Μια κομβική απόφαση του Εκλογοδικείου σήμερα αναδιαμορφώνει τη σύνθεση της ελληνικής Βουλής, καθώς τρεις βουλευτές του κόμματος «Σπαρτιάτες» εκπίπτουν από το αξίωμά τους. Το δικαστήριο έκρινε ότι υπήρξε εξαπάτηση των εκλογέων, οδηγώντας σε μια πρωτοφανή μείωση των βουλευτικών εδρών. Πρόκειται για μια πρωτοφανή εξέλιξη, καθώς η Βουλή σπάνια λειτουργεί με λιγότερες από 300 έδρες, εκτός από περιπτώσεις παραιτήσεων ή θανάτων βουλευτών.
Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, λειτουργώντας ως Εκλογοδικείο, έκανε δεκτές τις προσφυγές κατά της εκλογής των βουλευτών των “Σπαρτιατών” και ακύρωσε την εκλογή των Βασίλη Στίγκα, Πέτρου Δημητριάδη και Αλέξανδρου Ζερβέα. Το βασικό σκεπτικό πίσω από αυτή την ιστορική απόφαση είναι η διαπίστωση εξαπάτησης των εκλογέων, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι ο Ηλίας Κασιδιάρης, καταδικασμένος για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης, λειτουργούσε ως ο υποκρυπτόμενος αρχηγός του κόμματος.
Το Εκλογοδικείο επισήμανε πως η εκλογική παράβαση αυτή, που συνίσταται στη συμμετοχή σε πολιτικό κόμμα με υποκρυπτόμενο αρχηγό, αφορά συνολικά την επικράτεια και όχι μόνο συγκεκριμένες περιφέρειες. Συνεπώς, η επανάληψη της ψηφοφορίας στις επηρεαζόμενες εκλογικές περιφέρειες κρίθηκε περιττή. Επιπλέον, η ανακήρυξη αναπληρωματικής βουλευτού του ίδιου κόμματος (όπως η Ακριβή Πετροπούλου στη Β’ Θεσσαλονίκης) δεν κρίθηκε επιτρεπτή, λόγω της συνολικής φύσης της διαπιστωθείσας παράβασης.
Σύμφωνα με τον νόμο 345/1976, σε περιπτώσεις ακύρωσης βουλευτή λόγω εξαπάτησης του εκλογικού σώματος με υποκρυπτόμενο αρχηγό, δεν προβλέπεται ανακατανομή των βουλευτικών εδρών σε άλλα πολιτικά κόμματα. Έτσι, οι έδρες που κατείχαν οι τρεις εκπεσόντες βουλευτές παραμένουν κενές, μειώνοντας μόνιμα τον αριθμό των μελών της Βουλής σε 297.
Η απόφαση του Εκλογοδικείου βασίστηκε σε δύο κύριες προσφυγές που ζητούσαν την ακύρωση της απόφασης 174/2023 του Α1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, η οποία είχε ανακηρύξει τους βουλευτές των “Σπαρτιατών”. Οι προσφεύγοντες υποστήριζαν ότι η ανακήρυξη του κόμματος ήταν παράνομη, καθώς η πραγματική του ηγεσία ασκούνταν από τον καταδικασμένο Ηλία Κασιδιάρη.
Η πρώτη ένσταση κατατέθηκε από τον εκλογέα Κωνσταντίνο Παπαστεργίου και αφορούσε τον αρχηγό των “Σπαρτιατών” Βασίλη Στίγκα, τον βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης Πέτρο Δημητριάδη (που υπήρξε και πρώην νομικός σύμβουλος του Ηλία Κασιδιάρη), καθώς και την αναπληρωματική βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης, Ακριβή Πετροπούλου. Η δεύτερη ένσταση, από τους Δημήτρη Παράβολο και Φιλάνθη Αυραμέα, στρεφόταν κατά του βουλευτή Β’ Πειραιά των “Σπαρτιάτων”, Αλέξανδρου Ζερβέα.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η απόφαση του Εκλογοδικείου έρχεται σε συνέχεια μιας πρόσφατης εξέλιξης σε ποινικό δικαστήριο, όπου νυν και πρώην βουλευτές των “Σπαρτιατών” απαλλάχθηκαν από το αδίκημα της εξαπάτησης του εκλογικού σώματος. Ωστόσο, η Εισαγγελία έχει ασκήσει έφεση κατά αυτής της αθωωτικής απόφασης, οπότε η υπόθεση θα εκδικαστεί ξανά σε ποινικό επίπεδο.
Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε τη διάκριση: η απόφαση του Εκλογοδικείου αφορά το κύρος της εκλογικής διαδικασίας και την εκλογιμότητα των προσώπων, ενώ η ποινική δίκη αφορά την τέλεση ή μη ποινικού αδικήματος. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά πεδία με διακριτές συνέπειες.
Παράλληλα με τις δικαστικές εξελίξεις, η Ολομέλεια της Βουλής έχει ήδη αποφασίσει την αναστολή της χρηματοδότησης των «Σπαρτιατών», εντείνοντας τις πιέσεις προς το κόμμα.
ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας