Το Υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε στην εγγραφή δώδεκα νέων στοιχείων και στην ανάδειξη μίας Καλής Πρακτικής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, συνεχίζοντας την εφαρμογή της Σύμβασης της UNESCO (2003) για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την οποία η χώρα μας υλοποιεί από το 2006.
Η διαδικασία τεκμηρίωσης και αξιολόγησης των φακέλων πραγματοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και την αρμόδια Εθνική Επιστημονική Επιτροπή. Με τις νέες εγγραφές, το Εθνικό Ευρετήριο αριθμεί πλέον 164 στοιχεία και μία Καλή Πρακτική Διαφύλαξης, επιβεβαιώνοντας τον πλούτο και τη ζωντάνια της ελληνικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι η εγγραφή των νέων στοιχείων αποτελεί ουσιαστική αναγνώριση της ζώσας παράδοσης που συνδέει τις τοπικές κοινωνίες με την ιστορία και την ταυτότητά τους. Υπογράμμισε πως η διαφύλαξη της άυλης κληρονομιάς δεν είναι μόνο πράξη σεβασμού προς το παρελθόν, αλλά επένδυση στη συνέχεια, τη γνώση και την πολιτιστική αυτογνωσία των επόμενων γενεών.
Τα νέα στοιχεία που εγγράφονται στο Εθνικό Ευρετήριο
-
Λιαστός οίνος Μαλβαζία Μονεμβασίας, Κρήτης και Πάρου – Ένα ιστορικό γλυκό κρασί από λιαστά σταφύλια, με ρίζες από τον 12ο αιώνα, που κυριάρχησε επί αιώνες στην Ευρώπη και σήμερα αναβιώνει μέσα από οίνους ΠΟΠ.
-
Αγιοβασιλιάτικα Καραβάκια Χίου – Ο πρωτοχρονιάτικος διαγωνισμός καραβιών που τιμά τη ναυτική παράδοση της Χίου και τον Ελληνικό Στόλο.
-
Κεσκέκι Μελισσίων – Έθιμο μικρασιατικής καταγωγής, αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο, που ενισχύει τη μνήμη, την ενότητα και την κοινοτική συνοχή.
-
Τηγανίτες Ροδαυγής Άρτας – Παραδοσιακό έδεσμα άρρηκτα συνδεδεμένο με την κοινωνική ζωή και τις γιορτές του χωριού.
-
Στολισμός και Περιφορά Επιταφίων στην Άρτα – Έθιμο της Μεγάλης Εβδομάδας που αναδεικνύει τη βυζαντινή ταυτότητα της πόλης.
-
Καλές και Μπράμδες Σκοπέλου – Αποκριάτικο δρώμενο-παρωδία γάμου με έντονη συμμετοχικότητα και τοπικό χρώμα.
-
Κρητική μαντινάδα – Ζωντανή προφορική ποιητική παράδοση δύο δεκαπεντασύλλαβων στίχων, φορέας συλλογικής μνήμης και ταυτότητας.
-
Η τέχνη του παραδοσιακού βιολιού – Καθοριστική ερμηνευτική τέχνη της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, με τοπικά ιδιώματα σε όλη τη χώρα.
-
Χορός της Αντρομάνας στη Δεσκάτη Γρεβενών – Πασχαλινό δρώμενο που κορυφώνεται με την ανθρώπινη πυραμίδα των νέων ανδρών.
-
Το κοπανέλι της Σαλαμίνας – Παραδοσιακή τεχνική δαντέλας με βαθιές ρίζες και ζωντανή γυναικεία δημιουργικότητα.
-
Τράτα (Φρεγάδα) Σκοπέλου – Αποκριάτικο ναυτικό δρώμενο με σατιρικό χαρακτήρα και έντονη θαλασσινή ταυτότητα.
-
Λαζαρίτικα Κάλαντα Κρηνίτσας Τρικάλων – Παραδοσιακά τραγούδια που αποδίδονται από τις Λαζαρίνες το Σάββατο του Λαζάρου.
Η Καλή Πρακτική στη Λήμνο
Ξεχωριστή θέση κατέχει η Καλή Πρακτική «Ανάδειξη, διαφύλαξη και αξιοποίηση της άυλης πολιτιστικής και αγροδιατροφικής κληρονομιάς στη Λήμνο», που υλοποιείται από τον οργανισμό MedINA.
Η πρωτοβουλία αυτή συνδυάζει τη συστηματική τεκμηρίωση και εκπαίδευση με τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη, ενισχύοντας παραγωγούς, παραδοσιακές τεχνικές και γαστρονομικές εμπειρίες. Παράλληλα, προωθεί τη θεσμική κατοχύρωση τοπικών ποικιλιών και την πιστοποίηση Terra Vita, διασφαλίζοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά παραμένει ζωντανή, συλλογικά διαχειρίσιμη και επαναλήψιμη ως πρότυπο για άλλες περιοχές.
Η νέα αυτή διεύρυνση του Εθνικού Ευρετηρίου επιβεβαιώνει ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας δεν αποτελεί απλώς μνήμη του παρελθόντος, αλλά ενεργό και δημιουργικό στοιχείο της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής.