Η Αίγυπτος κλείνει τη Μονή Σινά, δημεύει την περιουσία της και κάνει έξωση στους μοναχούς, σε μια κίνηση που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έφερε στην επιφάνεια τη μακροχρόνια διαμάχη της Μονής με το αιγυπτιακό κράτος.
Η δικαστική διαμάχη μεταξύ της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά και του αιγυπτιακού κράτους ξεκίνησε το 2012, μετά την προσφυγή που κατέθεσε σε αιγυπτιακό δικαστήριο ένας απόστρατος στρατηγός του αιγυπτιακού στρατού, μέλος μιας διακρατικής οργάνωσης σουνιτών ισλαμιστών, γνωστή με την ονομασία «Αδελφοί Μουσουλμάνοι».
Το βασικό αντικείμενο της διαμάχης αφορά την περιουσία της Μονής, καθώς επιδίωξη των αντιδίκων της Μονής ήταν η έξωση των μοναχών και η δήμευση της περιουσίας της από το κράτος, με στόχο τη μετατροπή της σε μουσείο και τουριστικό αξιοθέατο.
Βέβαια, την περίοδο που ανήλθε ο στρατάρχης Σίσι στην εξουσία, σημερινός πρόεδρος της Αιγύπτου, η μοναστική κοινότητα θεώρησε πως η υπόθεση θα λυθεί, καθώς ο ίδιος σε δηλώσεις του επανειλημμένα έκανε λόγο για το πόσο σοκαρισμένος είναι με τις μεθοδεύσεις των Αδελφών Μουσουλμάνων.
Μάλιστα, τα προηγούμενα χρόνια η Ελλάδα συνεργάστηκε επισταμένως με το καθεστώς Σίσι για να λυθεί η συγκεκριμένη εκκρεμότητα, η οποία φάνηκε πως έβαινε προς επίλυση, ιδιαίτερα μετά και τη διμερή στρατηγική συμφωνία που προωθούν οι δύο κυβερνήσεις. Επί του πρακτέου, μετά από πιέσεις της ελληνικής κυβέρνησης αποφασίστηκε να υπάρξει ένας εξωδικαστικός συμβιβασμός μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού δημοσίου.
Ωστόσο, εδώ και αρκετούς μήνες η απόφαση αυτή καθυστερούσε δραματικά, χαμένη στον γραφειοκρατικό κυκεώνα της αιγυπτιακής διοίκησης.
Τελικά, όταν έφτασε η κρίσιμη στιγμή και τα απαραίτητα έγγραφα «έφτασαν» στο προεδρικό γραφείο για επικύρωση, το αιγυπτιακό δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση, τορπιλίζοντας την διαδικασία.
Πηγές που γνωρίζουν καλά την υπόθεση έκαναν λόγο για μεθόδευση του αιγυπτιακού κράτους, το οποίο ισχυρίζονται πως επέλεξε να «κρυφτεί» πίσω από την απόφαση του δικαστηρίου για να μην εφαρμόσει στην πράξη τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, παρά τις δεσμεύσεις που είχε δώσει.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν πως ο μόνος τρόπος να ανατραπεί η απόφαση είναι η ισχυρή πίεση της ελληνικής κυβέρνησης προς το Κάιρο, ζητώντας ουσιαστικά την εφαρμογή της πρότερης συμφωνίας.
Η απόφαση ουσιαστικά αποδίδει τη Μονή στο αιγυπτιακό κράτος, στερώντας της το ιδιοκτησιακό status που ισχύει από τη στιγμή που η Μονή ιδρύθηκε, πριν από περίπου 1.500 χρόνια, από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Ιουστινιανό.
Σε ό,τι αφορά την έξωση των μοναχών, σύμφωνα με πληροφορίες, αυτή δεν πρόκειται να συμβεί σύντομα, καθώς η απόφαση προβλέπει τη δυνατότητα η μοναστική κοινότητα να συνεχίσει να θρησκεύεται εντός του μοναστηριού.
Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, ελλοχεύει ο κίνδυνος σταδιακά η μοναστική κοινότητα να φθίνει. Οι περισσότεροι μοναχοί ανανεώνουν τη βίζα τους κάθε 9 μήνες και συνεπώς επικρατεί έντονος προβληματισμός, καθώς αρκετά μέλη της κοινότητας «βλέπουν» πως υπάρχει ένα ευρύτερο σχέδιο των αιγυπτιακών αρχών για την αναστολή της λειτουργίας του μοναστηριού και τη μετατροπή του σε μουσειακό χώρο. Συνεπώς, δεν αποκλείουν η απόφαση του δικαστηρίου να αποτελεί απλώς το πρώτο μέρος του σχεδίου, υποστηρίζοντας πως σε δεύτερη φάση υπάρχει η πιθανότητα να μην ανανεωθούν οι άδειες παραμονής των μοναχών και το μοναστήρι να οδηγηθεί μοιραία σε μαρασμό και, τελικά, να μπει λουκέτο σε μια από τις ιστορικότερες μονές του Ορθόδοξου Κόσμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα είχε συζητηθεί και στην συνάντηση που είχε πριν 20 μέρες από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αιγύπτιο πρόεδρο , Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, είχαν συζητήσει για το θέμα.
«Επιτρέψτε μου, κ. Πρόεδρε, να κάνω μία ξεχωριστή αναφορά στην Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά, ένα σπάνιο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο συνδέει τις δύο χώρες μας. Θέλω να σας ευχαριστήσω ιδιαίτερα για το προσωπικό σας ενδιαφέρον -το τονίζω, το προσωπικό σας ενδιαφέρον- το οποίο έχετε επιδείξει για την προστασία της Μονής και του Ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της» είχε δηλώσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Σίσι: «Θύμωσα πολύ όταν κυκλοφόρησαν φήμες ότι το αιγυπτιακό κράτος θα λάβει αρνητικά μέτρα έναντι της Μονής»
«Συζήτησα ιδιαιτέρως με τον Πρωθυπουργό το θέμα της Μονής της Αγίας Αικατερίνης Σινά και δεν θα ήθελα να αρκεστώ μόνο στη συζήτηση που είχαμε γι’ αυτό. Επιτρέψτε μου να απευθυνθώ σε όλους όσους ακούν αυτές τις δηλώσεις μου, ιδιαίτερα οι λαοί Ελλάδος και Αιγύπτου, αλλά και ολόκληρη την ανθρωπότητα. Τα τελευταία δέκα χρόνια, επικεντρωνόμαστε στην Αίγυπτο στην καθιέρωση του απόλυτου σεβασμού, όχι μόνο προς τους άλλους, αλλά γενικότερα σε κάθε είδους διαφορετικότητα. Αυτό δεν ήταν απλώς μια πολιτική πρωτοβουλία και προτεραιότητα, αλλά προβήκαμε στην έμπρακτη υλοποίησή της» είχε πει ο αλ Σίσι.
«Αυτό ήθελα να το τονίσω ιδιαίτερα σε αυτές μου τις δηλώσεις, επειδή ανησύχησα πως τα όσα κυκλοφορούν μπορεί αρνητικά να επηρεάσουν έστω και λίγο τις άριστες σχέσεις των δυο χωρών, αλλά κυρίως των δυο λαών. Δεν επιτρέπεται να παίζουν κάποιοι με τόσο ευαίσθητα ζητήματα. Κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να γίνει και εγώ προσωπικά σας το επιβεβαιώνω και σας παρακαλώ να μην πιστεύετε τέτοιες κακόβουλες φήμες. Το αιγυπτιακό κράτος και εγώ προσωπικά δεσμευόμαστε ότι τη μέχρι σήμερα σχέση του αιγυπτιακού κράτους με την Μονή Σινά δεν μπορεί ούτε πρόκειται να την πειράξει κανείς. Όχι μόνο αυτό. Το αιγυπτιακό κράτος έχει όλη την διάθεση να συμπαρασταθεί σε οποιαδήποτε τυχόν ανάγκη έχει η Μονή και αυτό με όλη μας την αγάπη και την φροντίδα» είχε καταλήξει.
ΥΠΕΞ για Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά: Δεν υπάρχει περιθώριο απόκλισης από όσα είχαν πει Μητσοτάκης-Σίσι
Το ΥΠΕΞ μετά τις πληροφορίες για επαπειλούμενο λουκέτο στη Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά, σχολίασε ότι δεν υπάρχει περιθώριο απόκλισης από όσα είχαν δεσμευτεί δημοσίως Μητσοτάκης και Σίσι.
