Πορευόμενος προς το τέλος της επαγγελματικής μου καριέρας και μετά από 37 συναπτά έτη καθημερινής μου τριβής στο κοινωνικό χωνευτήρι που ονομάζεται σχολική τάξη, αναπόφευκτα ρίχνω κλεφτές ματιές στο κοντινό αλλά και στο απώτερο παρελθόν του χώρου και του περιβάλλοντος της δουλειάς μας, προσπαθώντας να συνειδητοποιήσω που ήμασταν και κατά που πάμε ως άνθρωποι, ως κοινωνία κι ως εργαζόμενοι του χώρου που λέγεται σχολείο.
Κάνοντας λοιπόν αυτή τη νοερή διαδρομή το συναίσθημα που επιβάλλεται όλων των άλλων, είναι εκείνο της απογοήτευσης και της απελπισίας για το ζοφερό σήμερα, αλλά και το αύριο που προμηνύεται αφόρητο. Απογοήτευση για τα όνειρα που κάναμε κάποτε γι’ αυτό που με ζήλο σπουδάσαμε και που σήμερα γίνονται σιγά σιγά αλλά σταθερά ανεμοσκορπίσματα κι απελπισία για τη νέα γενιά εκπαιδευτικών κι αυτό που τους ετοιμάζουν οι μέλλουσες κοινωνίες δια των εκλεγμένων τους.
Στην πορεία του χρόνου και ζώντας σε κλειστές κοινωνίες, διαπίστωσα ότι το δασκαλίκι δεν είναι δουλειά, είναι τρόπος ζωής.
Οι κοινωνίες ανέθεταν στο δάσκαλο έναν πολύ σπουδαίο ρόλο, αυτόν της διάπλασής των κι εκείνος το αναλάμβανε αγόγγυστα από τη στιγμή που επέλεγε αυτή τη δουλειά για βιοπορισμό.
Οι κοινωνίες τον είχαν σε περίοπτη θέση εκ των καθηκόντων που του ανέθεταν. Του είχαν τυφλή εμπιστοσύνη κι η ζωή του αποτελούσε ζωντανό παράδειγμα. Η θέση του στην κοινωνία περικλείονταν με σεβασμό κι αποδοχή. Παρόλο που όλα αυτά βέβαια στις μεγάλες και πιο απρόσωπες κοινωνίες ήταν υπαρκτά αλλά πιο δυσδιάκριτα, θεωρώ ότι όλες οι κοινωνίες κέρδισαν πάρα πολλά από κείνον το δάσκαλο.
Ακολούθησε όμως μια ραγδαία μεταβολή στο κοινωνικό κι επαγγελματικό γίγνεσθαι, επηρεαζόμενη σε τεράστιο βαθμό από την τεχνολογική έκρηξη που έφερε βομβαρδισμό πληροφόρησης αλλά και παραπληροφόρησης. Η κοινωνία έκανε το λάθος να πιστέψει ότι έγινε πιο έξυπνη και με προοπτικές αυτονόμησης στο μείζον θέμα της εκπαίδευσης και της μόρφωσης γενικότερα. Μπήκαν στη ζωή των ανθρώπων καινούρια πρότυπα που τον απομάκρυναν πολύ απ’ αυτό που εντέλλεται να δώσει το σχολείο.
Η κοινωνική δομή και σύσταση άλλαξε άρδην με την αθρόα εισροή άλλων εθνικοτήτων με διαφορετική κουλτούρα.
Μέσα σε πολύ λίγα χρόνια ο δάσκαλος έφτασε να βρίσκεται καθημερινά σε ένα χώρο με τεράστια ποικιλομορφία πολιτισμική, ιδεολογική και πλείστες ιδιαιτερότητες. Κλήθηκε εντελώς απροετοίμαστος εκ μέρους της πολιτείας να αναπροσαρμόσει όλο το εκπαιδευτικό γίγνεσθαι χωρίς καθόλου βοήθεια. Όλο αυτό το νέο περιβάλλον το δυσχαίρενε ακόμη περισσότερο η απαξίωση.
Η ελληνική κοινωνία πίστεψε ότι μπορεί να τα καταφέρει να δομηθεί σωστά και χωρίς τη βοήθεια του πάλαι ποτέ στυλοβάτη της, του δασκάλου. Ευτελίστηκε στα μάτια της κοινωνίας και με ευθύνη της πολιτείας η σημασία της εκπαίδευσης κι οι άνθρωποι έγιναν πιο καχύποπτοι κι εχθρικοί με το εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Αντιλαμβάνονται πια την εκπαίδευση των παιδιών τους πιο πολύ ως διαβατήριο να περάσουν στον επαγγελματικό χώρο που θα τους χαρίσει ξεκούραστο πλούτο, παρά ως ευρύτερη καλλιέργεια του ανθρώπου.
