η μπαταρία – Τι αλλάζει στην αξιοποίηση της ενέργειας
Τα μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα μπορούν να λειτουργήσουν και σε συνδυασμό με μπαταρία αποθήκευσης, χωρίς αυτή να αποτελεί υποχρεωτικό μέρος της εγκατάστασης.
Η επιλογή της χωρητικότητας γίνεται με βάση τις ανάγκες του νοικοκυριού, υπό την προϋπόθεση ότι τα επιμέρους εξαρτήματα πληρούν τις προβλεπόμενες απαιτήσεις ασφαλείας.
Η προσθήκη μπαταρίας επιτρέπει τη συγκέντρωση μέρους της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται κατά τις ώρες ηλιοφάνειας, ώστε να χρησιμοποιηθεί αργότερα, όταν η παραγωγή μειώνεται ή οι ανάγκες της κατοικίας αυξάνονται.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αξιοποιηθεί μεγαλύτερο ποσοστό της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας, περιορίζοντας την εξάρτηση από το δίκτυο.
Υπάρχει, ωστόσο, ένας σημαντικός περιορισμός: η μπαταρία δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εφεδρική πηγή ηλεκτροδότησης σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Όταν διακόπτεται η τάση στο κύκλωμα σύνδεσης, δεν επιτρέπεται η τροφοδότηση της οικιακής εγκατάστασης από το σύστημα αποθήκευσης.
Πώς θα μειώνεται η κατανάλωση και ο λογαριασμός
Το οικονομικό όφελος από την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού μπαλκονιού προκύπτει κυρίως από την άμεση κατανάλωση του ρεύματος που παράγεται.
Για παράδειγμα, όταν υπάρχει ηλιοφάνεια και λειτουργούν ηλεκτρικές συσκευές στο σπίτι, η παραγόμενη ενέργεια μπορεί να καλύψει ένα μέρος της κατανάλωσής τους. Έτσι, μειώνεται αντίστοιχα η ενέργεια που χρειάζεται να αγοραστεί από το δίκτυο.
Αντίθετα, όταν η παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση, το πλεόνασμα που διοχετεύεται στο δίκτυο δεν αποζημιώνεται ούτε συμψηφίζεται με άλλες καταναλώσεις.
Επομένως, το πραγματικό όφελος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι ώρες παραγωγής συμπίπτουν με τις ώρες λειτουργίας των ηλεκτρικών συσκευών.
Αυτό καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την κατάλληλη επιλογή θέσης και προσανατολισμού των πάνελ. Παράλληλα, η προσθήκη μπαταρίας μπορεί να αυξήσει την αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας, εφόσον ανταποκρίνεται στο προφίλ κατανάλωσης του νοικοκυριού.
Πιστοποιημένος εξοπλισμός και ασφαλής εγκατάσταση
Πέρα από την ηλεκτρική σύνδεση, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον τρόπο στερέωσης των φωτοβολταϊκών πλαισίων.
Οι πρόχειρες λύσεις δεν επιτρέπονται, καθώς η εγκατάσταση πρέπει να διαθέτει κατάλληλη μηχανική αντοχή και να είναι ασφαλής ακόμη και σε συνθήκες έντονων ανέμων.
Για τον λόγο αυτό αποκλείονται αυτοσχέδιες μέθοδοι στήριξης με σχοινιά, δεματικά καλωδίων ή αυτοκόλλητες ταινίες. Απαιτούνται κατάλληλες βάσεις και εξαρτήματα που ανταποκρίνονται στις τεχνικές προδιαγραφές.
Παράλληλα, οι καταναλωτές θα πρέπει να επιλέγουν προϊόντα με πιστοποίηση και σήμανση CE, καθώς και με αναλυτικές οδηγίες εγκατάστασης και λειτουργίας στην ελληνική γλώσσα.
Η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ αναμένεται να ανοίξει τον δρόμο για τη διάδοση των μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε διαμερίσματα και κατοικίες που μέχρι σήμερα δεν είχαν εύκολη πρόσβαση στην αυτοπαραγωγή.
Το τελικό οικονομικό όφελος, πάντως, δεν θα είναι ίδιο για όλους. Θα εξαρτάται από την ηλιοφάνεια, τον προσανατολισμό, τις ώρες κατανάλωσης και τη δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας. Το βέβαιο είναι ότι η νέα τεχνολογία δημιουργεί μία επιπλέον επιλογή για τη μείωση των ενεργειακών δαπανών, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί με βάση τους κανόνες ασφαλείας.
