Η Αττική αντιμετωπίζει σήμερα μια πρωτοφανή πίεση λόγω υπερπληθυσμού και ανεπαρκών υποδομών. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, ο πληθυσμός της φτάνει τα 3,8 εκατομμύρια, ενώ ανεπίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 4,5 εως 5,2 εκατομμύρια κατοίκους, με πολλούς να καταφθάνουν καθημερινά από όλη την Ελλάδα για εργασία ή σπουδές. Στα Νότια Προάστια και σε όλη την Περιφέρεια Αττικής, η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο έντονη, καθώς οι δρόμοι, οι πλατείες και οι υποδομές σχεδιάστηκαν για πολύ λιγότερους ανθρώπους. Η υψηλή πυκνότητα προκαλεί κυκλοφοριακή συμφόρηση, στριμωξίδι στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και δυσκολεύει την καθημερινή ζωή, με τους δρόμους αιχμής, όπως η Κηφισού, η Μεσογείων, η Βασιλίσσης Σοφίας και η Συγγρού, να θυμίζουν απέραντα πάρκινγκ.
Μια ερευνητική καταγραφή δείχνει ότι πέρυσι χάθηκαν 6,5 εκατομμύρια ώρες στο τιμόνι, με οικονομική ζημία 80 εως 90 εκατ. ευρώ λόγω χαμένων εργατοωρών. Μια διαδρομή που υπό κανονικές συνθήκες διαρκεί λίγα λεπτά, τώρα παίρνει πάνω από μισή ώρα: για παράδειγμα, η Καλλιθέα–Νέα Ιωνία (19 χλμ.) διαρκεί 17 λεπτά χωρίς κίνηση, αλλά 50 λεπτά κατά τις ώρες αιχμής, η Βούλα–Σύνταγμα (15 χλμ.) φτάνει τα 47 λεπτά από 20, και το Χαλάνδρι–Σύνταγμα (9 χλμ.) 37 λεπτά από 15.
Το κυκλοφοριακό εντείνεται από τα πάνω από 6 εκατομμύρια αυτοκίνητα στην Αττική, όταν οι δρόμοι μπορούν να εξυπηρετήσουν μόλις 2 εκατομμύρια. Στον μικρό δακτύλιο της Αθήνας υπάρχουν περίπου 60.000 θέσεις στάθμευσης, αλλά καθημερινά μπαίνουν περισσότερα από 500.000 οχήματα, εκ των οποίων τα 350.000 καταλήγουν σε παράνομη στάθμευση, επιδεινώνοντας το πρόβλημα.
Η τουριστική πίεση προσθέτει ένα ακόμα στρώμα δυσκολίας: φέτος αναμένονται 9 εκατομμύρια επισκέπτες, ενώ η Αττική Οδός και η Λεωφόρος Κηφισού δέχονται καθημερινά 280.000 και 260.000 διελεύσεις αντίστοιχα, με προβλέψεις αύξησης 55% έως το 2050. Τα φορτηγά επηρεάζουν επιπλέον την κυκλοφορία κατά 22%, αυξάνοντας τον χρόνο μετακίνησης και την ταλαιπωρία των οδηγών.
Παράλληλα, η στεγαστική κρίση δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο την καθημερινότητα: λείπουν πάνω από 30.000 διαμερίσματα προς ενοικίαση, οι τιμές έχουν αυξηθεί πάνω από 70% από το 2017 έως το 2024, και οι νέες κατασκευές είναι εξαιρετικά λίγες μόλις μία ανά 1.000 κατοίκους, το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι λίγες διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης σε περιοχές όπως η Καλλιθέα καθιστούν την αναζήτηση χώρου καθημερινό άθλο για τους Αθηναίους, ενώ η συνύπαρξη τουριστών, οχημάτων και κατοίκων μετατρέπει τις μετακινήσεις σε επίπονη διαδικασία.
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: η Αθήνα και τα προάστια της Αττικής βιώνουν την πίεση ενός υπερπληθυσμού, με ανεπαρκή υποδομή και καθυστερήσεις δεκαετιών στην υλοποίηση έργων, με αποτέλεσμα η καθημερινή ζωή των κατοίκων να έχει γίνει αβίωτη, και το κυκλοφοριακό πρόβλημα να εξελίσσεται σε μια πρόκληση που απαιτεί άμεσες και πολυεπίπεδες λύσεις.
ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας