Μια ανακάλυψη που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τον Αμαζόνιο
Μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών έρχεται να ανατρέψει τις μέχρι σήμερα αντιλήψεις για την ιστορία του Αμαζονίου. Νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο περιοδικό Nature αποκαλύπτει ότι κάτω από το πυκνό τροπικό δάσος κρύβεται η ιστορία ενός εκτεταμένου προκολομβιανού πολιτισμού, ο οποίος παρέμενε άγνωστος μέχρι σήμερα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η κοινωνία αυτή αναπτύχθηκε στη νοτιοδυτική Αμαζονία μεταξύ περίπου 600 π.Χ. και 850 μ.Χ., δημιουργώντας ένα δίκτυο μεγάλων τελετουργικών και διοικητικών κέντρων που κάλυπτε περίπου 183.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Η τεχνολογία LiDAR αποκάλυψε όσα έκρυβε η ζούγκλα
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη μελέτη της περιοχής ήταν πάντοτε η πυκνή βλάστηση του Αμαζονίου. Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την τεχνολογία LiDAR (Light Detection and Ranging), η οποία εκπέμπει παλμούς λέιζερ από αεροσκάφη και επιτρέπει την τρισδιάστατη χαρτογράφηση του εδάφους ακόμη και κάτω από τις κορυφές των δέντρων.
Κατά τη διάρκεια των ερευνών εντοπίστηκαν 396 άγνωστες μέχρι σήμερα γαιομορφές (geoglyphs), όπως κύκλοι, τετράγωνα, οκτάγωνα και άλλες γεωμετρικές κατασκευές, που είχαν δημιουργηθεί από ανθρώπινο χέρι πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια.
Ένας πολιτισμός πολύ μεγαλύτερος από όσο πιστεύαμε
Με βάση τα νέα δεδομένα, οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι οι γνωστές κατασκευές αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος ενός τεράστιου δικτύου.
Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι ενδέχεται να υπάρχουν πάνω από 20.000 αντίστοιχες μνημειακές κατασκευές διάσπαρτες στον Αμαζόνιο, πολλές από τις οποίες παραμένουν ακόμη θαμμένες κάτω από το δάσος.
Η ομάδα των ερευνητών εκτιμά ότι ο πολιτισμός αυτός, που ονομάστηκε Aquiry, ίσως αριθμούσε από 1,25 έως και 3 εκατομμύρια κατοίκους στην περίοδο της μεγαλύτερης ακμής του, αριθμός εντυπωσιακός για τα δεδομένα της εποχής.
Δεν επρόκειτο για «παρθένο» δάσος
Για δεκαετίες επικρατούσε η άποψη ότι ο Αμαζόνιος αποτελούσε μία σχεδόν ανέγγιχτη περιοχή, όπου ζούσαν μόνο μικρές διάσπαρτες κοινότητες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.
Η νέα μελέτη έρχεται να ανατρέψει αυτή την εικόνα, υποστηρίζοντας ότι μεγάλες εκτάσεις του δάσους είχαν διαμορφωθεί και αξιοποιηθεί συστηματικά από ανθρώπινες κοινωνίες, οι οποίες κατασκεύαζαν οικισμούς, δρόμους, τελετουργικά κέντρα και καλλιεργούσαν τη γη με οργανωμένο τρόπο.
Ένα μυστήριο που παραμένει άλυτο
Παρά το μέγεθος και την οργάνωση του πολιτισμού, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί εξαφανίστηκε.
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανές περιβαλλοντικές μεταβολές ή κοινωνικές ανακατατάξεις, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα. Η κατάρρευση φαίνεται να σημειώθηκε μεταξύ 850 και 950 μ.Χ., αφήνοντας πίσω μόνο τα ίχνη των εντυπωσιακών κατασκευών του.
Μόλις η αρχή των ανακαλύψεων
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα ευρήματα αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου.
Η χρήση της τεχνολογίας LiDAR σε ακόμη μεγαλύτερες εκτάσεις του Αμαζονίου αναμένεται να οδηγήσει στην αποκάλυψη χιλιάδων ακόμη αρχαιολογικών θέσεων, αλλάζοντας ριζικά την εικόνα που έχουμε για τις προκολομβιανές κοινωνίες της Νότιας Αμερικής.
Η ανακάλυψη δεν φωτίζει μόνο το παρελθόν του Αμαζονίου, αλλά υπενθυμίζει ότι ακόμη και σήμερα η επιστήμη συνεχίζει να αποκαλύπτει άγνωστα κεφάλαια της ανθρώπινης ιστορίας, κρυμμένα κάτω από ένα από τα μεγαλύτερα τροπικά δάση του πλανήτη.