Η Ελλάδα περνά σε μια νέα φάση ενεργειακών επενδύσεων, καθώς υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αίτημα για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, προκειμένου να συμπεριληφθούν μέτρα και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Το αίτημα υπέβαλε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, με την κυβέρνηση να επιδιώκει την αξιοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου για τη χρηματοδότηση ενός νέου κύκλου ενεργειακών παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι νέες επενδύσεις αναμένεται να ξεπεράσουν συνολικά το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, δημιουργώντας έναν σημαντικό νέο επενδυτικό χώρο για έργα που σχετίζονται με την ενέργεια, την εξοικονόμηση και την αναβάθμιση των υποδομών.
Τι προβλέπει η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής
Οι επενδύσεις θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους, ενώ το ειδικό ευρωπαϊκό πλαίσιο επιτρέπει την εξαίρεσή τους από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, η εξαίρεση μπορεί να φτάσει έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική δημοσιονομική παράμετρος: οι σχετικές δαπάνες προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Με άλλα λόγια, η δυνατότητα εξαίρεσης από τον συγκεκριμένο περιορισμό των καθαρών πρωτογενών δαπανών δεν σημαίνει ότι οι επενδύσεις δεν έχουν δημοσιονομικό αποτύπωμα. Το κόστος τους εξακολουθεί να καταγράφεται στους δημοσιονομικούς δείκτες και στο δημόσιο χρέος.
Από την άμυνα στην ενεργειακή ανθεκτικότητα
Η δυνατότητα αξιοποίησης της ρήτρας συνδέεται με τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής για την άμυνα.
Το νέο πλαίσιο επιτρέπει πλέον να καλύπτονται και μέτρα που συμβάλλουν στην ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, αλλά και στην επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο προκειμένου να προχωρήσουν επενδύσεις που σχετίζονται με την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των υποδομών.
Η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει την υποβολή του αιτήματος ως μέρος της στρατηγικής για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Πού θα κατευθυνθούν οι νέες επενδύσεις
Το επενδυτικό πρόγραμμα αναμένεται να κινηθεί σε αρκετούς διαφορετικούς τομείς.
Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα αποθήκευσης ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, καθώς η αποθήκευση αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της πράσινης ενέργειας.
Παράλληλα, προβλέπονται επενδύσεις για εξοικονόμηση ενέργειας, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης και του ενεργειακού κόστους.
Σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά επίσης την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, έναν τομέα που μπορεί να επηρεάσει τόσο το δημόσιο όσο και το ιδιωτικό κτιριακό απόθεμα.
Στο πρόγραμμα αναμένεται να ενταχθούν ακόμη έργα υποδομών που συμβάλλουν συνολικά στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας.
Η ακριβής εξειδίκευση των επενδύσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και, σύμφωνα με το υπουργείο, θα γίνει το επόμενο διάστημα σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία.
Πάνω από 1 δισ. ευρώ μέχρι το 2028
Το μέγεθος των επενδύσεων που σχεδιάζονται δίνει στο πρόγραμμα ιδιαίτερη οικονομική σημασία.
Με δεδομένο ότι το συνολικό ύψος των νέων επενδύσεων αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, η ενεργειακή ανθεκτικότητα εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς άξονες των δημόσιων επενδύσεων των επόμενων ετών.
Η αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής μπορεί να επιτρέψει στην Ελλάδα να επιταχύνει έργα τα οποία, υπό διαφορετικές δημοσιονομικές συνθήκες, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερους περιορισμούς ως προς τον χρόνο υλοποίησης και τη διαθέσιμη χρηματοδότηση.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αποθήκευση ενέργειας, καθώς η αυξανόμενη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα δημιουργεί μεγαλύτερη ανάγκη για υποδομές που μπορούν να αποθηκεύουν την παραγόμενη ενέργεια και να την αποδίδουν στο σύστημα όταν απαιτείται.
Στόχος η μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια
Πίσω από το νέο επενδυτικό πρόγραμμα βρίσκεται ένας ευρύτερος στόχος: η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.
Οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας των τελευταίων ετών ανέδειξαν με έντονο τρόπο τη σημασία της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας, της ανάπτυξης εγχώριων ανανεώσιμων πηγών και της δημιουργίας επαρκών υποδομών αποθήκευσης και διαχείρισης της ενέργειας.
Η ενεργειακή μετάβαση, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως περιβαλλοντική πολιτική. Αποτελεί ταυτόχρονα ζήτημα οικονομικής ανθεκτικότητας, ενεργειακής ασφάλειας και προστασίας των καταναλωτών από τις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών.
Η Ελλάδα επιχειρεί μέσω των νέων επενδύσεων να ενισχύσει αυτή την ανθεκτικότητα, αξιοποιώντας παράλληλα το σημαντικό δυναμικό της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Το επόμενο βήμα
Μετά την υποβολή του ελληνικού αιτήματος, το επόμενο στάδιο είναι η αξιολόγησή του στο ευρωπαϊκό επίπεδο και η εξειδίκευση των έργων που θα χρηματοδοτηθούν.
Τα συναρμόδια υπουργεία καλούνται να καθορίσουν τις προτεραιότητες και να διαμορφώσουν το επενδυτικό πρόγραμμα που θα αξιοποιήσει τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Το ποσό που μπορεί να κινητοποιηθεί, σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό. Πάνω από 1 δισ. ευρώ έως το 2028 προορίζεται να κατευθυνθεί σε έργα που μπορούν να αλλάξουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα παράγει, αποθηκεύει και καταναλώνει ενέργεια.
Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι η ταχύτητα υλοποίησης. Η επιτυχία του σχεδιασμού θα κριθεί όχι μόνο από το ύψος των κεφαλαίων που θα διατεθούν, αλλά και από το κατά πόσο αυτά θα μετατραπούν γρήγορα σε νέες ενεργειακές υποδομές, μεγαλύτερη αποθήκευση, χαμηλότερη κατανάλωση και ισχυρότερη ανθεκτικότητα απέναντι στις ενεργειακές κρίσεις.
SEO τίτλος: Ελλάδα: Επενδύσεις άνω του 1 δισ. ευρώ στην Ενέργεια έως το 2028
Slug: ellada-ependiseis-1-dis-energeia-2028-ritra-diafygis
Meta description: Πάνω από 1 δισ. ευρώ νέες επενδύσεις στην Ενέργεια έως το 2028 μέσω της ρήτρας διαφυγής. Αποθήκευση, εξοικονόμηση και ενεργειακή αναβάθμιση.
Λέξεις-κλειδιά: Ελλάδα, ενέργεια, ρήτρα διαφυγής, ενεργειακή ανθεκτικότητα, επενδύσεις ενέργειας, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ενέργειας, ενεργειακή αναβάθμιση, εξοικονόμηση ενέργειας, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δημόσιες επενδύσεις