Η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, σε απάντηση ερώτησης δημοσιογράφου για τις πρόσφατες εξελίξεις αναφορικά με την Ι.Μ. Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, επισήμανε τα εξής:
«Οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Αιγύπτου εργάστηκαν συστηματικά το τελευταίο διάστημα για μια συμφωνία, η οποία θα διασφαλίζει τον ιερό Ελληνορθόδοξο χαρακτήρα της περιοχής. Είμαστε εν αναμονή της αποστολής της απόφασης του αιγυπτιακού δικαστηρίου που εξεδόθη χθες.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών επικοινώνησε αμέσως με τον υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου και κατέστησε σαφές ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο να αποκλίνουμε από την κοινή κατανόηση των δύο πλευρών, η οποία εκφράστηκε από τους ηγέτες των δύο χωρών στο πλαίσιο του πρόσφατου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Αθήνα».
Ιερώνυμος: Δεν θέλω να πιστέψω πως βιώνουμε μία ακόμη ιστορική «άλωση»
Σε δήλωσή του, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος καταδίκασε «απερίφραστα» τη συγκεκριμένη απόφαση, εκφράζοντας «απέραντη θλίψη» και «εύλογη οργή» για το θέμα.
Παράλληλα, ζητεί την κινητοποίηση κάθε ελληνικής και διεθνούς Αρχής, καθώς «η περιουσία της Μονής υφαρπάζεται και δημεύεται, και ο πνευματικός αυτός Φάρος της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού αντιμετωπίζει πλέον ζήτημα πραγματικής επιβίωσης».
Ο Αρχιεπίσκοπος κατηγόρησε την κυβέρνηση της Αιγύπτου ότι αποφάσισε, «παρά τις περί του αντιθέτου πρόσφατες δεσμεύσεις του Αιγύπτιου Προέδρου προς τον Έλληνα Πρωθυπουργό, να καταλύσει κάθε έννοια δικαίου και, ουσιαστικά, να επιχειρήσει να σβήσει μονοκοντυλιά την ίδια την ύπαρξη της Μονής, αναιρώντας αυτή καθαυτή την όλη λειτουργία Της, το ίδιο το λατρευτικό και το πνευματικό Της έργο, ομοίως και το πολιτιστικό».
«Καταδικάζω απερίφραστα κάθε προσπάθεια αλλαγής του καθεστώτος που επί 15 αιώνες ισχύει στην εν λόγω περιοχή και απευθύνω έκκληση προς την υπεύθυνη Ελληνική Κυβέρνηση και προσωπικά προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ενεργήσει άμεσα τα δέοντα, ούτως ώστε να επανέλθει η κανονική και νόμιμη τάξη και να μην καταργηθεί ουσιαστικά η Ιερά Μονή», αναφέρει ο Αρχιεπίσκοπος στη δήλωσή του.
«Δεν θέλω και δεν μπορώ να πιστέψω πως σήμερα ο Ελληνισμός και η Ορθοδοξία βιώνουν μία ακόμη ιστορική “άλωση”» καταλήγει η δήλωση του Αρχιεπισκόπου, διαμηνύοντας ότι «αυτό δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε».
Μαρινάκης: Αναμένουμε από την Αίγυπτο να τηρήσει τα συμφωνηθέντα
«Από ελληνικής πλευράς δεν αναμένουμε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στα συμφωνηθέντα», διαμηνύει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, αντιδρώντας στην απόφαση Αιγυπτιακού δικαστηρίου να κλείσει η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης της Μονής Σινά.
«Σχετικά με την Μονή Αγίας Αικατερίνης της Μονής Σινά, ο Έλληνας Πρωθυπουργός παραμένει στην δέσμευση που έλαβε δημοσίως και κατ’ ιδίαν από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου κατά τη διάρκεια του ανώτατου συμβουλίου συνεργασίας των δύο χωρών στην Αθήνα για την διατήρηση του λατρευτικού Ελληνορθόδοξου χαρακτήρα της Μονής και αναμένει άμεσα την υπογραφή της σχετικής συμφωνίας, όπως είχε διαμορφωθεί μεταξύ των μερών. Όταν γίνει γνωστό το επίσημο και συνολικό περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και αξιολογηθεί σχετικά, θα υπάρξει επίσημη τοποθέτηση. Από ελληνικής πλευράς δεν αναμένουμε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στα συμφωνηθέντα», σημείωσε χαρακτηριστικά, σε ανάρτησή του στα social media.