Οι άνθρωποι έγιναν υπερβολικά ανταγωνιστικοί με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνική συνοχή κι αλληλεγγύη. Έγιναν σε μεγάλο βαθμό στοχολάτρες κι απαιτούν πια να έχουν σ’ αυτό το δρόμο συμπαραστάτη κι αρωγό το δάσκαλο, ξεχνώντας εγωιστικά το ποιος πρέπει να είναι ο ρόλος του δασκάλου.
Πέφτουν στην μεγάλη απάτη να θεωρούν ότι ο δάσκαλος είναι εκείνος που ξεκινάει την παραγωγή των αυριανών επιστημόνων κι όχι εκείνος που βασικός του προορισμός είναι να δημιουργήσει υγιείς σκεπτόμενους ανθρώπους, χρήσιμους στην κοινωνία απ’ όποιο μετερίζι κι αν επιλέξουν να βιοποριστούν.
Κι αυτή, τη λάθος αφετηρία της σκέψης, έρχεται η πολιτεία να της δώσει σάρκα και οστά με νομοθετήματα που στόχο έχουν να ικανοποιήσουν δήθεν την κοινωνία, βάζοντας στην κοινωνική μέγγενη το δάσκαλο, περιορίζοντας τον ορίζοντα της δράσης του ποικιλοτρόπως, βάζοντάς του τιμωρητικά όρια και περιορισμούς και στοχεύοντας να τον διαπλάσει ως άβουλο εργαλείο της στην επίτευξη των απάνθρωπων στόχων της που είναι η δημιουργία όχι ελεύθερα σκεπτόμενων ανθρώπων, αλλά εκμεταλλεύσιμα γραναζάκια της μηχανής σε μια νέα τάξη πραγμάτων.
Για να το πετύχει βέβαια αυτό η νεοφιλελεύερη πολιτεία ήδη άρχισε εδώ και χρόνια να χρησιμοποιεί τα διαχρονικα της εργαλεία. Εξαθλίωσε καταρχάς οικονομικά τον δάσκαλο ώστε να χάσει την οικονομική του αυτονομία και ν’ αναγκαστεί ν’ αναζητάει τρόπους βιοπορισμού, να χάσει έτσι την ελευθερία της σκέψης περιορίζοντας τον στην εξυπηρέτηση της καθημερινότητάς του.
Φρόντισε να στρέψει την οργή και το μένος της κοινωνίας για ό,τι κακό συμβαίνει, στον τεμπέλη δάσκαλο, που δεν κάνει τα ταχυδακτυλουργικά του να σώσει την κοινωνία απ’ όλα τα δεινά κι η κοινωνία ψάχνοντας αποδιοπομπαίους τράγους βρήκε τον σάκο του μποξ να κάνει την εξαγωγή των προβλημάτων από το σπίτι στο δάσκαλο.
Φτάσαμε λοιπόν στο ζοφερό σήμερα που η πολιτεία και κομμάτι της κοινωνίας θέλουν να διαπλάσουν τον νέο δάσκαλο ως το φερέφωνο του νεοκαπιταλισμού, το δάσκαλο εργαλείο επίτευξης νεοταξικών στόχων, το δάσκαλο φύλακα, τραπεζοκόμο, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό, νοσοκόμο κι ό,τι άλλο προκύψει στο εγγύς κι απώτερο μέλλον.
Αυτό λοιπόν το πολυεργαλείο θέλουν να το έχουν και υπό τον συνεχή έλεγχο κι επιτήρησή τους, απειλώντας το με αξιολογήσεις και τιμωρητισμό επί παντός επιστητού. Το μόνο όμως που θα πετύχουν θα είναι να καταστήσουν εμάς τους παλιότερους αδημονούντες της άγιας εκείνης μέρας που θα υποβάλλουμε την αίτηση συνταξιοδότησης και τα νεότερα παιδιά καθημερινούς αμφισβητίες για το αν έπραξαν καλά επιλέγοντας να βιοποριστούν πράττοντας το ιερό αυτό λειτούργημα ή αν πρέπει όσο είναι νωρίς να κατευθυνθούν σε λιγότερο ψυχοφθόρες ασχολίες.
Φοβάμαι ότι με τέτοια ρώτα που πήραν τα πράματα, αν δεν υπάρξει αλλαγή πλεύσης, σε λίγα χρόνια θα ψάχνετε κύριοι της πολιτείας για δασκάλους για τα σχολειά μας. Τα κύματα παραιτήσεων θα γίνουν τσουνάμι που θα πνίξει την ελληνική κοινωνία και θα την παρασύρει στην τάφρο της αμορφωσιάς… έτσι απλά!!!
Ε.Ι συνταξιούχος εκπαιδευτικός