Η επίσημη τελετή για την ίδρυση και λειτουργία του Παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026, στη Μεγάλη Αίθουσα του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου.
Η εκδήλωση σηματοδότησε μια σημαντική στιγμή στην ιστορική πορεία του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τη συμμετοχή κορυφαίων προσωπικοτήτων, όπως ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και οι Αρχιεπίσκοποι Αθηνών Ιερώνυμος Β’ και Νέας Ιουστινιανής Γεώργιος, υπογραμμίζοντας την ενότητα και τους κοινούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Η τελετή ξεκίνησε με την υποδοχή των επισήμων από τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Γεράσιμο Σιάσο, και συνεχίστηκε με χαιρετισμούς που τόνισαν τη σημασία του Παραρτήματος ως σημείο αναφοράς για την πρόοδο, την καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας επεσήμανε τη διαχρονική ενότητα Ελλάδας και Κύπρου και την ανάγκη ανοίγματος νέων δρόμων για τις επόμενες γενιές. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας τόνισε τη συνέχιση μιας ιστορικής παράδοσης και την ενίσχυση των αδελφικών δεσμών μέσω της ακαδημαϊκής παρουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο.
Ο Πρύτανης παρουσίασε την ιστορική πορεία του Πανεπιστημίου από την ίδρυσή του το 1837, επισημαίνοντας ότι η δημιουργία του Παραρτήματος στην Κύπρο αποτελεί το μεγαλύτερο βήμα διεθνοποίησής του, με στόχο την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών, την προσέλκυση φοιτητών από διεθνείς αγορές και την ενίσχυση της έρευνας και συνεργασίας με κυπριακά πανεπιστήμια.
Η εκδήλωση τιμήθηκε επίσης από εκπροσώπους της κυβέρνησης, πολιτικούς, πρυτάνεις, ακαδημαϊκούς, διπλωμάτες, καθώς και από προσωπικότητες του επιχειρηματικού και πολιτιστικού χώρου. Ακολούθησε η προβολή βίντεο που παρουσίασε την ιστορική διαδρομή του ΕΚΠΑ και τους στόχους για το μέλλον, αναδεικνύοντας τη σημασία της διεθνοποίησης και της συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου στην εκπαίδευση.
Στους χαιρετισμούς τονίστηκε η ιστορική σχέση Ελλάδας και Κύπρου, με αναφορά στη συμβολή Κύπριων φοιτητών και καθηγητών στην ανάπτυξη του Πανεπιστημίου Αθηνών και τη διατήρηση της ελληνικής παιδείας, καθώς και η διαχρονική στήριξη του κυπριακού λαού από το ελληνικό εκπαιδευτικό και επιστημονικό δυναμικό. Η ίδρυση του Παραρτήματος στην Κύπρο χαρακτηρίστηκε φυσική συνέχεια αυτής της παράδοσης και στρατηγικό βήμα για την περαιτέρω ενίσχυση της ακαδημαϊκής συνεργασίας, της καινοτομίας και της διεθνούς παρουσίας του Πανεπιστημίου.
Η εκδήλωση έκλεισε με την πεποίθηση ότι το Παράρτημα θα συμβάλει στην ενδυνάμωση των σχέσεων Ελλάδας και Κύπρου, στη διατήρηση των αξιών της παιδείας και του πολιτισμού, και θα ανοίξει νέους δρόμους για τις επόμενες γενιές, καθιστώντας τη Λευκωσία έναν κόμβο αριστείας και καινοτομίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χαιρετισμός του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα
Το 1805, ένα νεαρό παιδί από την Κύπρο εγκαταλείπει την τουρκοκρατούμενη πατρίδα του και ταξιδεύει στην Κέρκυρα. Παρουσιάζεται ενώπιον του επιθεωρητή των σχολείων και τού ζητά να τον βοηθήσει να αποκτήσει ελληνική παιδεία.
Ο επιθεωρητής, αφού γνώρισε τον μαθητή, ζήτησε με έγγραφό του 63 τάλληρα από τον Ανώτατο Διοικητή Επτανήσου για τη συντήρηση του νέου, γράφοντας μάλιστα ότι θα μπορούσε μία ημέρα να επιστρέψει στην Κύπρο ως διδάσκαλος της Ελληνικής! Στη συνέχεια, ο επιθεωρητής τον εμπιστεύτηκε στον Διευθυντή του Δημοσίου Σχολείου της Κέρκυρας – αφού δηλαδή ευρέθησαν τα 63 τάλληρα – το οποίο ήταν πρόδρομος της Ιονίου Ακαδημίας.
Ο επιθεωρητής δεν ήταν άλλος από τον Ιωάννη Καποδίστρια. Η πρώτη αναφορά της ιστορίας αυτής έγινε το 1987, σε εκδήλωση για τα 150 χρόνια του Πανεπιστημίου Αθηνών από τον τότε πρύτανη και νυν Ακαδημαϊκό, Μιχάλη Σταθόπουλο.
Η συγκινητική αυτή ιστορία αποτυπώνει τον διαχρονικό δεσμό Ελλάδας και Κύπρου. Μάς ενώνει κοινός αγώνας για ελευθερία και η ελευθερία, κυρίες και κύριοι, για να είναι ουσιαστική, προϋποθέτει παιδεία.
Ο ακατάβλητος αγώνας για διάσωση και διάδοση της ελληνικότητας, υπήρξαν οι βαθύτερες πνευματικές δυνάμεις που σφυρηλάτησαν τις σχέσεις Ελλάδας και Κύπρου πολύ πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Πολλοί Κύπριοι είχαν μυηθεί, άλλωστε, στη Φιλική Εταιρεία, επιβεβαιώνοντας ότι η Κύπρος συμμετείχε ενεργά στο εθνικό προσκλητήριο της ελευθερίας. Η Κύπρος διατήρησε τον ελληνισμό της μέσα από βάναυσες δοκιμασίες και καταπατήσεις, χωρίς ποτέ να αποκοπεί από την Ελλάδα.
Από την ίδρυσή του, το Πανεπιστήμιο Αθηνών έφερε μια «ιδεολογία»: την εθνική ολοκλήρωση και τη σύνδεση της επιστήμης με τα ιδανικά του έθνους. Ο πρώτος Πρύτανης, Κωνσταντίνος Σχινάς, το χαρακτήρισε «αμφικτυονικό δεσμό των απανταχού φιλεπιστημόνων Ελλήνων», έναν πνευματικό σύνδεσμο, δηλαδή, που υπερέβαινε τα στενά σύνορα του κράτους.
Η Κύπρος συνδέθηκε στενά με το Πανεπιστήμιο Αθηνών ιδίως μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, όταν ολοένα και περισσότεροι Κύπριοι φοιτητές φοίτησαν στα αμφιθέατρά του. Χιλιάδες επέστρεψαν αργότερα στη Μεγαλόνησο, μεταφέροντας τις αξίες της κλασικής ελληνικής παιδείας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην πνευματική και οικονομική της ανάπτυξη.
Άλλοι, είτε κυπριακής καταγωγής είτε υπηρετήσαντες στην Κύπρο ως καθηγητές και γυμνασιάρχες διέπρεψαν, αργότερα, ως μέλη του διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου Αθηνών: ο Νικόλαος Σαρίπολος, ο Σίμος Μενάρδος, ο Μιχάλης Βολονάκης, ο Ιωάννης Συκουτρής και πολλοί άλλοι.
Κυρίες και κύριοι,
Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι η ενιαία πατρίδα, ο τόπος όπου χτυπάει η καρδιά του ελληνισμού. Γι’ αυτό και αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στον Πρύτανη καθηγητή κ. Σιάσο και στη διοίκηση του Ιδρύματος, που είχαν το θάρρος, τη διορατικότητα και την επιμονή και την αποτελεσματικότητα να προχωρήσουν σ’ αυτό το εγχείρημα. Ένα εγχείρημα που συμβολίζει, αλλά και υποστηρίζει την ενότητα του ελληνισμού.
Το Παράρτημα Κύπρου καλείται σήμερα να καταστεί σημείο αναφοράς για την πρόοδο, την καινοτομία και τη διεθνή ακαδημαϊκή συνεργασία στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου.
Αν θέλουμε να διατηρήσουμε και να ενισχύσουμε τις σχέσεις του ελληνισμού με την Κύπρο, που χάνονται στα βάθη των αιώνων, μόνο ανοίγοντας νέους δρόμους για τις επόμενες γενιές θα το επιτύχουμε.»
Χαιρετισμός του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κυρίου Νίκου Χριστοδουλίδη
Πριν από την όποια άλλη αναφορά επιθυμώ να εκφράσω τη θλίψη μου για την απώλεια της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, της μεγάλης Ελληνίδας, Ελληνίδας του κόσμου, που υπηρέτησε τα γράμματα, την επιστήμη της Ιστορίας, αλλά, κυρίως, υπηρέτησε την αλήθεια. Από το βήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο οποίο φοίτησε και η ίδια, μεταφέρω εκ μέρους της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και του κυπριακού λαού τα συλλυπητήρια μας.
Είναι με αισθήματα χαράς και υπερηφάνειας που συμμετέχω στη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε και επισήμως, εδώ στην Αθήνα, την πρόσφατη ίδρυση και λειτουργία Παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στην Κύπρο.
Πέραν της χαράς και της υπερηφάνειας, αισθάνομαι και ιδιαίτερη τιμή και συγκίνηση, γιατί έχω το προνόμιο να εκπροσωπώ, στη σεμνή αυτή τελετή που φιλοξενείται στο αρχαιότερο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα της σύγχρονης Ελλάδας, την Κυπριακή Πολιτεία και τον κυπριακό λαό.
