Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας επιβεβαίωσε τη στρατηγική επιλογή Αθήνας και Άγκυρας να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων. Οι δύο ηγέτες προχώρησαν σε κοινές δηλώσεις μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και την υπογραφή επτά συμφωνιών, στέλνοντας μήνυμα συνέχισης του διαλόγου αλλά και ανάδειξης των υπαρκτών διαφορών.
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησης του Έλληνα πρωθυπουργού αποτέλεσε η ανάγκη άρσης κάθε μορφής απειλής στις διμερείς σχέσεις. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι έχει έρθει η ώρα να αρθεί κάθε απειλή τυπική και ουσιαστική, διατυπώνοντας το ερώτημα αν όχι τώρα πότε. Η αναφορά αυτή συνδέεται ευθέως με τη συζήτηση για το casus belli που παραμένει σε ισχύ από την πλευρά της Τουρκίας σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων. Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο και ειδικότερα στο δίκαιο της θάλασσας, επισημαίνοντας πως η μοναδική διαφορά που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και αποκλειστικής οικονομικής ζώνης σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Από την πλευρά του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε τα ζητήματα ανάμεσα στις δύο χώρες ακανθώδη αλλά όχι άλυτα εφόσον υπάρχει καλή θέληση και εποικοδομητικός διάλογος. Υπογράμμισε ότι τα μνημόνια και οι συμφωνίες που υπογράφονται δημιουργούν καλύτερο έδαφος για την ενίσχυση των επαφών και της οικονομικής συνεργασίας, ενώ έκανε λόγο για πρόοδο από το 2023 και μετά. Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η διατήρηση της ηρεμίας στο Αιγαίο τα τελευταία δύο χρόνια αποτελεί αποτέλεσμα πολιτικής βούλησης και συστηματικής προσπάθειας.
Σημαντικό βάρος δόθηκε στην οικονομική συνεργασία. Οι δύο πλευρές επανέλαβαν τον στόχο αύξησης του διμερούς εμπορικού όγκου στα δέκα δισεκατομμύρια δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας. Στο πλαίσιο αυτό υπογραμμίστηκε η σημασία ενίσχυσης των επαφών των επιχειρηματικών κοινοτήτων και η αναβάθμιση διασυνοριακών υποδομών. Η πρόοδος στο έργο της δεύτερης γέφυρας στους Κήπους και η βελτίωση οδικών και σιδηροδρομικών συνδέσεων αναμένεται να ενισχύσουν τη διασυνδεσιμότητα με τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο μεταναστευτικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά περίπου εξήντα τοις εκατό τον τελευταίο χρόνο, αποδίδοντας το αποτέλεσμα στον καλύτερο συντονισμό και στη φύλαξη συνόρων. Οι δύο χώρες συμφώνησαν στην ανάγκη συνέχισης της συνεργασίας για την καταπολέμηση των δικτύων διακινητών και επεσήμαναν τη θετική συμβολή του τριμερούς μηχανισμού με τη συμμετοχή και της Βουλγαρίας.
Στο πεδίο της κοινωνικής και πολιτιστικής συνεργασίας, οι δύο κυβερνήσεις χαιρέτισαν τη συνέχιση του προγράμματος προσωρινής θεώρησης εισόδου για Τούρκους πολίτες σε δώδεκα ελληνικά νησιά, το οποίο έχει συμβάλει στην ενίσχυση του τουρισμού και στην προσέγγιση των δύο λαών. Παράλληλα υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού, καθώς και δηλώσεις για την έρευνα, την τεχνολογία και την ενίσχυση της ετοιμότητας έναντι σεισμών.
Η συνεργασία στον τομέα της ενέργειας βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο, με έμφαση στην ηλεκτρική διασύνδεση και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι δύο πλευρές αναγνώρισαν ότι η ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων μπορεί να συμβάλει στην περιφερειακή σταθερότητα και στην οικονομική ανάπτυξη. Επιπλέον συμφωνήθηκε η επανενεργοποίηση της κοινής επιτροπής για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων του ποταμού Έβρου, με στόχο την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των πλημμυρικών φαινομένων.
Στις δηλώσεις του ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε και σε ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας, επισημαίνοντας τη σημασία της συνεργασίας εντός ΝΑΤΟ και τον ρόλο της Τουρκίας στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στη Συρία. Από ελληνικής πλευράς υπογραμμίστηκε η σημασία της σταθερότητας σε μια περιοχή που δοκιμάζεται από πολλαπλές κρίσεις, με την Αθήνα να επιδιώκει ρόλο γέφυρας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ζήτημα των μειονοτήτων αποτέλεσε ακόμη ένα σημείο διαφοροποίησης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι το καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη προσδιορίζεται ρητά από τη Συνθήκη της Λοζάνης ως θρησκευτικό, ενώ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έκανε λόγο για τουρκική μειονότητα στη δυτική Θράκη, εκφράζοντας προσδοκίες για πλήρη αξιοποίηση των θρησκευτικών και εκπαιδευτικών ελευθεριών.
Η κοινή διακήρυξη που υπεγράφη επιβεβαιώνει τη δέσμευση των δύο χωρών για σχέσεις φιλίας και καλής γειτονίας, για αποφυγή εντάσεων και για επίλυση διαφορών με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Παράλληλα προβλέπει ενίσχυση συνεργασίας σε διεθνείς οργανισμούς και αμοιβαία υποστήριξη υποψηφιοτήτων όπου αυτό είναι εφικτό.
Η απουσία ερωτήσεων από δημοσιογράφους μετά τις κοινές δηλώσεις υπογράμμισε τον προσεκτικό χαρακτήρα της συνάντησης και την επιθυμία να διατηρηθεί ελεγχόμενο το μήνυμα προς τις δύο κοινές γνώμες. Το γεγονός ότι οι επαφές συνεχίζονται σε θεσμικό επίπεδο και με δομημένο πλαίσιο τριών πυλώνων πολιτικός διάλογος θετική ατζέντα και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης δείχνει ότι και οι δύο πλευρές επενδύουν στη διατήρηση της σταθερότητας.
Η συνάντηση στην Άγκυρα δεν έλυσε τις βαθιές διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται, ωστόσο κατέγραψε μια σαφή πρόθεση αποφυγής κρίσεων και συνέχισης της προσέγγισης που ξεκίνησε το 2023. Η πρόσκληση για άρση απειλών και η αναφορά στη δυνατότητα προσφυγής στη διεθνή δικαιοσύνη αποτελούν σαφή πολιτικά μηνύματα, ενώ η ενίσχυση της οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας δημιουργεί ένα πλέγμα αλληλεξάρτησης που λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας.
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων διεθνών αβεβαιοτήτων, η Αθήνα και η Άγκυρα φαίνεται να επιλέγουν τη διαχείριση των διαφορών τους μέσα από θεσμοθετημένους μηχανισμούς και συνεχή επικοινωνία. Το αν η δυναμική αυτή θα οδηγήσει σε ουσιαστικές τομές ή θα παραμείνει σε επίπεδο διαχείρισης της έντασης θα εξαρτηθεί από τη συνέπεια λόγων και πράξεων το επόμενο διάστημα.