Στο επίκεντρο των συζητήσεων της Attica Green Expo 2026 βρέθηκαν οι μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικοί δήμοι, με έμφαση στη διαχείριση απορριμμάτων, την προστασία των υδάτινων πόρων και την ενσωμάτωση των αρχών της κυκλικής οικονομίας στην καθημερινή λειτουργία των τοπικών κοινωνιών.
Στη σημαντική περιβαλλοντική έκθεση που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από τις 27 έως τις 30 Μαΐου συμμετείχε ενεργά ο Δήμαρχος Λαρισαίων και πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Θεσσαλίας, Θανάσης Μαμάκος, λαμβάνοντας μέρος σε τρεις θεματικές ενότητες που αφορούσαν τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη διαχείριση αποβλήτων και την ενεργειακή πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
Κατά την τοποθέτησή του στο Eco Panel με θέμα την περιβαλλοντική μετάβαση σε τοπικό επίπεδο, ο κ. Μαμάκος υπογράμμισε πως η κυκλική οικονομία δεν αποτελεί απλώς έναν σύγχρονο περιβαλλοντικό όρο, αλλά έναν συνολικό μετασχηματισμό του τρόπου με τον οποίο οι δήμοι διαχειρίζονται τα απορρίμματα και τους διαθέσιμους πόρους.
Όπως τόνισε, η νέα εποχή απαιτεί οι δήμοι να εγκαταλείψουν τον παραδοσιακό ρόλο του απλού συλλέκτη και μεταφορέα απορριμμάτων και να εξελιχθούν σε φορείς που ανακτούν, αξιοποιούν και επαναφέρουν υλικά στην οικονομική δραστηριότητα, μειώνοντας σημαντικά την εξάρτηση από τη διάθεση αποβλήτων σε χώρους ταφής.
Στο πλαίσιο της συζήτησης ανέδειξε τον κομβικό ρόλο των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, επισημαίνοντας ότι αποτελούν τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των έργων που απαιτούνται για την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών στόχων.
Παράλληλα, έθεσε εκ νέου το ζήτημα της χρηματοδότησης, τονίζοντας πως χωρίς επαρκείς οικονομικούς πόρους είναι αδύνατη η εφαρμογή των φιλόδοξων σχεδίων που προβλέπονται για τη διαχείριση των αποβλήτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ολοκληρωμένο σχέδιο χωριστής συλλογής στη Θεσσαλία προβλέπει επενδύσεις ύψους περίπου 70 εκατομμυρίων ευρώ για νέες μονάδες ανακύκλωσης, πράσινα σημεία και υποδομές που θα ενισχύσουν την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη διαχείριση των ογκωδών αποβλήτων καθώς και των αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων, τα οποία συχνά αποτελούν σημαντική πηγή περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ Θεσσαλίας επισήμανε ότι τα συγκεκριμένα ρεύματα αποβλήτων δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύον ζήτημα, καθώς επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής, το περιβάλλον και τη λειτουργικότητα των πόλεων.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τον σχεδιασμό για τη δημιουργία έξι Κέντρων Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών στη Θεσσαλία, όπου έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και άλλα αντικείμενα θα μπορούν να επισκευάζονται και να επαναχρησιμοποιούνται από πολίτες που τα έχουν ανάγκη.
Παράλληλα, προχωρά η ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου 24 Πράσινων Σημείων σε δήμους της Θεσσαλίας, με αρκετά από αυτά να έχουν ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση ή να βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης.
Ο κ. Μαμάκος υπογράμμισε επίσης ότι η επιτυχία του σχεδίου προϋποθέτει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και στενή συνεργασία μεταξύ δήμων, ΦΟΔΣΑ και Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης, ώστε να υπάρχει αποτελεσματική εποπτεία και έλεγχος των συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων.
Ξεχωριστό κεφάλαιο στις παρεμβάσεις του αποτέλεσε το ζήτημα της ενεργειακής βιωσιμότητας των ΔΕΥΑ, το οποίο χαρακτήρισε ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για την επόμενη περίοδο.
Μιλώντας στο πάνελ για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και την ασφάλεια του νερού, ο Δήμαρχος Λαρισαίων αναφέρθηκε στην ανάγκη στήριξης των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης που έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά από την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους τα τελευταία χρόνια.
Χαιρέτισε τη νομοθετική πρόβλεψη που περιλαμβάνεται στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη χρηματοδοτική ενίσχυση ληξιπρόθεσμων οφειλών των ΔΕΥΑ προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι το συνολικό ποσό των 200 εκατομμυρίων ευρώ αποτελεί σημαντική ανάσα για πολλές δημοτικές επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα.
Ταυτόχρονα, πρότεινε τη δημιουργία ειδικού ενεργειακού τιμολογίου προσαρμοσμένου στις ανάγκες των ΔΕΥΑ, καθώς και τη συγκρότηση Ενεργειακής Κοινότητας αποκλειστικά για τις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης μέσω του προγράμματος «Απόλλων», ώστε να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμη ενεργειακή αυτάρκεια και σταθερότητα.
Όπως τόνισε, η απρόσκοπτη λειτουργία των ΔΕΥΑ δεν αφορά μόνο τη βιωσιμότητα των ίδιων των επιχειρήσεων, αλλά συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε ασφαλές και ποιοτικό νερό.
Ολοκληρώνοντας τις παρεμβάσεις του, ο κ. Μαμάκος σημείωσε ότι η περιβαλλοντική μετάβαση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς ουσιαστική στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υπογραμμίζοντας πως οι δήμοι αποτελούν τον βασικό πυλώνα εφαρμογής των πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης και κυκλικής οικονομίας σε τοπικό επίπεδο.