Κυρίες και Κύριοι,
Η ίδρυση και λειτουργία Κυπριακού Παραρτήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ακαδημαϊκή και κοινωνική παράδοση από το 1837, σηματοδοτεί την έναρξη μιας σημαντικής θεσμικής, πολιτικής και αναπτυξιακής εποχής, ενδυναμώνοντας ακόμη περισσότερο τους αδελφικούς δεσμούς Ελλάδας και Κύπρου. Δεσμούς που έχουν χαλυβδωθεί στην πυρά κοινών αγώνων, αξιών και οραμάτων.
Εξάλλου, πολλές γενεές Κυπρίων, ανάμεσά τους και εγώ, πήραν το φως της γνώσης σε αυτό το πνευματικό φυτώριο, το οποίο εκτός από εκπαιδευτήριο ήταν και παραμένει φάρος φωτεινός, εστία εκπαίδευσης και λίκνο πολιτισμού, που ήταν πάντοτε, έμπρακτα και ουσιαστικά δίπλα στους αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου.
Αισθάνομαι υπερηφάνεια, γιατί αρκετοί συμπατριώτες μου, φοιτητές ή εκπαιδευτικοί, κατέκτησαν εξέχουσα θέση στην Ιστορία αυτού του Πανεπιστημίου, και τα ονόματά τους είναι ανεξίτηλα χαραγμένα στη μνήμη μας: Να ξεκινήσω με τους Κωνσταντίνο Κοιλανιώτη, Μιχαήλ Στιβαρό και Πέτρο Χατζηαργυρού, τρεις φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών που έπεσαν μαχόμενοι υπέρ της ελευθερίας της Ελλάδας στη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων.
Μνημονεύουμε σήμερα επίσης τους φοιτητές ιατρικής Λουκή Λιασίδη και Βαρνάβα Σιερίφη από την Αμμόχωστο, που έχασαν τη ζωή τους στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Αθηνών είναι και δεκάδες επιφανείς Κύπριοι, όπως ο μετέπειτα δήμαρχος Λεμεσού Χριστόδουλος Σώζος, που έπεσε στη μάχη του Μπιζανίου για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, ο συμφοιτητής του, φλογερός πολιτευτής και αγωνιστής Νικόλαος Κλεάνθους Λανίτης, ο πρωτοπόρος δημοσιογράφος και εκδότης Γιώργος Φραγκούδης και αρκετοί άλλοι, των οποίων τα πτυχία, μάλιστα, φέρουν την υπογραφή του κορυφαίου ποιητή Κωστή Παλαμά, ο οποίος υπηρέτησε για πολλά χρόνια ως γραμματέας του Πανεπιστημίου.
Από τους δεκάδες Κύπριους που δίδαξαν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, επιτρέψτε μου να αναφερθώ ονομαστικά και στον συνταγματολόγο Νικόλαο Ιωάννη Σαρίπολο, θεμελιωτή του δημοσίου δικαίου στην Ελλάδα, ο οποίος διετέλεσε και κοσμήτορας της Νομικής Σχολής. Μνημονεύουμε επίσης τον υιό του, επίσης συνταγματολόγο, Νικόλαο Σαρίπολο, καθώς και τον Σίμο Μενάρδο, κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής και Πρύτανη του Πανεπιστημίου.
Οφείλω επίσης να αναφερθώ σε καθηγητές που με το έργο τους προώθησαν και βοήθησαν τις κυπρολογικές σπουδές, όπως ο Γεώργιος Βιζυηνός, ο Φίλιος Ζαννέτος, ο Μιχαήλ Βολονάκης, ο Κωνσταντίνος Άμαντος και ο Ιωάννης Συκουρτής.
Οι άνθρωποι αυτοί, όπως και πολλοί άλλοι, είναι το νήμα που συνδέει την Κύπρο με το Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι οι συνεχιστές της μακραίωνης αδελφικής μας σχέσης, η οποία δεν εξαντλείται στο ιστορικό παρελθόν, αλλά λειτουργεί ως θεμέλιο για την οικοδόμηση του μέλλοντος, κατά τρόπο βιώσιμο, πραγματιστικό και ανθεκτικό.
Κυρίες και Κύριοι,
Σημαντική υπήρξε και η υλική και πνευματική στήριξη και προσφορά του Πανεπιστημίου Αθηνών και των ανθρώπων του, όπως και του συνόλου των Ελλήνων αδερφών μας προς τον κυπριακό λαό.
Σε κάθε σταθμό της σύγχρονης ιστορίας μας, με αποκορύφωμα τον πιο αγνό αγώνα του Κυπριακού Ελληνισμού, τον ένδοξο απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, που οδήγησε στην ανεξαρτησία της Κύπρου, αλλά και μετά την καταστροφή που προκάλεσε η βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974, οι Έλληνες αδελφοί μας ήταν δίπλα μας, και γι’ αυτό η ευγνωμοσύνη μας θα είναι παντοτινά αιώνια.
Κυρίες και Κύριοι,
Η ίδρυση και λειτουργία παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας ιστορικής διαδρομής.
Το εγχείρημα δεν ήταν καθόλου εύκολο και οφείλεται στη μεγάλη προσπάθεια που κατέβαλαν άνθρωποι που πίστεψαν σε αυτό το όραμα, με πρώτον τον Πρύτανη, τον αγαπητό καθηγητή Γεράσιμο Σιάσο, τον οποίο οφείλω να συγχαρώ και να ευχαριστήσω δημοσίως για μια ακόμη φορά.
Η δημιουργία του Παραρτήματος στην Κύπρο αποτελεί, την ίδια στιγμή, και τιμητικό ορόσημο στην προσπάθεια που καταβάλλουμε για την περαιτέρω διεθνοποίηση και αναβάθμιση της Ανώτερης Εκπαίδευσης στην Κύπρο και ενισχύει τον στρατηγικό στόχο μετεξέλιξής της σε περιφερειακό κέντρο γνώσης, έρευνας και καινοτομίας, με σημαντικά, πολυεπίπεδα οφέλη για την κοινωνία, την οικονομία και τη διεθνή εικόνα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η παρουσία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στη Λευκωσία εμπλουτίζει ουσιαστικά το εκπαιδευτικό τοπίο στην Κύπρο, ενθαρρύνει συνέργειες και συνεργασίες και διευρύνει τις δυνατότητες ακαδημαϊκής και ερευνητικής ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, με την ίδρυση και λειτουργία του Παραρτήματος στην Κύπρο, θεμελιώνονται οι βάσεις για την εδραίωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα διευκολύνει και θα ενθαρρύνει την εγκατάσταση και άλλων Παραρτημάτων διεθνώς αναγνωρισμένων Ακαδημαϊκών και Ερευνητικών Ιδρυμάτων στην Κύπρο, προς όφελος της επιστημονικής κοινότητας, της κοινωνίας μας και της οικονομίας.
Ως Κυβέρνηση επενδύουμε στην ενίσχυση του ακαδημαϊκού και ερευνητικού πεδίου της χώρας και δημιουργούμε το αναγκαίο πλαίσιο για την ανάπτυξη μιας δυναμικής ακαδημαϊκής κοινότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, στηρίζουμε ουσιαστικά κάθε προσπάθεια που αναβαθμίζει την Ανώτερη Εκπαίδευση και διευρύνει τις διεθνείς συνεργασίες με Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα, με όραμα η Κύπρος να αναδειχθεί σε αναγνωρισμένο κόμβο Αριστείας και Καινοτομίας στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη.
Είναι σαφές, άλλωστε, μέσα από την πολιτική που υλοποιείται τα τελευταία χρόνια, ότι η Ανώτερη Εκπαίδευση προσεγγίζεται ως βασικός πυλώνας ανάπτυξης. Εργαζόμαστε, ανάμεσα σε άλλα, για τη σύνδεση της Ανώτερης Εκπαίδευσης με τα σύγχρονα κοινωνικά, οικονομικά και τεχνολογικά δεδομένα. Οι τεχνολογικές αλλαγές και κυρίως η τεχνητή νοημοσύνη, ο γεωοικονομικός κατακερματισμός, η οικονομική αβεβαιότητα, οι δημογραφικές αλλαγές και η πράσινη μετάβαση –μεμονωμένα ή σε συνδυασμό– είναι από τους κύριους μοχλούς που αναμένεται να διαμορφώσουν και να μεταμορφώσουν το μέλλον μας τα επόμενα χρόνια.
Κυρίες και Κύριοι,
Βρισκόμαστε ενώπιον μιας ευτυχούς ιστορικής συγκυρίας: 36 χρόνια μετά την ίδρυση του Πανεπιστημίου Κύπρου, του πρώτου δημόσιου πανεπιστημίου της χώρας, που αδιαμφισβήτητα διεύρυνε τους ορίζοντες της ανώτερης εκπαίδευσης στην Κύπρο, εγκαινιάσαμε πρόσφατα το κυπριακό Παράρτημα του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ την ίδια ώρα γινόμαστε μάρτυρες της εξωστρέφειας κυπριακών πανεπιστημίων, τα οποία επεκτείνονται στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αποδεικνύοντας τις προοπτικές που διανοίγονται στον τομέα της εκπαίδευσης σε ένα πανευρωπαϊκό και διεθνοποιημένο περιβάλλον που μεταβάλλεται συνεχώς.
Όλα τα παραπάνω είναι τεκμήρια της δυναμικής που αναπτύσσεται στον χώρο της εκπαίδευσης, η οποία λειτουργεί και ως πόλος έλξης για περαιτέρω ποιοτικές επενδύσεις στην Κύπρο και στην Ελλάδα.
Είναι επίσης δεδομένα που μάς επιτρέπουν να ατενίζουμε το μέλλον με αισιοδοξία, προσβλέποντας στη δυναμική των συνεργειών που αναπτύσσουμε, μέσα από μια εξωστρεφή στρατηγική με αυτοπεποίθηση, που είναι το δημιούργημα της σιγουριάς ότι Κύπρος και Ελλάδα, Ελλάδα και Κύπρος, βαδίζουν με ρεαλισμό στον δρόμο της σταθερότητας, της προβλεψιμότητας και της προόδου.
Το υψηλό έργο που παράγουν τα Ιδρύματά μας θέλουμε να βρίσκει την εφαρμογή του και να αξιοποιείται για την ανάπτυξη των χωρών μας, όπως επίσης για την επίλυση των συνεχώς αυξανόμενων προκλήσεων, που αντιμετωπίζουμε σε διεθνές επίπεδο, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών μας.
Με αυτές τις σκέψεις, χαιρετίζω και είμαι ιδιαίτερα περήφανος που εκπροσωπώ την κυπριακή Πολιτεία και τον κυπριακό λαό σε αυτήν τη σεμνή τελετή για την ίδρυση και λειτουργία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών – Παράρτημα Κύπρου. Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι θα έχει λαμπρό μέλλον, ισάξιο της πλούσιας προσφοράς του και της βαριάς ιστορίας που κουβαλά».
Χαιρετισμός του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κυρίου Ιερωνύμου Β΄
«Χαιρετίζω τὴν ἵδρυση καὶ λειτουργία τοῦ Παραρτήματος τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν στὴν Κύπρο καὶ τὴν σχετικὴ σημερινὴ Ἐκδήλωση.
Τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, τὸ ἀρχαιότερο καὶ μεγαλύτερο στὴν Ἑλλάδα, κατέχει τὴν διακεκριμένη του θέση στὶς διεθνεῖς κατατάξεις Πανεπιστημίων, σημειώνει τὶς πιὸ ἀξιοσημείωτες προόδους στὶς ἐπιδόσεις του τὰ τελευταῖα χρόνια, προβαίνει σὲ σημαντικὲς ἐρευνητικὲς συνεργασίες μὲ μεγάλα διεθνῆ πανεπιστημιακὰ Ἱδρύματα, διατηρεῖ ἡγεμονικὴ τὴν παρουσία του ἀνάμεσα στοὺς ἐκπαιδευτικοὺς καὶ ἐρευνητικοὺς φορεῖς τῆς χερσονήσου τοῦ Αἴμου. Κατέχει ἀσφαλῶς ξεχωριστὴ θέση στὴν καρδιά μας, ὅλων ὅσοι φοιτήσαμε σὲ αὐτὸ καὶ θεωροῦμε ἑαυτοὺς μέρος τῆς καρποφορίας του. Τὸν ἰδιαίτερο συναισθηματικὸ αὐτὸ σύνδεσμο ἐνισχύουν οἱ πολλοὶ Κύπριοι φοιτητὲς τοῦ Πανεπιστημίου, καθὼς καὶ οἱ Κύπριοι ἀπόφοιτοι, δύο αἰῶνες τώρα, κάποιοι ἀπὸ αὐτοὺς ἐξέχουσες προσωπικότητες τοῦ δημόσιου βίου.
Ἦλθε ἡ στιγμὴ ἡ μεγάλη ἀκαδημαϊκή του δράση νὰ ἐπεκταθεῖ καὶ στὴν Κύπρο. Τὸ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν – Παράρτημα Κύπρου ἐνισχύει τὴν παρουσία τοῦ Πανεπιστημίου μας στὴν νοτιοανατολικὴ Εὐρώπη καὶ ἑδραιώνει ἀσφαλῶς τοὺς δεσμοὺς μὲ τὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία.
Ἔχουμε πολλοὺς λόγους νὰ χαιρόμαστε μὲ αὐτὴν τὴν ἐξωστρέφεια. Οἱ πιθανὲς ἀκαδημαϊκὲς συνεργασίες μὲ τὸ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου Δημόσιο Πανεπιστήμιο Κύπρου θὰ λειτουργήσουν ἀσφαλῶς ἐποικοδομητικὰ καὶ γιὰ τὸ Πανεπιστήμιο αὐτὸ καὶ εἶναι ἐν τέλει ἡ κοινωνία καὶ στὴν Ἑλλάδα καὶ στὴν Κύπρο ποὺ θὰ γευθεῖ τὰ πολλὰ ὀφέλη καὶ τὰ ἐπιτεύγματα. Σὲ ἕνα ἀβέβαιο διεθνὲς περιβάλλον μὲ πρωτόγνωρα γεγονότα καὶ
ἀχαρτογράφητα νερὰ σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα, ἡ παιδεία καὶ ἡ μόρφωση θὰ ἀποτελοῦν πάντα τὴν ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ συνθήκη γιὰ τὴν πορεία πρὸς τὸ μέλλον. Οἱ νέοι στὴν Κύπρο θὰ ἔχουν στὴ διάθεσή τους καὶ αὐτὸν τὸν ἀξιόπιστο στίβο γιὰ νὰ ἀσκηθοῦν, νὰ ἐπιτύχουν ἐπιδόσεις στὴν ἔρευνα καὶ στὴν καινοτομία, νὰ ἐλέγξουν γόνιμα καὶ δημιουργικὰ τὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς τους, νὰ μεταφέρουν τὴν γνώση στὶς ἑπόμενες γενιές,νὰ φθάσουν σὲ κορυφώσεις ἐπιστήμης καὶ ἤθους ποὺ τόσο πολὺ ἔχει ἀνάγκη ὁ κόσμος.
Συγχαίρω ὅσους συνέβαλαν στὴν πορεία πρὸς τὴν σημερινὴ ἐπιτυχία. Εὔχομαι ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς νὰ εὐλογήσει πλουσίως τὸ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν – Παράρτημα Κύπρου».
Χαιρετισμός του Αρχιεπισκόπου Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου, κυρίου Γεωργίου
«Νιώθω ανεπιτήδευτη χαρά, γιατί μου δίνεται η ευκαιρία να χαιρετίσω τη σημερινή εκδήλωση, που γίνεται με αφορμή τη Λειτουργία Σχολών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο.
Η σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο και για τον εκτός των συνόρων του Ελλαδικού Κράτους ευρύτερο ελληνισμό. Η παρουσία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο συνιστά γεγονός όχι μόνο ακαδημαϊκής αλλά και Ιστορικής βαρύτητας, το οποίο υπερβαίνει τα στενά όρια μιας εκπαιδευτικής επέκτασης και εγγράφεται στη μακρά παράδοση πνευματικών δεσμών μεταξύ του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Κυπριακού Ελληνισμού.
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, από την ίδρυσή του το 1837, ως το πρώτο Πανεπιστήμιο του Έθνους, αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της ανώτατης παιδείας και της πνευματικής ανασυγκρότησης του Ελληνισμού. Η σύνδεσή του με το όνομα και το όραμα του Ιωάννη Καποδίστρια εκφράζει και τη βαθύτερη αποστολή του, που επεκτείνεται πέραν της γνώσης, στη διαμόρφωση ήθους, κοινωνικής ευθύνης και εθνικής συνείδησης.
Αυτήν την αποστολή τη νιώσαμε και τη νιώθουμε και στην Κύπρο. Για χρόνια πολλά το Πανεπιστήμιο δεχόταν χωρίς εξετάσεις και χωρίς αριθμητικό περιορισμό, σ’ όλες τις Σχολές του, τους Κυπρίους απόφοιτους των εξαταξίων Γυμνασίων (των σημερινών Λυκείων), ανεξαρτήτως βαθμολογίας των απολυτηρίων τους, όταν μεταξύ των Ελλαδιτών μαθητών γινόταν σκληρή μάχη για εξασφάλιση μιας θέσης, σε ορισμένες, τουλάχιστον, Σχολές. Και σήμερα, ακόμη, οι εξετάσεις είναι μεταξύ μας που γίνονται για κατάληψη μιας από τις προσφερόμενες θέσεις. Η μόνη διαφορά είναι ότι ο αριθμός των προσφερόμενων θέσεων, σήμερα, έχει περιοριστεί σ’ ένα ποσοστό των θέσεων που προσφέρονται στους Ελλαδίτες μαθητές, λόγω και της ύπαρξης άλλων Ελληνικών Πανεπιστημίων τα οποία προσφέρουν και αυτά θέσεις στους Κυπρίους.
Καταλαβαίνουμε όλοι πόση επίδραση είχε το γεγονός αυτό στη διατήρηση της εθνικής αυτοσυνειδησίας, του ελληνικού ήθους και του ελληνικού τρόπου ζωής στην κοινωνία μας. Οι Άγγλοι αποικιοκράτες, με σκοπό τον αφελληνισμό του τόπου, έδιναν κίνητρα για σπουδές στην Αγγλία. Εκεί οι Κύπριοι θα αποκτούσαν το Αγγλικό ήθος και ερχόμενοι στην Κύπρο θα μετέδιδαν αυτό το ήθος στα σχολεία, στην κοινωνία και στη ζωή μας.
Η συμβολή αυτή υπήρξε καθοριστική για τη διατήρηση της εθνικής αυτοσυνειδησίας, της ελληνικής παιδείας και της πολιτισμικής συνέχειας στην κυπριακή κοινωνία και φραγμός στα αφελληνιστικά σχέδια των Άγγλων. Η ελληνική πανεπιστημιακή παιδεία λειτούργησε ως θεσμική εγγύηση της εθνικής αντοχής, ιδίως σε μια εποχή όπου η εκπαίδευση αποτελούσε πεδίο ιδεολογικής και πολιτισμικής αντιπαράθεσης.
Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας, η Εκκλησία της Κύπρου υπήρξε το κύριο στήριγμα και ο βασικός εκφραστής του Κυπριακού Ελληνισμού. Εκπροσωπώντας σήμερα τον θεσμό αυτόν, εκφράζω την ειλικρινή και διαχρονική ευγνωμοσύνη μου προς το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών για τη σταθερή του στάση και τη μακροχρόνια προσφορά του στην εθνική και πνευματική επιβίωση και πρόοδο της Κύπρου.
Το υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο του ΕΚΠΑ είναι διεθνώς αναγνωρισμένο και αποτυπώνεται τόσο στην επιστημονική του παραγωγή όσο και στη διαχρονική ποιότητα των αποφοίτων του. Το Πανεπιστήμιο αυτό υπήρξε και παραμένει χώρος καλλιέργειας επιστημονικής αριστείας, κριτικής σκέψης και υπεύθυνης δημόσιας παρουσίας.
Ευτύχησα να φοιτήσω σε δύο Σχολές του. Και διαπίστωσα σε μεταπτυχιακές σπουδές μου στην Αγγλία το υψηλότατο μάθησης που μας παρείχε το ΕΚΠΑ.
Η ελληνική παιδεία υπήρξε διαχρονικά για τον Κυπριακό Ελληνισμό βασικός όρος επιβίωσης και προόδου. Υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία ενός ιστορικού ελληνικού Πανεπιστημίου, φορέα του καποδιστριακού οράματος, στην Κύπρο, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το παρόν και το μέλλον του τόπου.
Γι’ αυτό και συγχαίρουμε τον Πρύτανη, το ακαδημα ϊκό προσωπικό και όλους όσους συνέβαλαν στην υλοποίηση αυτού του σημαντικού εγχειρήματος. Ευχόμαστε και στους φοιτητές κάθε επιτυχία στην ακαδημαϊκή τους πορεία και δημιουργική συμβολή στην κοινωνία».
Χαιρετισμός της υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη
«Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθιά αίσθηση ευθύνης, έχω την τιμή να βρίσκομαι σήμερα σε μια εκδήλωση που χαράσσει ένα νέο, φωτεινό ορόσημο στην κοινή πορεία Ελλάδας και Κύπρου.
Μια στιγμή που δεν κρατά ζωντανό μόνο το παρελθόν, αλλά θεμελιώνει με τόλμη και αισιοδοξία το κοινό μας μέλλον.
Η σημερινή εκδήλωση για την ίδρυση και λειτουργία του Παραρτήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο, δεν είναι απλώς μια θεσμική πράξη.
Είναι μια πράξη προόδου και πίστης.
Πίστης στη δύναμη της Παιδείας.
Πίστης στη νέα γενιά.
Πίστης στη βαθιά και αδιατάρακτη σχέση των χωρών μας.
Γιατί Ελλάδα και Κύπρος δεν συνδέονται μόνο με άρρηκτους δεσμούς ιστορίας.
Συνδέονται με την γλώσσα που ενώνει, τις αξίες που καθοδηγούν, το όραμα που εμπνέει.
Και σήμερα, με οδηγό την ανώτατη εκπαίδευση, γράφουν μαζί ένα νέο κεφάλαιο ακαδημαϊκής αριστείας και συνεργασίας.
Ο Αριστοτέλης μας δίδαξε πως: «η παιδεία είναι το καλύτερο εφόδιο για το γήρας».
Σήμερα, λοιπόν επενδύουμε σε αυτό το εφόδιο, για ένα πιο φωτεινό μέλλον.
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το πρώτο και ιστορικότερο πανεπιστήμιο της χώρας μας, ανοίγει τα φτερά του εκτός συνόρων.
Και μαζί του ανοίγουν νέοι δρόμοι για φοιτητές, ακαδημαϊκούς, ερευνητές.
Νέες ευκαιρίες γνώσης, εξωστρέφειας, καινοτομίας, δημιουργίας.
Επιβεβαιώνουμε στην πράξη, ότι τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια γίνονται πλέον κόμβοι παιδείας στην νοτιοανατολική Ευρώπη και διαθέτουν ποιότητα, κύρος και διεθνή προοπτική.
Μπορούν να σταθούν ισότιμα στον παγκόσμιο ακαδημαϊκό χάρτη.
Μπορούν να απαντήσουν στις υψηλές εκπαιδευτικές προκλήσεις της εποχής μας.
Κι όλα αυτά:
Μέσα από περισσότερα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών για το δημόσιο Πανεπιστήμιο, που προσελκύουν για πρώτη φορά περισσότερους ξένους ακαδημαϊκούς και φοιτητές.
Μέσα από τα 74 κοινά και διπλά μεταπτυχιακά προγράμματα των Ελληνικών Πανεπιστημίων με κορυφαία ιδρύματα του εξωτερικού και ειδικά της Κύπρου: αναφέρω ενδεικτικά τη συνεργασία του πανεπιστημίου Πατρών με το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας, αλλά και του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου.
Μέσα από την μεγάλη αύξηση της χρηματοδότησης, για έρευνα, καινοτομία, αναβάθμιση και ανακατασκευή υποδομών.
Μέσα από την μεγάλη ενίσχυση στην φοιτητική μέριμνα και την στήριξη των φοιτητών μας, με αυξημένο φοιτητικό επίδομα και νέες, σύγχρονες, ασφαλείς φοιτητικές εστίες.
Αλλά και μέσα από την ιστορική μεταρρύθμιση και τον ερχομό των πρώτων τεσσάρων Μη Κρατικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα, ανάμεσά τους και το Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας.
Κυρίες και κύριοι,
Μας συγκινεί ιδιαίτερα το γεγονός, ότι εδώ και δεκαετίες, χιλιάδες Κύπριοι έχουν σπουδάσει με επιτυχία στα ελληνικά πανεπιστήμια και ιδίως στο ΕΚΠΑ.
Πραγματικοί «πρεσβευτές» της ποιοτικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εκτός των συνόρων μας.
Σήμερα, αυτή η «κληρονομιά» γνώσης και προσφοράς επιστρέφει στην Μεγαλόνησο, πιο δυνατή, πιο οργανωμένη, πιο στρατηγική.
Θέλω από καρδιάς να συγχαρώ το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τον Πρύτανη, τους καθηγητές μας για το όραμα, τη δουλειά και την επιμονή τους.
Και ασφαλώς, ευχαριστώ θερμά την Κυπριακή Κυβέρνηση και προσωπικά τον κύριο Πρόεδρο, για την έμπρακτη στήριξη, την πίστη του σε αυτό που σήμερα πετυχαίνουμε και τη γόνιμη συνεργασία.
Να πω όμως, ότι όλα αυτά, δεν έγιναν ξαφνικά, δεν έγιναν τυχαία.
Είχε προηγηθεί μία εξαιρετική δουλειά στο Υπουργείο Παιδείας και από τους προκατόχους μου, την Νίκη Κεραμέως και τον Κυριάκο Πιερρακάκη, οι οποίοι με τις δικές τους σημαντικές πρωτοβουλίες άνοιξαν τον δρόμο.
Σήμερα, σε αυτό το μονοπάτι συνεχίζουμε.
Δεν μπορώ να μην αναφερθώ και στον «σπόρο» της σημερινής εκδήλωσης, που έρχεται μέσα από την στενή και διαρκή συνεργασία μας με την Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αθηνά Μιχαηλίδου.
Συνεργαζόμαστε στενά και γόνιμα όλους αυτούς τους μήνες, θέτοντας τις κοινές προτεραιότητες και δράσεις στον τομέα της εκπαίδευσης.
Κυρώσαμε μάλιστα πρόσφατα στην Βουλή των Ελλήνων, ένα νέο Πρόγραμμα Συνεργασίας στον τομέα της Παιδείας για την περίοδο 2023-2027, το οποίο αφορά την στρατηγική συνεργασία σε εκπαίδευση, γλώσσα και πολιτισμό, ενισχύοντας την εκπαιδευτική συνεργασία ανάμεσα στις χώρες μας.
Κεντρικός μας στόχος είναι ένας:
να παραδώσουμε στις νεότερες γενιές μας, μία εκπαίδευση ισχυρή, που συνδέεται ουσιαστικά με την κοινωνική πολιτική και την αγορά εργασίας,
με την υψηλού επιπέδου γνώση,
με την ισότητα ευκαιριών,
με τη στήριξη κάθε νέου και κάθε νέας, χωρίς αποκλεισμούς.
Γιατί η γνώση δεν πρέπει να είναι προνόμιο, αλλά δικαίωμα.
Κυρίες και κύριοι,
Το Παράρτημα του ΕΚΠΑ στην Κύπρο δεν είναι απλώς ένα εκπαιδευτικό εγχείρημα.
Είναι μια επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Μια επένδυση στη γεωπολιτική σταθερότητα, στη συνεργασία, στην πρόοδο.
Μια επένδυση στην ειρήνη και στον πολιτισμό της ευρύτερης περιοχής μας.
Όπως έλεγε ο Νέλσον Μαντέλα, «η εκπαίδευση είναι το πιο ισχυρό όπλο για να αλλάξεις τον κόσμο».
Σήμερα λοιπόν, Ελλάδα και Κύπρος επιλέγουν να αλλάξουν τον κόσμο μέσα από τη γνώση.
Με αυτοπεποίθηση.
Με σοβαρότητα.
Με όραμα.
Δεσμευόμαστε, ότι θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε έμπρακτα τα δημόσια πανεπιστήμιά μας.
Να επενδύουμε στην ποιότητα των σπουδών.
Να ενισχύουμε τη διεθνοποίηση των ιδρυμάτων.
Να δημιουργούμε ισότιμες ευκαιρίες για τους νέους μας εδώ, στον τόπο τους.
Γιατί θέλουμε τα παιδιά μας να βλέπουν ακόμη πιο μακριά από εκεί που φτάνει το βλέμμα τους.
Να ονειρεύονται μεγάλα και να μπορούν να τα πετυχαίνουν.
Σήμερα, κάνουμε ένα ακόμη βήμα μπροστά.
Ένα βήμα που ενώνει.
Ένα βήμα που εμπνέει.
Ένα βήμα που δείχνει, πως όταν η Ελλάδα και η Κύπρος συνεργάζονται, μπορούν να πετύχουν τα πολλά και σπουδαία».